P24 Antijen Testi Nedir? Pozitif veya Negatif Çıkması Ne Anlama Gelir?

p24 antijen testi

Virüsler, kapsid adı verilen protein yapıdaki bir kılıf ile çevrilidirler. HIV virüsünü çevreleyen kapsidin yapısında P24 isimli protein bulunur. P24 antijen testi ise kandaki bu proteinin seviyesini ölçmektedir.

HIV virüsü bulaştıktan birkaç hafta sonra bu protein kanda tespit edilebilir. Dolayısıyla HIV virüsünün bulaştığını erken dönemde gösterebilen bir testtir.

P24 Antijen Testi Neden Yapılır?

  • HIV enfekte kişi ile korunmasız cinsel ilişki sonrası virüsün bulaşıp bulaşmadığını tespit etmek amacıyla
  • HIV enfekte kişinin vücut sıvılarıyla (kan gibi) temas etmiş iğne, enjektör gibi maddelerin kişiye batması sonrası
  • HIV enfekte anneden doğan bebekte virüsün varlığını erken dönemde tespit etmek amacıyla yapılır.

HIV Virüsü Teşhisinde P24 Antijen Testi

HIV virüsü kişiye bulaştıktan sonra kanda hızla çoğalır. Savunma sisteminin virüse karşı antikor oluşturması ve bu antikorların kanda tespit edilmesi 2-3 ayı (nadiren 1 yılı) bulmaktadır. Bundan dolayı kandaki HIV antikorlarını ölçen testler (Anti HIV) erken dönemde virüsü tespit edemezler.

Savunma sisteminin henüz antikor oluşturmadığı erken dönemde, p24 antijen testi virüsün bulaştığını gösterebilir. Virüs bulaştıktan ortalama 2-6 hafta sonra bu test pozitif çıkabilir.

P24 Antijen Testi Pozitif: HIV virüsü bulaştığını gösterir. Testin negatif çıkması normal kabul edilir.

P24 Antijen Testi Doğruluk Oranı: Testin özgüllüğü yüksek ama duyarlılığı düşüktür. Yani test sonucu pozitif çıkarsa testin doğruluk oranı %99’un üzerindedir. Ancak test negatif çıktıysa doğruluk oranı düşüktür. Kişi HIV virüsü taşıdığı halde test negatif çıkabilir.

Testin pozitif çıktığı kişiler büyük oranda (>%99) HIV virüsü taşımaktadır. Ancak HIV enfekte kişilerin sadece yarısında bu test pozitif çıkmakta diğer yarısında ise negatif çıkmaktadır.(1) Yani testin negatif çıkması HIV virüsü olmadığı anlamına gelmez.

 P24 Antijen testi, oldukça düşük bir oranda olsa, yanlış pozitif sonuç verebilir. Yani kişi HIV virüsü taşımadığı halde sonuç pozitif çıkabilir. Bundan dolayı pozitif sonucun Western Blot testi ile doğrulanması önerilir. Western Blot testi HİV enfeksiyonunun kesin tanısı için kullanılan doğrulama testidir.

Savunma sistemi HIV virüsüne karşı antikor ürettikten sonra, kandaki p24 seviyeleri genellikle ölçülemeyecek seviyelere düşer. Dolayısı ile testlerde tespit edilemez. Yani uzun süre önce HIV bulaşmış kişilerde p24 antijen testi negatif sonuç verir.

Bu testin avantajı erken dönemde HIV virüsünü tespit edebiliyor olmasıdır. Dezavantajı ise HIV virüsü taşıyan kişilerin yalnızca bir kısmında pozitif çıkıyor olmasıdır.

HIV Bulaşının Belirtileri ve AIDS

HIV virüsü bulaştıktan sonraki ilk aylarda şu belirtiler görülebilir;

  • Ateş
  • Lenf bezlerinde şişlik, büyüme
  • Cilt döküntüleri
  • Boğaz ağrısı, faranjit
  • Kas ve eklem ağrıları
  • Baş ağrısı
  • Bulantı, kusma
  • İshal
  • Kan tetkiklerinde trombosit ve lökosit düşüklüğü

Görüldüğü üzere bu belirtilerin hiçbiri HIV enfeksiyonuna özgü değildir. Grip benzeri bu belirtiler diğer birçok hastalıkta görülebilir.

Savunma sistemi virüse karşı antikor ürettikten bir süre sonra yukarıda saydığımız belirtiler kaybolur. Ve bundan sonra sessiz bir döneme girilir. Virüs ile savunma sistemi arasında yıllarca devam edecek sessiz bir savaş başlar.

Bu sessiz dönem HIV virüsünün savunma sistemini çökertmesi ile son bulur. O andan itibaren normal kişilerde hastalık yapmayan mikropların neden olduğu enfeksiyonlar, kanserler kendini göstermeye başlar. HIV enfeksiyonunun bu dönemine AIDS adı verilir.

Bağışıklık sisteminin antikor üretmesinden sonra kanda ölçülemeyecek seviyelere inen p24 proteini, hastalığın ilerleyen dönemlerinde tekrar yükselebilir. Dolayısıyla ileri evrelerde p24 antijen testi tekrar pozitif çıkabilir.

Referanslar

https://www.pinnaclehealth.org/wellness-library/blog-and-staywell/health-resources/article/31781

https://www.allinahealth.org/CCS/doc/Thomson%20Consumer%20Lab%20Database/49/150395.htm

http://hivinsite.ucsf.edu/InSite?page=kb-02-02-02-02#S2X

Yorum Yap