Belirtiler

Ses Kısıklığı Nedenleri Nelerdir ve Nasıl Giderilir?

Ses kısıklığı neden olur

Ses kısıklığı ses tellerinin titreşiminde veya ses tellerini saran tabakada oluşan sorunlar nedeniyle ses seviyesinin, kalitesinin veya tonunun bozulmasıdır. Toplumdaki her üç kişiden ikisi hayatlarının herhangi bir döneminde bu sorunu yaşar.

Sesin boğuk çıkması, seste takılma hissi, sesin seviyesinin düşük olması veya sesin aralıklı olarak kesilmesi de ses kısıklığı olarak değerlendirilir. Özellikle bazı meslek gruplarında (öğretmenler gibi) oldukça sık karşılaşılan bir şikayettir.

Ses Kısıklığı Neden Olur?

  • Laranjit: Ses kısıklığının en sık nedenidir. Ses tellerinin olduğu bölgenin (yutak) iltihaplanması anlamına gelir. Genellikle virüslere bağlı gelişir ve boğaz ağrısı eşlik eder.
  • Sesin aşırı ve yanlış kullanımı: Özellikle spor karşılaşmaları sonrası taraftarlarda oldukça sık görülür. Yüksek sesle bağırma ses tellerinde geçici bir hasar oluşturur. Şarkıcılar, türkücüler ve ses sanatçıları da bu sorunu sık yaşarlar. Bir süre sesin dinlendirilmesi sonucu kendiliğinden düzelir.
  • Alerji
  • Kronik öksürük: Uzun süren öksürük ses tellerinde geçici sorunlar yaratabilir.
  • Sigara gibi boğazı tahriş eden maddelerin uzun süre kullanılması bu duruma neden olabilir. Özellikle ağır sigara içicileri ve alkol kullananlarda sık gelişen bir durumdur.
  • Gırtlak kanseri: Özellikle uzun süreli sigara içicilerinde görülen ses kısıklığı dikkate alınmalıdır. Tedavi ile düzelmeyen, uzun süren ses kısılması kanser habercisi olabilir.  

Ses kısılmasının diğer nedenleri:

  • Ameliyat sonrası ses kısıklıklığına sık görülür. Anestezi verilip uyutulmadan önce kişinin akciğerlerine bir tüp salınır. Ameliyat boyunca solunumu sağlayan bu tüp, kişinin ses tellerinde geçici hasar verebilir. Yani ameliyat sonrası geçici ses kısılması görülebilir.
  • Mide reflüsü: Asitli olan mide içeriğinin boğaza geri gelmesi (boğaza doğru yanma hissi, ağıza acı su gelmesi) ses tellerine zarar vererek sesin kısılmasına, çatallanmasına neden olabilir. Bu durum ayrıca inatçı  öksürükğe neden olabilir.
  • Ses tellerinde nodül: Sesini çok fazla ve kötü kullanan kişilerde sık görülür. Genellikle öğretmen, spiker, şarkıcı, din görevlisi gibi sesini uzun süre veya yüksek tonlarda kullananlarda gelişir. Ses terapisi ile genellikle düzelir. Düzelmeyen durumlarda ameliyat gerekebilir.
  • Ses tellerinde polip veya kist: Ses tellerinde en sık karşılaşılan iyi huylu oluşumlardır. Sesin kötü kullanımı ile oluşabilirler. Kötü huylu değillerdir, kanserleşmezler. Ameliyat (mikrolaringoskopik cerrahi) ve ses terapisi ile tedavi edilirler.
  • Kimyasal maddeler: Yanlışlıkla içilen çamaşır suyu gibi temizlik maddeleri ses tellerine zarar vererek sesin kısılmasına neden olabilir.
  • Ses tellerini uyaran sinirin zedelenmesi: Çoğu zaman zedelenmenin nedeni belirlenemez. Travma yada ameliyat sonrasında gelişebilir. Özellikle tiroid ameliyatları sonrası daha sık karşılaşılan bir durumdur.
  • Tiroid veya akciğer kanserleri de ses kısılmasına neden olabilir.
  • Nörolojik hastalıkalar: parkinson,inme gibi…

Ses Kısıklığında Tehlike İşaretleri!

  • Şikayetlerin iki haftadan uzun sürmesi
  • Ses kısıklığına eşlik eden üst solunum yolu enfeksiyonunun olmaması
  • Uzun süreli sigara veya alkol içenlerde gelişmiş olması
  • Yutma güçlüğü, yutkunurken ağrı ve ağızdan kanama şikayetlerinin eşlik etmesi
  • Boyun şişliğinin eşlik etmesi
  • Açıklanamayan kilo kaybının olması
  • Ses kısılmasının günden güne artması
  • Bebeklerde gelişmesi
  • Yabancı cisim yutma sonrası gelişmesi

Yukarıdaki tehlike işaretleri bulunanlar, şikayetlerini ertelemeden kulak burun boğaz doktoruna muayene olmalılar. Tehlike işaretlerinin varlığı, hastalığın ciddi olabileceğini düşündürür.

Ses Kısıklığı Tedavisi

Tedavi nedene göre yapılır. Aşırı kullanımından kaynaklı ses kısılmalarında öncelikle sesin dinlendirilmesi istenir. Ayrıca ağrı kesiciler ile şikayetlerin gerilemesi beklenilir. Ses kısıklığı bir enfeksiyona veya mide reflüsüne bağlıysa tedavi hastalığa yönelik verilir. Örneğin reflüde mide koruyucu ilaçlar ve antiasitler verilir.

Ses Kısıklığına Ne iyi Gelir

Ses kısıklığı basit bir nedenden kaynaklıysa aşağıdaki öneriler sizlere yardımcı olabilir.

  • Sesinizi dinlendirin, sadece gerekli olduğunda düşük ses tonuyla konuşun.
  • Bağırma, şarkı söyleme gibi sesinizi yoracak davranışlardan kaçının.
  • Bol sıvı tüketin, boğazınızın nemli kalmasını sağlayın.
  • Çok kuru havadan sakının, mümkünse evinizdeki havanın nemini arttırın.
  • Sigara içmeyin, tozlu veya dumanlı ortamda durmayın. 

Ses Kısılması İçin Bitkisel Tedavi

Bitkisel tedavi sadece doktor tedavisinin yanında yine doktorunuza danışılarak yapılmalıdır. Yukarıda saydığımız tehlike işaretleri varsa lütfen bitkisel tedaviler ile oyalanmayın.

Zencefil: Ses kısıklığına iyi geldiği söylenen zencefil, ses tellerinde iltihabın ve ödemin azalmasına yardımcı olabilir.

Bal: Boğazdaki tahriş ve ödemin azalmasında yardımcı olup ve şikayetlerin daha hızlı iyileşmesine yardımcı olabilir.

Ballı zencefil  çayı: Bir fincan kadar suya bir yemek kaşığı kadar ince kıyılmış zencefili atarak 10 dakika kaynatın. Sonra süzeceğiniz bu çaya bal ekleyerek günde 2-3 defa ılık şekilde için. Hem boğazınızı nemli tutacak hem de iyileşmeye yardımcı olacaktır.Kimi yerlerde kara biberin iyi geldiği yazsa da doktorlar baharattan uzak durmayı önerirler.

Ayrıca boğazı nemli tutmak açısından papatya ve ekinezya çayı denenebilir. Bitkiler mucize yaratmaz ancak doğru kullanılırsa sizlere yardımcı olabilirler. O yüzden ses kısıklığına beş dakikada veya birkaç adımda çözüm bulacağız diyenlere inanmayınız.

Çayları çok sıcak tüketmek boğazınızı tahriş edecek ve şikayetlerinizi arttıracaktır. Bu yüzden çay ve diğer sıvıları ılık tüketmeniz önerilir.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.