Hastalıklar

Meniere Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

meniere hastalığı

Meniere hastalığı şiddetli baş dönmesi, işitme kaybı ve kulak çınlamasının birlikte görüldüğü ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. 1861 yılında hastalığı ilk tanımlayan kişi olan Prosper Meniere’den ismini almıştır. Bu hastalıkta oluşan baş dönmesi “vertigo” olarak adlandırılır.

Bu hastalığı anlayabilmek için öncelikle vertigonu ne anlama geldiğini açıklayalım.

Vertigo Nedir?

Vertigo, baş dönmesi anlamına gelen bir terimdir. Dengeden sorumlu olan vestibüler sistemden kaynaklanan baş dönmeleri bu isimle adlandırılır. Kişi herşeyin kendisinin etrafında döndüğünü hisseder. Daha nadir olarak da, kişi kendisini eşyaların etrafında dönüyormuş gibi hisseder. Çoğunlukla bunlara bulantı ve kusma eşlik eder.

Vertigoda gerçek anlamda bir baş dönmesidir. Bundan dolayı sersemlik hissi, başta tuhaflık hissi, başta hafiflik hissi, yerin kayıyor gibi olması şeklinde ifade edilen durumlar genellikle vertigo olarak kabul edilmez.

Baş Dönmesi Neden Olur? isimli yazımızda baş dönmesinin nedenlerini, vertigoyu ve buna neden olan hastalıkları bulabilirsiniz.

Vertigoyu anlamak için bir önceki yazımızda verdiğimiz örneği tekrarlayalım.

Dakikalarca kendi etrafınızda döndüğünüz olmuştur. Bu dönme sonrası durduğunuzda çevredeki herşeyin etrafınızda dönmeye devam ettiğini hissedersiniz. Yere kapaklandığınız halde düşecekmiş hissi olur ve mideniz bulanır. İşte vertigoda buna benzer gerçek bir baş dönmesi olur.

Meniere Hastalığı Nedir, Neden Olur?

Meniere hastalığı iç kulakta bulunan labirent isimli içi sıvı dolu organın (denge ve işitmeden sorumlu) fonksiyon bozukluğu sonucu gelişir. Hastalığın asıl nedeni, iç kulaktaki sıvının ve bu sıvı basıncının artmasıdır. Bu sıvının basıncının neden arttığı ve neyin bu durumu tetiklediği ise tam olarak bilinmemektedir.

Sebebi tam olarak bilinmese de bazı faktörler suçlanmaktadır. Virüs enfeksiyonları, alerjiler, otoimmün mekanizmalar ve genetik yapı bunlardan bazılarıdır.

Herhangi bir yaşta başlayabilen bu hastalığa 20 – 50 yaşları arasında daha sık rastlanır.

Meniere Hastalığı Belirtileri

Menier hastalığı şu belirtiler ile kendini gösteriri: 

  • Vertigo (baş dönmesi): En dramatik ve ön plana çıkan belirtidir. Oldukça şiddetli bir baş dönmesi görülür. Kişi herşeyin kendi etrafında dönüyormuş gibi hisseder. Yatakta yatarken bile düşecekmiş gibi hissedip sıkıca yatağa tutunur. Bu duruma genellikle bulantı ve kusma eşlik eder. Vertigo, ataklar halinde gelip, 20 dakika ile birkaç saat arası devam eder. Atakların ne zaman geleceği önceden kestirilemeyeceği gibi 24 saatten uzun sürmez. Baş hareketleri ile kişinin baş dönmesi şiddetlenebilir.
  • Kulak Çınlaması:  Kulakta uğultu, zil sesi, tıslama,gürültü, kükreme veya ıslık sesi şeklinde sesler duyulur.
  • İşitme Kaybı: Hastalığın başında gelip geçici olan işitme kaybı, ataklar arttıkça kalıcı olmaya başlar. Neticede çoğu insanda kalıcı işitme kayıpları görülür. İşitme kaybı genellikle tek taraflı olsa da %20-40 oranında her iki kulakta görülür.
  • Kulakta dolgunluk hissi: Kulakta dolgunluk yada basınç hissi şeklinde ifade edilir.
  • Meniere hastalığı atakları sırasında çarpıntı, terleme, panik içinde olma ve ölüm korkusu gibi belirtiler görülebilir. Vertigonun şiddetli olması bu durumu tetiklemektedir.

Baş dönmesinin vestibüler sistemden kaynaklı (vertigo) olup olmadığını anlamada göz hareketleri oldukça önemlidir. Gözde nistagmus denilen sıçrayıcı hareketlerin olması, baş dönmesinin vertigo olduğunu (vestibüler sistemden kaynaklandığını) düşündürür. Kişinin gözleri aniden

Nistagmus, meniere hastalığı içinde oldukça önemli bir bulgudur. Sıçrayıcı göz hareketinin hangi yönde ve hangi göz hareketi ile oluştuğu problemin kaynağı hakkında bilgi verir.

Meniere Hastalığı Tehşisi

Meniere hastalığı için özel bir tanı yöntemi yoktur. Hastalığın tehşisi, kişinin öyküsü ve doktor muayenesi sonucu konmaktadır. Aşağıdaki belirtilerin olması, bu belirtilerin muayene ve testler ile desteklenmesi teşhisi koydurur.

  1. 20 dakikadan uzun 24 saatten kısa süren en az iki vertigo (baş dönmesi) atağı
  2. Kulakta çınlama veya dolgunluk hissi
  3. İşitme testleri ile doğrulanmış işitme kaybı 
  4. Bu belirtilerin bilinen başka bir hastalığa bağlı gelişmemiş olması

Yukarıdaki 4 maddeyi karşılayan kişilere doktor muayenesi ile meniere hastalığı tehşisi alırlar. Hastalığın tehşisini koyarken bazı testlerden yardım alınır. Örneğin işitme kaybını ve seviyesini anlamak için işitme testleri, denge sorununu tespit etmek için çeşitli denge testleri yapılır. Bazen de beyindeki bir durumu dışlamak için MR gibi görüntüleme testleri istenebilir. Bu testler direkt tanı koydurmasalar da tanı için yardımcı olurlar.

Meniere atağı geçiren kişilerde ataklar geçtikten sonra bile bazı denge bozuklukları görülebilir. Bunları anlayabilmek için çeşitli denge testleri yapılır. Elektron-sitagmografi, postürografi, vestibüler uyarılmış miyojenik potansiyeller(VEMP) testleri bunlardan bazılarıdır.

Meniere Hastalığı Tedavisi

Bu hastalığı tamamen ortadan kaldıracak bir tedavi yöntemi henüz yoktur. Tedavilerin temel amacı atakların sıklığını ve şiddetini azaltmak, işitmeyi korumak ve hayat kalitesini arttırmaktır. Günümüzde meniere hastalığı için farklı tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Hastalığın durumu, ilerleyişi ve hayat kalitesini bozup bozmaması tedavi seçiminde oldukça önemlidir.

Hastalığın tedavisi atakların yatıştırılması amacıyla verilen çeşitli ilaçlardan ameliyatlara kadar değişebilir.

İlaç ve Diyet Tedavisi

 Atak Tedavisi: Kısa dönemde atakların tedavi edilmesi ve kişiyi rahatlatmak için çeşitli ilaçlar kullanılır. Bunlar baş dönmesini ve bulantıyı azaltan ilaçlardır. Kulak kan akımını düzenleyen betahistin, sedasyon yani sakinleştirici olan diazepam, hem bulantıyı kesme hem de sakinleştirici etkisi nedeniyle dimenhidrinat bunlardan bazılarıdır.

İdrar Söktürücüler: İç kulaktaki sıvı basıncının artışını engellemek amacıyla idrar söktürücüler(hidroklorotiyazid gibi) kullanılabilir. Ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltmak amacı ile başlanır.

Tuz Kısıtlaması: Diyette tuz kısıtlamasına gitmek, vücudun su tutmasını engellemek ve iç kulaktaki basıncın artışını azaltmak amacıyla uygulanır.

Çin Tuzunu Diyetten Çıkarmak: Çin tuzu olarak bilinen monosodyum glutamatın diyetten çıkarılması önerilmektedir.

Kafein Tüketimini Azaltmak

Sigara ve alkol kısıtlaması: Sigara ve alkol hem atak sıklığı hem de şiddetini arttırmaktadır.

Stresten Uzak Durmak

Orta kulağa enjeksiyon

Yukarıdaki ilaçlar ve önerilere rağmen kişide ataklar devam ediyor ve günlük yaşamını bozuyorsa kulak içine iğne ile ilaç verilebilir.  Meniere hastalığı tedavisinde orta kulağa verilebilecek iki çeşit ilaç bulunur:

kulak içi enjeksiyon

Kulak içi enjeksiyon

  1. Gentamisin: Gentamisin bir tür antibiyotiktir. Orta kulağa iğne ile verilmesi sonucunda atakların sıklığı ve şiddeti azalır. Gentamisin kulak üzerine toksik etkili olduğu için işitme kaybını arttırabilir.
  2. Steroid: İğne ile orta kulağa steroid verilmesi de diğer bir alternatiftir. Gentamisine göre daha az etkili olan bu yöntem, yan etkileri bakımından daha avantajlıdır. Gentamisine göre işitme kaybına neden olma olasılığı çok daha düşüktür.

Ameliyatlar

Meniere hastalığı için verilen tüm tedaviler başarısız olması durumunda tercih edilirler .

Endolenfatik Kese Dekompresyonu: Endolenfatik kese iç kulaktaki sıvının miktarını ayarlamaktadır. Bu ameliyat ile iç kulak sıvısının basıncı azaltılır. Ayrıca şant ile sıvının emilimi(atılımı) arttırılarak da basınç kontrol edilir.

Labirentektomi: İç kulaktaki denge ve işitme organının çıkarılması ameliyatıdır. Bu ameliyat ile işitme de kaybolacaktır. Bundan dolayı sadece tam yada tama yakın işitme kaybı olan kişilerde yapılır. Denge problemleri ve vertigo atakları kontrol altına alınır.

Vestibüler Siniri Kesme Ameliyatı: Meniere hastalığı bulunan kişilerde işitmeyi koruyarak vertigo ataklarını kontrol altına almak için yapılan bir ameliyattır. İç kulaktan çıkan ve dengeden sorumlu olan sinir kesilir. İşitmeden sorumlu sinire dokunulmadığı için işitme korunmuş olur.

İşitme kaybı bulunan hastalar için işitme cihazları ile desteklenirler.

Meniere hastalığı kronik olduğu için uzun vadede kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde bozar. Atakların ne zaman geleceğinin bilinmemesi kişide atak korkusu ve kaygıya neden olur. Bu durum bazen ciddi stres, anksiyete ve depresyona neden olur.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.