Magnezyum Nedir? Eksikliği ve Yüksekliği Nedenleri

magnezyum nedir, eksikliği, yüksekliği

Magnezyum kas, sinir ve enzim fonksiyonları için vazgeçilmez bir elementtir. Vücudun enerjiyi kullanmasına yardımcı olur.  Eksikliğine geçmeden önce “Magnezyum  Nedir?” sorusunu yanıtlayalım.

Magnezyum Nedir?

Büyük çoğunluğu hücre içinde yer alan ve “Mg” simgesi ile gösterilen bir elementtir.  Yaklaşık % 60’ı kemiklerde bulunan bu elementin sadece küçük bir miktarı kanda bulunur.

Vücuttaki 300’den fazla enzimin kofaktörüdür. Yani bu enzimlerin çalışması için gereklidir. Ayrıca sodyum, potasyum gibi elementlerin hücre içine girip çıkması için de gereklidir. Bazı ciddi hastalıkların altında yatan önemli bir nedendir.

Magnezyum Normal Değeri(Kan tahlilinde);

  • 5 Yaş Altı: 1.6 – 2.5 mg/dL
  • 5-7 Yaş Arası: 1.5 – 2.4 mg/dL
  • 7-13 Yaş Arası: 1.7 – 2.2 mg/dL
  • 13-21 Yaş Arası: 1.6 – 2.3 mg/dL
  • 21 Yaş Üstü: 1.6 – 2.6 mg/dL

Magnezyumun 0.5 mg/dL’nin altında ve 3 mg/dL’nin üstünde olması kritik seviye olarak kabul edilir.

Magnezyum Testi Neden Yapılır?

  1. Kas ve sinir sistemi problemlerinin nedenini anlamak için. Sinirlilik, kas güçsüzlüğü, kas seğirmesi gibi
  2. Tansiyon düşüklüğü, bulantı, kusma, ishal, konuşma bozukluğu gibi çeşitli belirtilerin nedenlerini araştırmak amacıyla
  3. Böbrek fonksiyonlarının takibinde
  4. Özellikle böbrek yetmezliği olan kişilerde kalp sorunlarının ve solunum problemlerinin araştırılmasında
  5. Tedaviye rağmen düzelmeyen potasyum veya kalsiyum düşüklüğünün araştırılmasında
  6. Magnezyum eksikliği ritim bozukluklarına neden olabilir. Doktorunuz bu durumdan şüphelenirse kan değerine bakmak isteyebilir.

Magnezyum Eksikliği Nedenleri

Magnezyum düşüklüğü hayatı tehdit eden ciddi ritim bozuklukları, çeşitli kas şikayetleri , güçsüzlük, kramplar, tansiyon düşüklüğü, bulantı, kusma, sürekli uyku hali gibi birçok duruma neden olabilir.  magnezyum eksikliği nedenleri;

Emilim bozukluğu

Barsaklardan emiliminin bozulduğu durumlarda magnezyum eksikliği görülebilir.  Barsaklarda emilimi bozan durumlar şunlardır;

  • İnce barsakların bir kısmının ameliyatla alınması
  • Karına radyoterapi verilmesi
  • Çölyak hastalığı, sprue
  • Safra kesesi yada barsaklardaki fistüller (ağızlaşmalar)
  • Uzun süreli ishaller

Barsaklardan Aşırı Kayıp

Magnezyumun barsaklardan aşırı derecede atılması sonucu düşüklük görülebilir. Buna neden olan durumlar;

  • Kronik ülseratif kolit hastalığı
  • Crohn Hastalığı
  • Bazı barsak adenomları (iyi huylu tümörler)
  • Kolon kanseri
  • Kabızlığa karşı verilen müshil ilaçlarının veya barsak düzenleyicilerin uzun süre kullanımı

Böbrek Hastalığı

Bazı böbrek hastalıklarında idrarda magnezyumun atılımı artar. Böylece vücutta kayıp ve seviyelerinde de düşme görülür. Buna neden olabilecek böbrek hastalıkları şunlardır;

  • Kronik glomerülonefrit
  • Kronik piyelonefrit (böbrek iltihabı)
  • İlaç kullanımına bağlı böbrek hasarı
  • Akut tübüler nekroz
  • Renal tübüler asidoz

Diğer Magnezyum Düşüklüğü Nedenleri

  • Kalsiyum yüksekliği
  • Kontrolsüz şeker hastalığı
  • Kronik alkol kullanımı (alkolizm)
  • Pankreas iltihabı (pankreatit)
  • Şeker koması (DKA)
  • Aşırı terleme
  • Vücutta geniş yanıklar
  • Aşırı egzersiz yapma
  • Tiroid bezinin aşırı çalışması (hipertiroidizm)
  • Aldestoron hormonunun yüksekliği (hiperaldesteronizm)
  • Kan zehirlenmesi (sepsis)
  • Vücut ısısının düşmesi(hipotermi), donma
  • Besinlerle yeterli magnezyum alınamaması
  • Aşırı emzirme
  • Gebeliğin özellikle 3. ve 9. ayları arasında magnezyum eksikliği görülebilir.
  • Gebelik zehirlenmesi
  • İdrar söktürücü ilaç kullanımı
  • Bazı antibiyotikler; gentamisin, tobramisin, karbenisilin, tikarsilin gibi
  • Bazı kemoterapi ilaçları(örn: sisplatin)
  • Kalp yetmezliğinde kullanılan bazı ilaçlar (dijital kullanımı)
  • Bazı kemik tümörleri
  • Page Hastalığı

Magnezyum eksikliği çoğu zaman diğer elektrolit bozuklukları ile birlikte görülür. Açıklanamayan veya tedaviyle düzelmeyen kalsiyum ve potasyum düşüklüğüne neden olabilir.

Magnezyum Yüksekliği Nedenleri

  • Böbrek yetmezliği
  • Kontrolsüz şeker hastalığı
  • Tiroid bezinin yetersiz çalışması (hipotiroidi)
  • Tedavi amacıyla aşırı miktarda verilmesi
  • Magnezyumu içeren bazı mide ilaçların kullanımı (antiasitler)
  • Böbrek üstü bezinin ameliyat ile alınması
  • Lityum zehirlenmesi
  • Aşırı doku yıkımı (örn: fazla miktarda eziğin olduğu trafik kazası)
  • İstenmeden aşırı miktarda deniz suyu yutulması
  • Adisson hastalığı: Böbrek üstü bezlerinin hasarlanması sonucunda kortizol gibi hormonları yeterince üretememesidir.

Toplam vücut magnezyumunun %20’sinin tüketildiği durumlarda bile kan magnezyumu normal görülebilir. Bundan dolayı kan seviyeleri normal bile olsa doktorunuz tarafından eksiklik düşünülerek tedavi başlanabilir.

Referanslar

http://www.webmd.com/a-to-z-guides/magnesium-mg#1

https://medlineplus.gov/ency/article/000315.htm

http://www.msdmanuals.com/home/hormonal-and-metabolic-disorders/electrolyte-balance/hypomagnesemia-low-level-of-magnesium-in-the-blood

Wallach’ın Tanıda Labaratuvar Testlerinin Yorumlanması s:250-252

Labaratuvar ve Tanısal Testler Prof.Dr.M.Kemal Erbil S:434-435

Yorum Yap