Malignite Nedir? Malign Tümör Ne Anlama Gelir?

malignite

Malignite kötü huylu tümör yani kanser anlamına gelen bir terimdir. Malign neoplazm, malign tümör veya malign lezyon gibi kavramlar da benzer şekilde kötü huylu anlamına gelmektedir.

Sağlıklı hücreler genetik olarak programlanmış şekilde çoğalırlar. Hücreler ne zaman, ne sayıda çoğalacaklarını ve ne zaman duracaklarını bilirler. Çeşitli nedenlerle bu hücrelerin kontrolsüz çoğalma özelliği kazanmaları kanserlerin oluşmasına neden olur.

Malignite Neden Olur?

Hücre çoğalması sıkı bir şekilde denetlenen bir mekanizmadır. Eğer bozuk üretilen bir hücre olursa öncelikle tamir edilmeye çalışılır. Eğer tamir edilemezse hücre yok edilir. Bu mekanizma sayesinde bozuk üretilen hücrelerin kanserleşerek vücuda zarar vermeleri engellenmiş olur.

Çeşitli nedenlerle denetleme mekanizması bozulur, bu hücreler öldürülemez veya anormal hücreler vücudun denetleme mekanizmalarından kurtulurlarsa kendi kendilerine çoğalma özelliği kazanırlar.

Kontrolsüz şekilde çoğalan bu hücreler çevre dokuları tahrip eder, uzak organlara sıçrayarak oralarda çoğalmaya devam ederler. Tedavi edilmezse organları ve vücudu iflasa uğratırlar. İşte kanser, malignite veya kötü huylu gibi terimler, bu özellikleri gösterebilen hücre topluluğunu anlatmak için kullanılmaktadır.

Hücreler Neden Kontrolsüz Çoğalırlar veya Neden Kanserleşirler?

Kanserlerleşme süreci birçok faktöre bağlı gelişebilir. Ancak temel neden genlerdeki mutasyonlardır. Hücre çoğalmasını kontrol eden genlerde, büyümeden sorumlu genlerde, bozuk DNA’yı tamir etmekle görevli genlerde, kanser baskılayıcı genlerde gelişen mutasyonlar malignite (kanser) gelişimine neden olur.

Mutasyona uğramış bozuk genler anne ve babadan direkt çocuğa geçebilir. Bu durumda ailesel kanserler görülebilir.

Anne ve babadan sağlıklı genler geçtiği halde çevresel faktörler nedeniyle bu genler mutasyona uğrayabilir ve kanseri tetikleyebilir. Kanseri tetikleyebilen çevresel faktörlerden bazıları şunlardır:

  • Radyasyon
  • Asbest, benzen, nikel, arsenik, berilyum, kadmium, krom, vinil klorid, radon ve etilen oksit
  • Virüsler: EBV, hepatit C, hepatit B, HTLV, Herpes (HHV-8)
  • Bakteriler: Ülser ve gastrit nedeni olan H.pylori
  • Sigara
  • Kronik iltihabi hastalıklar: kronik bronşit, kronik sistit…

Genler biri anneden diğeri ise babadan olmak üzere çifter halde bulunurlar. Anne ve babanın herhangi birisinden bozuk genin geçmesi, sağlam genin de çevresel faktörlerden dolayı mutasyona uğraması sonucu kanserler gelişebilir.

Başlıca Malignite Tipleri

  • Karsinom: Deriden veya organların bazı bölümünü saran dokulardan köken alan kanserlerdir.
  • Sarkom: Kemik, kıkırdak, yağ, kas, kan damarları, diğer bağ veya destekleyici dokudan köken alırlar.
  • Lösemi: Kemik iliği gibi kan üretiminin olduğu dokudan köken alan kanserlerdir.
  • Lenfoma: Bağışıklık hücrelerinden köken alan kanserlerdir.

Neoplazm veya bilinen adıyla tümör, dokularda gelişen anormal doku kütlesidir. Tümörler anormal çoğalan hücreler ile oluşurlar. Ancak her tümör malignite (kanser) anlamına gelmez. Tümörler iyi huylu (benign) ve kötü huylu (malign) olabilirler. İyi huylu ve kötü huylu arasındaki temel farklar şunlardır:

  • İyi huylu tümörler (örn: adenom) yavaş büyürken kötü huylular genellikle hızlı büyürler.
  • İyi huylu tümörler diğer organlara sıçramazlar (metastaz) kötü huylular sıçrarlar.
  • İyi huylu tümörler çevre dokuya yayılmazken kötü huylular çevre dokuya yayılırlar.
  • İyi huyu tümörler köken aldıkları hücreler yapısal ve fonksiyonel olarak benzerler. Kötü huylu tümörler köken aldığı hücrelere az benzer veya hiç benzemezler.