Seruloplazmin Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Neden Olur?

seruloplazmin testi

Seruloplazmin, insan kanında bakırı taşıyan temel proteindir. Karaciğerde üretilen bu protein ayrıca demir metabolizmasında da görevlidir.

Bakır vücuttaki birçok metabolik olayda yardımcı bir elementtir. Örneğin vücudun enerji üretebilmesi veya beyin fonksiyonları için gereklidir. Ancak bakırın aşırı yükselmesi de vücuda zarar verir. Bundan dolayı bakırın taşınması oldukça önemlidir.

Seruloplazmin Testi Neden Yapılır?

  • Wilson hastalığının teşhisinde kullanılır. Bu hastalığa yazının devamında daha ayrıntılı değineceğiz.
  • Menkes hastalığının değerlendirilmesinde
  • İltihabi olayların değerlendirilmesinde (akut faz reaktanı) kullanılır. İltihabi hastalıklarda karaciğer tarafından üretimi artmaktadır.

Seruloplazmin Normal Değerleri:

  • Erkekte;
    • 0 – 17 yaş : 14 – 41 mg/dL arasında
    • 17 yaşından büyüklerde  15 – 30 mg/dL arasında olmalıdır.
  • Kadınlarda
    • 0-17 yaş: 14 – 41 mg/dL arasında
    • 17 yaşından büyüklerde 16 – 45 mg/dL arasında olmalıdır.

Seruloplazmin Düşüklüğü

Wilson Hastalığı: Nadir rastlanan genetik bir hastalıktır. Karaciğer ve beyin başta olmak üzere vücuttaki birçok doku ve organda aşırı bakır birikimi görülür. Bakır biriktiği organın veya dokunun fonksiyonlarını bozarak çeşitli belirtilere neden olur. Özellikle wilson hastalığı teşhisinde seruloplazmin düşüklüğü önemlidir. Ancak bu düşüklük tanı koydurmaz. 24 saatlik idrarda bakır seviyesine bakılması, karaciğer bakır ölçümü veya gen testi ile teşhis konulur.

Wilson hastalığında görülen başlıca belirtiler;

  • Halsizlik, yorgunluk
  • Sarılık; ciltte ve gözlerde sararma görülebilir.
  • Ciltte döküntüler
  • Bulantı, iştahsızlık
  • Eklem ağrıları
  • Kansızlık
  • Davranış değişiklikleri
  • Yürüme ve hareketlerde değişiklik olması. Yürüme bozukluğu, denge sorunları gibi…
  • Bakır birikimi sonucu gözde Kayser-Fleischer halkası görülür.

Kayser-Fleischer-halkası

Seruloplazmin Düşüklüğü Görülen Diğer Durumlar

  • Menkes hastalığı, vücuttaki bakır düzeylerini etkileyen kalıtsal bir hastalıktır.
  • Bazı böbrek hastalıkları (nefritik ve nefrotik sendrom)
  • Siroz, karaciğer yetmezliği
  • Mide, barsak emilim bozuklukları (malabsorbsiyon)
  • Ciddi beslenme bozuklukları
  • Aseruloplazminemi

Arttığı Durumlar

  • İltihabi durumlar, enfeksiyonlar, ciddi doku hasarının eşlik ettiği durumlar
  • Kalp damar hastalıkları
  • Gebelikte iki katına kadar artış görülebilir.
  • Kanserler
  • İltihaplı romatizma
  • Östrojen kullanımı ve doğum kontrol ilacı kullanımı
  • Bazı epilepsi ilaçları (fenitoin)

Sigara kullanımı sonuçların yüksek çıkmasına neden olabilir.

Seruloplazmin testi genellikle Wilson hastalığının teşhisinde istenmektedir. Bu testin düşüklüğüne neden olan en önemli hastalık da Wilson hastalığıdır. Yüksekliği ise birçok iltihabi olayda olabileceği için ayırt edici değildir.

Referanslar

https://www.healthline.com/health/ceruloplasmin#results6

Wallach’ın Tanıda Laboratuvar Testlerinin Yorumlanması 9.Baskı Sayfa:102-103

Laboratuvar ve Tanısal Testler  Prof. Dr. M.Kemal Erbil sayfa : 532

Yorum Yap