Papiller Tiroid Kanseri Nedir? Risk Faktörleri, Belirtileri ve Tedavisi

papiller tiroid kanseri

Papiller tiroid kanseri (papiller karsinom) en sık görülen tiroid kanseri türüdür. Tüm tiroid kanserlerinin yaklaşık %80’ini oluşturur. Kadınlarda yaklaşık 3 kat daha fazla görülür.

Risk Faktörleri

En önemli risk faktörü radyasyon maruziyetidir. Baş-boyun bölgesine alınan radyoterapi, ömür boyu yüksek risk faktörü olarak görülür. Radyasyon maruziyetinden yaklaşık 10-40 yıl sonra ortaya çıkar.

Papiller tiroid kanseri, tümör baskılayıcı (süpresör) genlerdeki çeşitli mutasyonlar sonucu ortaya çıkan bazı ailesel hastalıklarla birlikte de görülebilir. Örnek: Familyal papiller karsinom, familyal polipozis, Gardner Sendromu, Cowden Sendromu, Turcot Sendromu gibi…

Ortalama 30-50 yaşlarında saptanan bu kanser ileri yaşlarda daha agresif seyretmektedir.

Papiller Tiroid Kanseri Belirtileri

Belirtiler hastalığın evresine göre değişebilir.

  • Tiroid bezinde ağrısız,  yavaş büyüyen bir kitlenin (şişliğin) fark edilmesi en sık görülen belirtidir.
  • Boyundaki lenf bezlerine yayılması sık görülür. Bundan dolayı boyunda şişlik ile kendini gösterebilir.
  • İlerlemiş hastalıkta kişide ses kısıklığı, nefes darlığı ve yutma güçlüğü görülebilir.
  • Papiller karsinomda, tiroid testlerinde herhangi bir bozukluk görülmesi veya sistemik bulguların görülmesi beklenmez.

Papiller tiroid kanseri en sık boyundaki lenf bezlerine metastaz (sıçrar) yapar. Uzak organ metastazı daha az görülür. Akciğer, kemik, karaciğer ve beyin bu kanserin yayılabileceği uzak organlardır.

Tanı: Öncelikle tiroid fonksiyon testleri ve diğer bazı kan tetkikleri yapılır. Daha sonra boyun ve tiroid ultrasonu yapılarak nodülün yapısı, büyüklüğü, çevre yapılara veya boyun lenflerine yayıp yayılmadığı tespit edilir. Papiller karsinom şüphelenilen kişilerde biyopsi yapılır ve kesin tanı biyopsi (İİAB) ile konulur.

Papiller Karsinom Tedavisi

Cerrahi (ameliyat): Genellikle ameliyat ile tiroid bezinin tamamı veya tamama yakını çıkarılmaktadır. Eğer boyundaki lenf bezlerine yayılım varsa, boyun bölgesindeki lenfler ve bazı yapılar da ameliyat ile çıkartılır.

Radyoaktif İyot Tedavisi: Genellikle cerrahi sonrası radyoaktif iyot tedavisi verilir.  Ameliyat sonrası hem kalan tiroid dokusunun hem de kalan mikroskopik kanserli hücrelerin ortadan kaldırılması amacıyla kullanılır. Vücudun farklı bölgelerine yayılan (örn: akciğer) kanserli hücreleri ortadan kaldırmak için de kullanılmaktadır. 1 cm’den küçük, lenf noduna ve başka organlara yayılmamış kanserlerde genellikle bu tedavi gerekmez.

Tiroid Hormonunun Verilerek TSH Supresyonu: Tiroid bezi ameliyat ile alınan kişiler, ömür boyu tiroid hormonu (tiroksin) ilacı almalılar. Yeterli tiroksin (t4) verilerek TSH baskılanır. Bu baskılama ile hastalığın tekrarlama riski azaltılmaya çalışılır.

Papiller Tiroid Kanserinde Hastalığın Gidişatı (Prognoz)

Papiller tiroid kanseri genellikle yavaş seyirli ve iyi gidişatlı bir tümördür. Tiroid kanserleri arasında en iyi seyirlisidir. Hastalığa yakalananlarda 10 yıllık sağkalım oranı %95’in üzerindedir. Hastalığın seyrini ve sağkalımı etkileyen etmenler şunlardır;

  1. Yaş: 45 yaş altında genellikle iyi seyreder.
  2. Metastaz:Kemik, beyin veya büyük akciğer metastazı olanlarda daha kötü seyreder.
  3. Tümör Boyutu: Tümörün 4 cm’den küçük olması olumlu prognozu düşündürür.
  4. Yayılım: Tiroid dışına ve çevre dokulara yayılımın olmaması, hastalığın gidişatını olumlu etkileyen faktörlerden birisidir.
  5. Bazı histolojik tipler daha agresif seyreder. Örnek: kolumnar hücreli, “tall” hücreli gibi…
  6. Erkeklerde hastalık daha kötü seyretmektedir.
Tiroid kapsülü dışına çıkmamış papiller kanserin, boyun lenflerine yayılmış olması uzun dönem yaşam süresini etkilemez.

Papiller Tiroid Kanseri Tekrarlar Mı?

Tekrarlama riski nisbeten yüksek bir kanser türüdür. Bundan dolayı düzenli olarak kontrole gitmek gerekir. Risk seviyesine göre belli aralıklarla kan tiroglobulin seviyelerine bakılmalı ve ultrason yapılmalıdır. Tiroglobulin, papiller tiroid kanseri tedavisi sonrası, hastalığın tekrar edip etmediğini (nüks) takip etmede önemli bir belirteçtir. Tiroglobulin, tiroid bezinde üretilen bir proteindir. Tiroid bezinin tamamen çıkarıldığı ve radyoaktif iyot tedavisi verilen kişilerde kan seviyeleri sıfıra yakındır. Takip sırasında bu testin yükselmesi nüksü düşündürür.

Yorum Yap