Nedir

TSH Nedir? Yüksekliği, Düşüklüğü ve Normal Değerleri

tsh nedir, normal değerleri kaçtır

TSH (Tiroid Stimülan Hormon) tiroid bezini uyararak, tiroid hormonlarının üretilmesini sağlayan bir hormondur. Tiroid bezine bir anlamda “tiroid hormonu üret” komutu verir.

TSH Nedir?

Beyin tabanındaki hipofiz bezinden salgılanan bir hormondur. Kana salınan bu hormon, tiroid bezine ulaşır ve bezi uyarır. Bu uyarı sonucunda tiroid bezinden, T3 ve T4 isimli hormonlar (tiroid hormonları) üretilir. Kısacası tiroid hormonlarının seviyesini kontrol etmekle görevlidir.

Tiroid bezinde Triiodotironin (T3) ve tiroksin (T4) isimli iki hormon üretilmektedir. Yazımızın devamında bunlardan tiroid hormonları olarak bahsedeceğiz.

Bu hormonunun amacı tiroid hormonlarını (T3 ve T4) belli seviyede tutmaktır. Böylece vücudun ihtiyacı kadar tiroid hormon salgılanır.

Tiroid hormonlarının dengesi vücut ve ruh sağlığı açısından oldukça önemlidir. Bu hormonların az veya fazla olması vücuttaki çoğu yapıyı etkiler ve çeşitli belirtilere neden olur.

Tiroid bezi, vücudun ihtiyacı olan hormonları salgılayabilmek için yeterli TSH uyarısına (miktarına) ihtiyaç duyar.

Normal Değerleri Kaçtır?

Yaşa göre normal değerler*

  • 4 gününü doldurmamış yeni doğan bebeklerde; 1 – 39 mU/L
  • Çocuklarda: 0.7-6.4 mU/L
  • Erişkinlerde:  0.4 – 4.2 mU/L.

Labaratuvara göre bu değerler değişkenlik gösterebilir.

*Normal değerleri için webMD adresi referans alınmıştır.

Bu test hamile kadınlar için oldukça önemlidir. Tiroid hastalıkları anne karnındaki bebeğin gelişimsel bozukluklarına neden olabilir. Bundan dolayı gebelerde bu test en ideal seviyede tutulmaya çalışılır.

Neden Yükselir veya Neden Düşer?

İki nedenle yükselebilir:

  1. TSH seviyesi normal olduğu halde tiroid bezinin yeterince hormon üretemediği durumlara ‘primer hipotiroidi’ denir. Bu durum tiroid yetmezliği olarak da bilinir. Yani vücut tiroid bezine “hormon üret” komutu gönderdiği halde tiroid bezi hormon üretemez. Böylece tiroid hormonları düşer. Vücut bunu dengelemek için daha fazla TSH üreterek tiroid bezine “daha fazla hormon üret” komutu gönderir. Eğer tiroid bezi bu artışa yanıt verebilirse, tiroid hormonlarının miktarı normal seviyeye gelir. Yanıt veremezse kişide tiroid hormonlarının yetersizliğine bağlı belirtiler ortaya çıkar.  Yani tiroid bezinin çeşitli nedenlerle yeterince hormon üretemediği (hipotiroidi) durumunlarda bu test yükselir. Yüksekliğin en sık nedenidir.
  2. Bazı hipofiz tümörleri (hipofiz adenomu), hipofiz bezinden aşırı miktarda TSH salgılanmasına neden olur. Bu da tiroid bezini uyararak tiroid hormonlarının seviyesini yükseltir.

İki nedenle düşebilir:

  1. Tiroid bezinden çok fazla miktarda hormon salgılanırsa, hipertiroidi denilen durum ortaya çıkar. Vücut bu durumu dengelemek için TSH salgısını azaltır. Böylece tiroid bezine giden “hormon üret” komutu azalacak ve durum dengelenmeye çalışılacaktır. Yani tiroid bezinin aşırı hormon salgıladığı (primer hipertiroidi) durumlarında düşüklük görülür.
  2. Hipofiz bezinin çeşitli nedenlerle hasarlandığı durumlarda da düşüklük görülebilir. Bu duruma sekonder hipotiroidi denilir. Bu düşüklük nedeniyle tiroid bezi yeterince uyarılamaz, tiroid hormonlarının seviyesi azalır ve tiroid yetmezliği gelişir.
TSH SeviyesiT3 ve T4 SeviyesiNeden Olan Olası Hastalık
YüksekYüksekHipofiz Adenomu (tümörü)
DüşükDüşükSekonder Hipotiroidi
DüşükYüksekGraves Hastalığı, Tiroid Nodülü
YüksekDüşükHaşimato Hastalığı

Bu test diğer tiroid hormonları ile birlike değerlendirilmelidir. Yukarıdaki tabloda belli başlı tiroid hastalıklarında hormonların nasıl değiştiği yer almaktadır.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.