Zika Virüsü Belirtileri Nelerdir ve Nerelerde Görülür?

zika virüs belirtileri

Zika virüs nedir,belirtileri nelerdir? Zika virüs son senelerde insanlar için korkutucu bir hastalık olmaya başlamıştır. Tarihte ilk kez 1947 yılında Afrika’da tespit edilmiş virüs 2007 yılına kadar gündemde yokken bu tarihten itibaren büyük salgınlara neden olmuştur. Zika Virüsü Sivrisinek ile bulaşan bir RNA virüsüdür. Güneydoğu Asya, Güney Asya, Pasifik Adaları ve en son Amerika’da salgınlara neden olmuştur.

Zika Virüs Belirtileri Nelerdir?

Zika virüsü ile enfekte olanların %80’ninde kadarında herhangi bir belirti görülmemektedir. Geriye kalan %20’lik dilimde şu belirtiler görülür;

  • Hafif ateş
  • Rash(deriden kabarık bir döküntü çeşidi)
  • Eklem veya kas ağrıları
  • baş ağrısı
  • konjuktivit , gözün beyaz kısmında kızarmaya yol açan iltihabi bir durum diğer adıyla ‘kırmızı göz’

Daha seyrek olarak görülebilen belirtliler;

  • Halsizlik, yorgunluk
  • iştah kaybı
  • Mide barsak rahatsızlıkları
  • Retro-orbital ağrı, yani göz arkasında ağrı

Görüldüğü gibi Zika Virüsüne özel bir belirti bulunmamakta. Çoğu viral hastalıkta (grip gibi) karşılaşılan belirtiler burada da görülmektedir.

Zika Virüsü bulaşan çoğu insan bir hafta içinde tamamen iyileşirken ölüm çok nadir görülür.Zika virüsü taşıyan sivrisinek tarafından ısırıldıktan yaklaşık 3-12 gün sonra belirtiler ortaya çıkar.

Ne zaman doktora gitmeli;Eğer salgınların olduğu bölgeler seyahat ettiyseniz ve yukarıda şikayetlerden biri veya birkaçı sizde varsa lütfen doktorunuza başvurun.

Zika Virüsü Nasıl Bulaşır?

Zika Virüsü  Aedes türü bir sivrisineğin insanı ısırması ile bulaşır. Aedes türü sivrisinekler dünyada oldukça yaygın olarak bulunduklarından salgınlar yeni bölgelere yayılabilmektedir.

Zika Virüsünün bulaşması için en büyük risk faktörü salgınların olduğu bölgelere seyahat etmiş olmaktır. Salgınlar özellikle Pasifik bölgesi, Orta,Kuzey ve Güney Amerikanın bir bölümü, Batı Afrika’ya yakın adalarda gelişmiştir.

Ayrıca Zika virüsü cinsel yolla da bulaşmaktadır.  Virüsün görüldüğü bölgelerde  korunmasız cinsel ilişki de bulunanlar risk altındadır.

Zika Virüsü insan kanında yaklaşık 1 hafta yaşayabiliyorken , semende(spermde) 93 güne kadar yaşayabilir. Ayrıca idrar ,tükürük ve diğer insan salgılarında da virüs bulunmaktadır.

Zika virüsünün çok hızlı yayılmasının ve salgınlara yol açmasının başlıca nedenleri;

  • Zika virüsünün çoğu zaman belirti vermeden yayılması
  • Virüsün taşıyıcısı olan Aedes türü sivrisineklerin tüm dünyada yaygın olarak bulunması
  • Zika virüsü ile enfekte olmuş birisi, virüsü taşımayan bir sivrisinek tarafından ısırılırsa, sivrisinek hasta kişiden bu virüsü kapıp başkalarına yayabilmekte. Bu da insandan sivrisineğe geçişe neden olabilmektedir. Virüsü kapmış kişi kanında virüs dolaştığı sürece hastalığı istemeden de olsa sivrisinekler yoluyla yaymaktadır. Uzak mesafelere hastalığın sıçramasını kolaylaştıran bir durum.

Zika Virüsün Zararları Nelerdir? Zika Virüsünden Neden Bu Kadar Korkuluyor?

Zika virüsünün en önemli ve en çok korkulan tarafı gebelere bulaşmasıdır. Zika virüsünün gebelerde düşüğe neden olduğu görülmüştür. Ayrıca mikrosefali(baş çevresinin küçüklüğü) ve ölümcül beyin anomalilerine neden olduğu düşünülmektedir. Bunun dışında farklı nörolojik bozukluklara da neden olabildiği gösterilmektedir(Guillain Barre gibi).Salgın bölgelerinde Guillain Barre(sinirleri tutan bir hastalık) sendromunda anlamlı derecede artış tespit edilmiştir.

Özellikle Brezilya’daki salgın ile gündeme gelen Zika Virüsünün bu salgınla birlikte bir çok etkisi testpit edilmiş olup bu konudaki çalışmalar devam etmektedir. Özellikle gebelerde mikrosefali gelişmesinde ciddi derecede artış saptanmıştır.

Mikrosefali Nedir?

Mikrosefali baş çevresinin yaş ve cinsiyete göre olması gereken ortalamanın altında olduğu gelişimsel,nörolojik bir bozukluktur. Mikrosefali şunlara sebebiyet verebilir; gelişim geriliği,zeka geriliği, konuşma geriliği,nöbet geçirme,hiperaktivite …

Zika Virüsünün Gebeler üzerindeki etkisini anlamak için mikrosefali olgularının ne kadar arttığına bakalım;

  • 2001-2014 arasında her yıl Brezilyada gebeliklerde 163 mikrosefali(beyin gelişmemesi) tespit ediliyorken,
  • Salgın dönemi Eylül 2015 – Şubat 2016 arası gibi 6 aylık kısa bir sürede 5909 mikrosefali(baş çevresinin küçüklüğü) bildirilmiştir.
  • Bunlara ek olarak salgın sonrası yeni doğanlarda göz anomalilerine rastlanmıştır
  • Ayrıda salgında Guliane Barre(sinirleri tutan bir hastalık) olgularında önemli derecede artış gözlenmiştir.

Zika Virüs Tanısı Nasıl Konur?

Tanı için en önemli şey riskli bölgelere yapılan seyahat öyküsüdür. Ne kadar süre önce nereye seyahat ettiğinize göre şüphelenilebilir.

Şüpheli durumlarda hastalığın kesin tanısı kanda  veya vücut salgılarında virüsün izole edilmesi ile konur.

Zika Virüs Tedavisi Nedir?

Zika Virüs enfeksiyonunda özel bir tedavi yöntemi yoktur. Şikayetlere göre tedavi verilebilir.Ağrısı ve ateşi olanlara paracetomol verilmesi önerilirken aspirin gibi diğer ağrı kesici ateş düşürücülerin verilmesi önerilmez. Şikayetleri olanların dinlenmeleri ve bol sıvı almaları önerilmektedir.

İnsanlar için geliştirilmiş bir aşı olmamasına rağmen, zika virüsü için maymunlar üzerinde yapılan aşılamada başarılı sonuçlar alınmıştır.

Zika Virüs için Alınacak Önlemler

Zika Virüsü temel olarak sivrisinek ile bulaştığından asıl amaç sivrisineklere önlem almak olacaktır. Salgın olan bölgelere seyahat ederken dikkatli davranıp, daha kapalı giysiler giyilmelidir.

Sivrisinek ısırıklarına karşı koruyucu olan veya sivrisinekleri sizden uzak tutacak losyonlar sipreyler kullanılmalıdır. Salgın alanlarında mümkün olduğunca az dışarı çıkılmalıdır.

Gebe kişilerin mümkün olduğunca salgın bölgelerine seyahat etmemeleri önerilir.

Hangi ülkelerde Zika Virüsü salgını var? Nerelere giderken dikkatli olmalıyım?

Amerika’da bulunan Hastalıklar Kontrol ve Önleme Merkezi(CDC) 15 Temmuz 2016 tarihinde Zika Virüs enfeksiyonunun aktif olarak devam ettiği ülkelere seyahat edenlere uyarıda bulundu. Uyarıda aşağıdaki ülkeleri içeriyor.

Zika virüsünün görüldüğü ülkeler;

Orta ve Güney Amerika: Arjantin, Belize, Bolivya, Brezilya, Ekvador, El Salvador,Fransız Guyanası, Kolombiya, Kosta Rika, Küba,Guatemala, Guyana, Honduras, Nikaragua, Panama, Paraguay, Peru, Surinam, Venezuela

Kuzey Amerika: Meksika

Afrika: Cape Verde

Karayip: Anguilla, Aruba,Barbados,Bonaire, Curaçao, Dominika, Dominik Cumhuriyeti,Grenada, Guadeloupe, Haiti, Jamaika, Martinik, Porto Riko, Saint Barthelemy, Saint Lucia, Saint Martin, Saint Vincent ve Grenadines, Sint Eustatius,Sint Maarten, Trinidad ve Tobago, ABD Virgin Adaları

Okyanusya: Amerikan Samoası, Fiji, Kosrae (Mikronezya Federe Devletleri), Marshall Adaları, Yeni Kaledonya, Papua Yeni Gine, Samoa, Tonga

Yukarıdaki ülkelere seyahat edecekler ve özellikle de gebe bayanlar oldukça dikkatli olmalılar.

2014 yılında Brezilya’da düzenlenen Dünya Kupası organizasyonu ile Zika Virüs yayılmaya başladı. Şu an Brezilya’da düzenlenen Olimpiyat Oyunlarını düşündüğümüzde gidecek kişilerin oldukça dikkatli olması gerekmektedir.

Referanslar (zika virüs)

 mayoclinic, medicinet, Dünya Sağlık Örgütü, cdc 

2 Yorum

Yorum Yap