Makatta Kaşıntı Neden Olur? Nasıl Geçer ve Nasıl Önlenir?

makatta kaşıntı

Makatta kaşıntı yaygın görülen ancak doktora başvurmakta zorlanılan bir şikayettir. Çoğu kişi bu durumdan utandığı için hem tanıyı hem de tedaviyi geciktirir. Bu durum anal kaşıntı, anüste, popoda kaşıntı şeklinde de ifade edilebilir.

Makatta Kaşıntı

En sık hijyenle ilişkili durumlarda görülen bu şikayet birçok nedene bağlı gelişebilir.  Kaşıntı hissi ortaya çıktıktan sonra yapılacak kaşıma eylemi, var olan kaşıntının şiddetini arttırır. Yani kaşıma eylemi ile birlikte hem tahriş hem de kaşıntı gittikçe şiddetlenir. Bu da şikayetlerin şiddetlenmesine neden olur.

Makat kaşıntısının en sık nedenleri:

Hijyen: Hem yetersiz hijyen hem de fazla temizlemek (tahriş nedeniyle) makat kaşıntısı yapabilir. Güçlü sabunlarla, temizleme mendilleriyle aşırı temizlemek kuruluğa, tahrişe ve bunun sonucunda kaşıntıya neden olur.

Basur: Hem iç hem de dış hemoroidler kaşıntıya neden olabilir. Dış hemoroid hem tahrişe olanak sağlar hem de hijyeni bozar. Kaşıntının yanında kanama, yanma ve ağrı şikayetleri de görülebilir.

Kıl Kurdu: Çocuklardaki makat kaşıntısının en sık nedenidir. Kıl kurdunda ayrıca gece idrar kaçırma, yastığa salya akması, diş gıcırdatma, iştahsızlık ve karın ağrıları görülebilir.

İdiyopatik: Makatta kaşıntı şikayeti bulunan çoğu kişide bir neden bulunamaz ve “idiopatik” olarak adlandırılır.

Makat Kaşıntısının Diğer Nedenleri

Makat kaşıntısının daha az görülen nedenleri:

  • Enfeksiyonlar: Makatta kaşıntı sonrası deri bütünlüğü bozulur ve enfeksiyonlar gelişir. Bu da var olan kaşıntıyı arttırır. Enfeksiyon geliştiğinde ağrı, kızarıklık, şişlik gibi belirtiler de görülebilir.
  • Mantar enfeksiyonu: Candida albicans isimli mantar üreyerek makatta mantar enfeksiyonuna neden olabilir. Hidrokortizonlu pomadları veya kremleri çok uzun süre kullanmak mantar enfeksiyonuna neden olabilir.
  • Cilt hastalıkları: Sedef hastalığı, atopik dermatit (alerjik dermatit) gibi cilt hastalıkları makat kaşıntısının sebebi olabilirler. Ayrıca tuvalet kağıdında bulunan boyalar, parfümler (kimyasal) allerjik reaksiyonlara neden olarak kaşıntıyı tetikleyebilir.
  • Bazı sistemik hastalıklar: Şeker hastalığı, iltihabi barsak hastalıkları, sarılık, lösemi, lenfoma, tiroid hastalıkları ve romatizmal hastalıklarda makat bölgesinde kaşıntı görülebilir.
  • Makatta kaşıntıya neden olabilecek yiyecekler: Çikolata, acı biber, sert kabuklu yiyecekler, domates ürünleri, süt ürünleri, portakal, fındık, baharatlı ve kafein içeren gıdalar.
  • İlaçlar: Kemoterapi ilaçları, kolşisin, neomisin, kinidin kaşıntıya neden olabilirler.
  • Kanser: Nadir görülse de makatta yerleşen kanserler de kaşıntıya neden olabilir.
  • Psikolojik: Anksiyete, stres, depresyon kaşıntıya neden olabilir. Ayrıca temizlik obsesyonu (takıntısı) olan kişilerde aşırı kimyasal kullanımı ve aşırı temizlik makatta tahrişe ve kaşıntıya neden olabilir.
  • Uzun süren ishaller
  • Makattaki deri katlarının anormal büyümesi
  • Makatta çatlaklar (fissür), anal fistüller
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
  • Uyuz hastalığı

Makatta Kaşıntı Nasıl Geçer?

Makat kaşıntısı nedenine göre tedavi edilmelidir. Kıl kurdunda verilecek tedavi ile mantar enfeksiyonunda verilecek tedavi oldukça farklıdır. Ancak çoğu durumda yapacağınız ufak değişiklikler ve alacağınız önlemler kaşıntınızı giderebilir. Makatta kaşıntı uzun süre devam ediyorsa mutlaka doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Kaşıntıyı azaltmak için yapılması gerekenler:

  • Aşırı baharatlı ve acı gıdaları tüketmekten kaçının. Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz kaşıntıyı arttıran gıdaların tüketimini azaltın.
  • Hijyen konusunda dikkatli olun. Cildi tahriş edecek uygulamaların makatta kaşıntıyı arttıracağını unutmayın. Ilık su kullanın ve bölgenin kuru tutulmasına dikkat edin.
  • Makat kaşıntısı yapabilecek kimyasalların temasından korunun. Genital deodorantlar, içeriğini bilmediğiniz kremler, merhemler, ıslak mendiller bu bölgede alerjik reaksiyona neden olabilir.
  • Kokulu ve baskılı (renkli) tuvalet kağıtlarını kullanmayın. Düz, yumuşak ve baskısız tuvalet kağıtlarını tercih ediniz.
  • Dar iç çamaşırları yerine pamuklu ve geniş olanları tercih edin.
  • Hidrokortizon veya çinko oksit içeren kremler rahatlama sağlayabilir. Bu ilaçları mutlak doktor kontrolünde kullanmalısınız. Her durumda kullanılamayacağı gibi bazı durumlarda şikayetlerinizi arttırabilirler.

Düzenli barsak alışkanlıkları hem kabızlığı önler hem de kaşıntının rahatlamasına yardımcı olur. Bol lifli gıdalar ile beslenin. Kabızlık, hemoroidi ve makatta tahrişi arttırır. Bu da makatta kaşıntı şikayetlerinin şiddetlenmesine neden olur.

Yorum Yap