Tahliller

P-ANCA Testi Nedir? Pozitif Olması Ne Anlama Gelir?

p-anca testi

P-ANCA (Perinüklear Antinötrofil Sitoplazmik Antikor) testi, damar iltihabı ile seyreden bazı hastalıkların teşhis ve takibinde kullanılan bir testtir. Özellikle böbrek damarlarının tutulduğu damar iltihaplanmalarında (vaskülit) yükselir.

Bu test, nötrofillerdeki myeloperoksidaz isimli enzime karşı oluşturulmuş antikorları ölçer. Testin adından da anlaşılacağı üzere, nötrofil (bir akyuvar çeşidi) çekirdeklerinin çevresindeki yapılara karşı oluşturulmuş antikorları ölçer.

Testin daha basit ve anlaşılabilir olması için bahsettiğimiz kavramları açıklayalım.  Öncelikle, p-ANCA, bir tür otoantikordur. Yani bağışıklık sisteminin kendi sağlıklı yapılarına saldırması sonucu ürettiği bir moleküldür.

Bağışıklık sistemi bazen anormal yanıtlar oluşturarak, kendi hücrelerine saldırır ve sağlıklı hücrelere karşı antikor üretir. Antikor, hangi hücreye (veya yapıya) karşı oluşturulduysa o yapıya ulaşarak zarar verir. Yani savunma sisteminin kendi hücrelerine karşı oluşturduğu bir tür silahtır. p-ANCA’da bağışıklık sisteminin kendi nötrofil yapılarına (miyeloperoksidaz) karşı oluşturduğu bir antikordur.

P-ANCA Testi Referans Değerleri:

  • Negatif: ≤ 5 EU/mL (Normal)
  • Pozitif: 5.1 – 400 EU/mL (Yüksek)

P-ANCA Pozitifliği

Bu testin normalde negatif çıkması beklenir. Testin pozitif olması, damar iltihaplanması açısından değerlendirilmeyi gerektirir. Bu testin pozitifliği şu durumlarda görülebilir:

Damar iltihaplanmaları (Vaskülitler)

  • Mikroskopik PAN (Poliarteritis Nodosa)
  • Churg Strasuss
  • Wegener Granulomazu

Bağ dokusu hastalıkları

  • Lupus hastalığı
  • Polimiyozit, dermatomiyozit
  • İltihaplı romatizma (romatoid artrit)
  • Sjögren Sendromu: Ağız ve göz kuruluğunun görüldüğü otoimmün hastalık.
  • Jüvenil kronik artrit

İnflamatuvar barsak hastalıkları

  • Ülseratif kolitte %60-85 oranında pozitif çıkar.
  • Crohn hastalığında %10-40 oranında pozitiflik görülür.

İlaçlar (İlaç ilişkili pozitiflik)

  • Tiroid ilaçları: metimazol,propiltiyourasil, karbimazol. Tiroid bezinin aşırı hormon ürettiği (hipertiroidi) durumunda kullanılırlar.
  • Yüksek tansiyon için kullanılan hidralazin ve minoksidil.
  • Bazı antibiyotikler: sefotaksim, izoniazid
  • Diğer ilaçlar: prokasinamid, tiamazol, penisilamin, allopurinol.

Pozitifliğin görüldüğü diğer hastalıklar

  • Bazı karaciğer ve safra yolları hastalıkları: Otoimmün hepatit, primer sklerozan kolanjit.
  • Bazı enfeksyionlar: HIV, malarya, kromomikoz

Sağlıklı bireylerde de yaklaşık %5 oranında pozitiflik görülebilir.

p-ANCA Pozitifliğinde Görülebilecek Belirtiler

Bu testin pozitif olduğu hastalıklarda böbrek tutulumu sık görülür. Böbrek ve akciğeri tutan damar iltihaplanmaları bu duruma örnektir. Bu hastalıklarda genel olarak görülebilecek belirtiler şunlardır:

  • Ciltte döküntüler (purpura)
  • Halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık
  • Eklem ağrıları
  • Ateş
  • Kilo kaybı
  • Böbrek tutulumuna bağlı idrarda kanama veya protein kaçağı görülebilir.
  • Solunum sistemi tutulumuna bağlı sinüzit, öksürük, nefes darlığı, kanlı balgam görülebilir.
  • Churg-strauss sendromunda özellikle astım ve alerjik durumlar görülür.

P-ANCA testi, teşhis koymada veya hastalığı dışlamada tek başına yetersizdir. Ciddi hastalık şüphesi olan kişilerde bu test oldukça değerlidir.

Referanslar

Wallach’ın Tanıda Laboratuvar Testlerinin Yorumlanması 9. Baskı S:57-59

Laboratuvar ve Tanısal Testler Prof Dr M.Kemal Erbil s:116

https://www.allinahealth.org/CCS/doc/Thomson%20Consumer%20Lab%20Database/49/150470.htm

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.