Nefes Darlığı Neden Olur?

nefes darlığı neden olur

Nefes darlığı, nefes alamama ya da nefes daralması olarak ifade edilen bir hava açlığı durumudur. Tıpta dispne olarak bilinen bu durum, başta akciğer ve kalp hastalıkları olmak üzere birçok nedene bağlı gelişir.

Nefes darlığı bazen hafif seviyelerde uzun yıllar sürerken bazen de ani ve  hayatı tehdit edici olabilmektedir.Nefes darlığı nedenlerini ortaya çıkış hızına göre akut, subakut ve kronik şeklinde ayırabiliriz.

Nefes darlığının en sık nedenleri;

  • Astım
  • Zatüre
  • KOAH(Kronik Tıkayıcı Akciğer Hastalığı)
  • Kalp krizi
  • Dekondisyon; uzun süre istirahat eden kişilerin küçük eforlarda nefes darlığı çekmesidir.

Ani Başlayan Nefes Darlığı Neden Olur

Ani başlangıçlı(akut) nefes darlığı dakikalar içerisinde gelişen, kişide ciddi derecede kaygıya ve korkuya neden olan bir durumdur. Bazen hayatı tehdit edici durumlara bağlı gelişen bu durum, göz ardı edilemeyecek ve ertelenemeyecek kadar şiddetli olabilir. Nedenlerin büyük çoğunluğu kalp ve akciğer kaynaklıdır. Hep birlikte bu nedenlere bakalım.

Akciğer Kaynaklı Ani Nefes Darlığı Nedenleri

Pnömotoraks: Akciğerin bir kısmının sönmesi anlamına gelir. Ani başlayan keskin(bıçak saplar tarzı) göğüs ağrısı ve nefes darlığına neden olur. Nefes almaya çalıştıkça keskin batıcı bir ağrı nefesinizi keser.

Travma sonrası gelişebileceği gibi kendiliğinden(spontan) de meydana gelebilir. Kendiliğinden gelişenler genellikle uzun boylu, zayıf gençlerde ve uzun süre sigara içmiş bireylerde olur.

Astım ve hava yolları darlığı: Bazen kendiliğinden bazen de bir uyarana(soğuk,alerji,egzersiz,grip..) bağlı gelişen hava yollarında spazm ile sonuçlanan bir durumdur. Akciğerlerde hışıltı ve ıslık sesi benzeri sesler duyulabilir. Nefesini yeterince alamama, göğüste tıkanıklık hissi şeklinde de ifade edilen bu durum, doktorun akciğer seslerinizi dinlemesi ile büyük ölçü de anlaşılır.

Astım

Astımda Daralmış Hava Yolları

Zehirli Gazların Solunması: Banyo ve tuvalet gibi küçük hacimli mekanları temizlemek isterken kullanılan kimyasalların solunması sonucu gelişen nefes darlığıdır. Genellikle çamaşır suyu ve kireç çözücülerin karıştırılması sonucu ortaya çıkan kimyasal gazlar solunur. Yüksek miktarda maruz kalınırsa bulantı, kusma ve başka sistemik bulgular ortaya çıkabilir.

Soba zehirlenmesi yani karbonmonoksit zehirlenmeleri, nefes darlığına neden olan ve hayati fonksiyonları tehlikeye sokan bir durumdur.

Pulmuner Emboli: Ani başlangıçlı hayatı tehdit eden bir akciğer hastalığıdır. Çeşitli nedenlerden dolayı, akciğer damarlarına pıhtı atması ve damarı kısmi yada tam tıkaması sonucu gelişen bir nefes darlığı nedenidir. Göğüs ağrısı, bayılma, kan tükürme gibi şikayetler eşlik edebilir. Tanısı zor bir hastalıktır.

Yabancı Cisimin Hava Yollarına Kaçması: Genellikle küçük çocuklarda gelişen aniden nefes alamama ve buna eşlik eden öksürük veya stridor. Acil müdahale gerektiren bir durumdur.

Stridor büyük hava yollarının tıkanması sonucu ,daha çok nefes almakla ortaya çıkan, yüksek ve kaba bir ıslığa benzeyen sestir.

Kalp Kaynaklı Ani Nefes Darlığı Nedenleri

Kalp Krizi: Daha çok göğüs ağrısının ön planda olduğu kalp krizinde, nefes darlığı da görülebilir. Kola, omuza yayılan sıkıştırıcı göğüs ağrısına nefes darlığı eşlik edebilir. Nadir olsa da ağrısız sadece nefes darlığı ile kendini gösterebilir.

Akciğer Ödemi: Her ne kadar isminde akciğer geçse de kalp kaynaklı akciğerde sıvı birikmesi sonucu gelişen oldukça ciddi bir nefes darlığı nedenidir. Asıl nedenin genellikle kalp yetmezliği olduğu bu durumda, yüksek tansiyon gibi tetikleyici faktörler olayı başlatabilir.

Çarpıntı: Kalp hızının çok yüksek olduğu bazı hastalar çarpıntılarını hissedemez, ancak nefes almada zorlandıklarını söylerler.

Ani Nefes Darlığı Yapan Diğer Nedenler

Psikolojik Nedenler: Kişinin psikolojik durumuna ve stresine bağlı gelişir ve altta herhangi bir organik neden bulunamaz. Panik atak ve anksiyete bozukluğunda nefes alamama,nefesin yetmemesi ve nefesin duracakmış gibi hissedilmesi görülebilir. Hem doktor muayenesi hem de oksijen saturasyonları yani kanın oksijen oranları normaldir. Kişinin hızlı nefes alıp vermesi sonucunda dudaklarda ve ellerde uyuşma şikayetleri de eşlik edebilir. Kişiler bazen çarpıntı hissedebilirler.

Diyafram Paralizi: Travma sonrası ani başlar ve diyaframı uyaran sinirin tahrip olması sonucu gelişir. Düz yatarken nefes darlığı artar.

Subakut Nefes Darlığı

Aniden gelişmese de saatler ve günler içinde kendini gösteren nefes darlığıdır. Nedenler hem akciğere hem de kalbe bağlı gelişebilir.

Zatüre (Pnömoni):  Nefes darlığına öksürük,balgam, ateş gibi şikayetler eşlik eder.

Kalp Damarlarında Daralma: Özellikle efor esnasında meydana gelen göğüste sıkıntı hissi, göğüs ağrısı, nefes daralması şikayetleri olur.  Ağrı tipik olarak sol kola, omuza, sırta ve çeneye vurabilir. Dinlenince ağrı tamamen geçse de oldukça ciddi ve dikkate alınması gereken şikayetlerdir. Yıllar içinde de gelişebilen bu şikayet bazen daha hızlı şekilde kendini gösterir.

Kalp zarı arasında sıvı birikmesi: Perikardiyal efüzyon denen bu durumda da nefes darlığına neden olur.

Kronik Nefes Darlıkları

Günler-yıllar içinde yavaş yavaş kendini gösteren bir durumdur. Nedenlerini sıralayalım;

Tıkayıcı Akciğer Hastalığı: nam-ı diğer KOAH. Büyük çoğunluğu uzun süre sigara içen kişilerde olan bu hastalık, zamanla artarak devam eden ilerleyici bir nefes darlığı sebebidir. Ülkemizde de sık rastlanan bu durum daha çok orta ileri yaşlarda kendini gösterir.

koah

Sigarayı bırakmak hastalığın ilerleyişini yavaşlatır.

İntersitisyel Akciğer Hastalıkları: Birçok akciğer hastalığı bu başlık altında toplanmıştır. Eforla meydana gelen nefes darlığının yanında kuru öksürük, kilo kaybı ve halsizlik görülür. Mesleki olarak zararlı tozlara,gazlara maruz kalma, sigara,bazı ilaçlar ve bazı romatizmal hastalıkların sonucunda gelişir.

Restriktif Akciğer Hastalıkları, nefes darlığına neden olurlar.

Akciğerde Sıvı Birikmesi: Plevral efüzyon adı verilen bu durumda bazen tek bazen de her iki akciğerde sıvı birikir. Kalp yetmezlikleri, zatüreler, bazı kanserler ve bazı romatizmal hastalıklar bu duruma neden olur. Genellikle akciğer filminde bu sıvı tespit edilir.

Kalp Yetersizliği: Genellikle daha öncesinde geçirilmiş bir kalp hastalığı zemininde gelişir. Sırt üstü yatmakla artan nefes darlıklarına bacaklarda şişlik de eşlik edebilir. Uyuduktan bir süre sonra nefes alamadıkları için uyanabilirler.Genellikle efor kapasitesi düşüktür yani kısa yürüyüşler nefes alamama ve tıkanıklığa neden olur.

Kansızlık: diğer adıyla anemi. Özellikle kan değerlerinde ciddi düşüklük varsa eforla nefes darlığı ve çarpıntı hissedilir. Kansızlık arttıkça, nefes alamama şikayeti de artar. Normal sağlıklı bir kişide nefes darlığına neden olabilen bu durum, zaten nefes darlığı bulunan kişinin de şikayetlerini arttırır. Kişiler eforla nefeste tıkanıklık yaşadıklarını söylerler.

Zinde Olmamak: Sürekli istirahat halinde, sedanter yaşayan kişilerin efor kapasitesi düşer. Efor, bu kişilerde nefes darlığına neden olur.

Kalp damarlarının zamanla daralması da yıllar içinde ilerleyici nefes darlığı ve göğüs ağrısına neden olur. Bu nefes darlığı ve göğüs ağrısı hemen her zaman eforla ortaya çıkarken dinlenmekle geçer.

Diğer Nefes Darlığı Nedenleri

  • Obozite: tek başına nefes darlığının sebebi olabilir.
  • Akciğer kanserleri
  • Verem (tüberkiloz)
  • Sarkoidoz
  • Guillain Barre Sendromu
  • Myastenia Gravis
  • Epiglottit
  • Travma sonrası kaburga kırıkları da nefes alamamaya neden olur.

Referanslar

http://patient.info/doctor/breathlessness

http://www.mayoclinic.org/symptoms/shortness-of-breath/basics/causes/sym-20050890

http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/coping-with-cancer/coping-physically/breathing/causes-of-breathlessness

Merck Manuel Hasta Belirtileri s:150-157

29 Yorum

  • Merhaba göğüsümde baskı, ağrı var nefes alamıyorum. Özellikle gece dümdüz yatarken nefesim kesiliyor ve göğsümdeki şiddet artıyor. Derin nefesi esnerken alıyorum ve sonraki nefesi zor alıyorum. 1 hafta oldu bu, lisanslı kickboxcuyum. Uyku ve yemek düzenim çok bozuk bide bunlarda etkili olur mu? ( hocam bide 4 ay once kalbimde delik vardi kapadim, asd vardi ) kalbim delik olduğu zaman bile böyle ağrılarım yoktu fişşek gibi idmanımı yapıyordum.. Teşekkurler şimdiden yaş: 25

  • Merhaba. Senede ortalama 2-3 kere nefes alamama sıkıntısı yaşıyorum. Şimdiye kadar hep gece yarısından sonrasında gerçekleşti. Uykumdan, zannedersem oksijen yetersizliğinden uyanıyorum. Çare olarak en az bir bardak su içiyorum. Kısa süre sonra tekrar nefes alabiliyorum. Nefesimin kesildiği sürede hava geçişi tamamen kesiliyor ve konuşamuyorum. Kafama, bu süreci yaşadığım sırada etrafımda su bulunmuyorsa ne yapacağım sorusu takıldı.
    Yardımcı olursanız çok sevinirim. İyi çalışmalar dilerim.

  • Merhaba yürürken ve çalışma esnasında veya yerlere paspas ve süpürme işi yaparken göğsümde ağrı ve çok terleme oluyor nedeni ne olabilir?

      • Merhaba hocam ben de son aralarda nefes darlığı göğüs ağrısı, boğaz ve dudak kuruması oldu gece uyanırken vücudumda sıkıntılık yaşıyorum . on adım koşamıyorum kesinlikle nefes hemen gidiyor. Kalbimde birşey hissetmiyorum fakat nefes almakta çok güçlük çekiyorum.

  • Merhaba🙋‍♀️
    Nefes alamıyorum ve yemek yerken tıkanıyorum ayrıca bazen kalbim olduğundan hızlı atmaya başlıyor nedeni olabilir🤔

  • Merhaba
    Annem 57 yaşında iki senedir grip olduğu zaman ağır geçiriyor.
    Normalde varis hastalığı var bir tek tansiyon düşüklüğü de ek olarak.
    Son on gündür nefes darlığı ağır bir şekilde öksürük, içinden düdük sesi geliyor.
    Dr. gittik film çekti tahlil yaptı. Astım başlangıcı olabilir, yada kalpte sıkıntı olabilir dedi ve yolladı. Hava veriyoruz, antibiyotik ve alerji ilacı hala aynı şikayetler yogun bir şekilde devam ediyor. Yönlendireceğiniz bir bölüm var mıdır? lütfen yardım edin teşekkürler.

    • Hastanızı öncelikle göğüs hastalıkları doktoruna götürünüz. Eğer daha önce gidip sonuç alamadıysanız farklı bir göğüs hastalıkları uzmanına götürün.

  • İyi akşamlar eşim gece bir anda nefessiz kaldı ve aşırı derecede kustu yatağa, lavaboya. Daha öncesinden de uyurken akşam aniden kalkıp nefessiz kaldığı oldu ama bu seferki bir başkaydı. Neden olabilir ? Ve ayrıca yemek yiyip ardından hemen uyudu.

  • Hocam merhaba bazen ciddi anlamda nefes darlığı yaşıyorum özellikle spor yaparken kokulara, parfüm vs kimyasala çok fazla hassasım, dayanamıyorum nefesim kesiliyor. Göğüs doktoruna gittim solunum testim biraz düşük çıktı, inhaler verdi. Tam astım da demedi yarimci olur musun lütfen, Ne yapmam gerekiyor?

  • Merhaba,
    Son bir senedir bir sorun yaşıyorum. Aniden hiç bir efor sarfetmeme rağmen birden gelen nefes darlığı (kesinlikle nefes alamıyorum, ardından gözlerim açık olmasına rağmen hiç birşey göremiyorum sonrasında kaslarım gevşiyor ve bayılıyorum. Bunu 4-5 kez yaşadım (arabada giderken, toplu taşıma, evimde..). Daha önce hep yalnızken başıma geldi ama en son yani dün babamın yanında oldu, yüzümün bembeyaz olduğunu ve tırnaklarımın morardığını söyledi.
    Bayılma sonrasında beynimin uyuştuğunu sanki için karıncalar varmış gibi hissediyorum ve başımın arka tarafında şiddetli ağrı hissediyorum.
    Daha önce doktora gittim ama doktor pek önemsemedi, ciddi birşey değildir dedi ağrı kesici verip yolladı. Bende bu yüzden önemsemedim ama son zamanlarda sık sık olmaya başladı (nefes alamama ve beyinde uyuşukluk).
    Sizce nerelere başvurabilirim, doktorun dediği gibi önemsiz birşey mi ?
    Yaşım 21.

  • Merhaba son 9 -10 aydır nefes alamıyorum lütfen bi akıl verin kafayı yiyeceğim yoksa, psikolojim bozuldu. Yarım yarım nefes alıyorum derin nefes almaya çalışıyorum alamıyorum, esnerken bile yarım nefes alıyorum 10 tane aldığım nefesin bi tanesini tam alıyorum. 28 yaşındayım 13 yıldır sigara kullanıyorum bi fabrikada kaynakçısıyım sürekli tozun pisliğin içindeyim. Göğüs haslıklarına gittim 5 ay önce solunum testi ve akciğer filmi istendi bakıldı normal dendi. Kardiyolojiye gönderildi kardiyolojide herseyime bakıldı kalp kapağını tutan kordal yapılar gevşek ama nefes almana mani değil bişeyin yok, doktoruna geri git denildi. Ben iyiysem neden nefes alamıyorum, psikolojik alamaz. Neredeyse 10 ay oldu hiç bi değişme yok sabah 7 ye kadar uyuyamıyorum ne olur yardım edin.

    • Nefes darlığınızı açıklayan bir durum bulunamamış sanırım. Göğüs hastalıklarına tekrar başvurarak durumu açıklayabilirsiniz. Kardiyoloji raporlarınızı gösterip şikayetlerinizin gerilemediğini söyleyebilirsiniz… Eğer gerekli görürlerse başka bölümlerden yardım alır veya sizi yönlendirirler. Bu sorunlarınızın tek çözüm yeri hastanelerdir. Ne yazık ki bizlerin bu konuda sizlere yardımı dokunmaz. Geçmiş olsun.

  • Nefes darlığım var solunum testinde temiz geçti akciğer filmi de temiz çıktı. Kardiyoloji doktoru bana net birşey söylemedi. Kalpte ritim bozukluğu var, bunun altında ne aramam lazım?

  • Merhaba ben yaklaşık 25 gündür süren nefes darlığı çekiyorum doktora gittim akut bronşit dedi. Ateş falan yok, hiç bir hastalığım yok ama ciddi nefes darlığı çekiyorum. Nedeni ne olabilir ve bu hastalık ne kadar zamanda geçer? cevaplarsanız çok sevinirim.
    (Yaş 15)

Yorum Yap