LH Nedir? LH hormonu Kaç Olmalı? Yüksekliği veya Düşüklüğü Nedenleri

LH hormonu, LH testi

LH (Luteinizan Hormon) beyin tabanında yer alan hipofiz bezinden salgılanan ve üreme için gerekli bir hormondur. Kadınların adet dönemlerinin ortasında artarak yumurtanın çatlamasını sağlar. Erkeklerde ise testisleri uyararak testesteron üretimini uyarır.

Beynin alt tarafında yer alan ve yaklaşık bir bezelye büyüklüğünde olan hipofiz bezi birçok hormonun üretim yeridir. Üreme sistemi üzerine etkili olan FSH (bkz: FSH Nedir?) ve LH hormonları da burada üretilerek kana salınır. Kana salınan hormonlar erkeklerde testisleri, kadınlarda ise yumurtlalıkları uyarır.

Bu hormonlar beynin hipotalamus bölgesinden salgılanan GnRH adlı hormonun kontrolü altındadırlar. GnRH hormonu aralıklı olarak salgılanarak hipofiz bezini uyarır. Bu uyarı sonucunda FSH ve LH hormonları salınır.

Bu hormonların belli aralıklarla salınıyor olması kan sonuçlarının değişken olmasına neden olur.

LH Hormonunun Görevleri :

  • Erkeklerde testisleri uyararak testesteronun üretilmesini sağlar. Testesteron üretimi erkek cinsiyet karakterlerinin belirginleşmesi ve cinsel fonksiyonlar için gereklidir.
  • Kadınlarda yumurtalıkları uyararak yumurtanın çatlamasını (ovülasyon, yumutlama) sağlar.  Ayrıca yumurta çatlaması sonrasında progesteron adı verilen hormonun üretimini uyarır.
  • Kadınlarda yumurtayı saran yapı olan folikülün olgunlaşmasına yardımcı olur.
  • Kadınların yumurtalıklarında androjen üretimini tetikler. Üretilen bu androjenler daha sonra estradiole dönüştürülür. Estradiol güçlü bir östrojen türüdür.
  • Gebeliğin devamı için gereklidir.

LH Hormonu Normal Değerleri: Bu hormon adet (menstural) dönemi boyunca değişkenlik gösterir. Testin yapıldığı döneme göre normal aralıklar değişir.

  • Erkeklerde kaç olmalı: 1.24 – 8.62 mIU/mL arasında olmalıdır.
  • Kadınlarda kaç olmalı (mIU/mL):
    • Foliküler faz : 2.12 – 10.89 arasında
    • Siklus ortası tepe noktası : 19 – 103 arasında
    • Luteal faz : 1.2 – 12.89 arasında
    • Menopoz : 10.8 – 58.6 arasında olmalıdır.

Normal değer aralıkları laboratuvara göre farklılık gösterebilir. Bundan dolayı testinizin yapıldığı laboratuvarın referans aralığını göz önünde bulundurmalısınız.

LH testi neden yapılır:

  • Adet düzensizliklerinin değerlendirilmesi amacıyla
  • Yumurtlama döneminin saptanması (bkz: Yumurtlama hesaplama )
  • Hipofiz bezi bozukluklarının tespiti
  • Erkek ve kadın üreme bozukluklarının (hamile kalamama ve kısırlık gibi) değerlendirilmesi
  • Erken veya geç ergenliğin araştırılmasında
  • Cinsel işlev bozuklukların değerlendirilmesinde kullanılır. Erkeklerde cinsel isteksizlik, sertleşme sorunları, meme büyümesi ve testesteron düşüklüğü gibi durumların değerlendirilmesinde kullanılır.

LH Yüksekliği

Yükseklik nedenleri şunlardır:

  • Menopoz: FSH hormonu ile birlikte bu hormonda da yükseklik görülür.
  • Hipofiz adenomu: Hipofiz bezindeki bazı tümörler luteinizan hormonun aşırı üretimine neden olurlar. Çoğunlukla iyi huylu olan bu tümörler hormon bozukluklarına neden olurlar.(bkz: Hipofiz adenomu nedir?)
  • Bazı genetik hastalıklar: Kadınlarda Turner sendromu, erkeklerde Klinefelter sendromu
  • Polikistik over sendromu (PCOS): Yumurtalıklarda kistlerin olduğu, yumurtlamanın bozuk olduğu ve adet düzensilikleri ile kendini gösteren bir hastalıktır. Ayrıca kıllanmanın görülebildiği bu hastalık, insülin direnci ile ilişkilidir. FSH hormonu normal veya düşük olduğu halde LH hormonu yüksektir.
  • Alkolizm: Uzun süreli alkol kullanımı testislerin yetersizliğine neden olur. Bunun sonucunda luteinizan hormon yükselir.
  • Testiküler feminizasyon sendromları : İç yapı (testis) ve genetik olarak erkek olan birinin, kadın dış görünüşüne sahip olmasıdır. Genetik bir bozukluktur.
  • Kadınlarda yumurtalık erkeklerde ise testis yetmezliği (gonadal yetmezlik): Testislerin veya yumurtalıkların çeşitli nedenlerle fonksiyonlarını yerine getirememesi durumudur. Radyasyon tedavisi, kemoterapi, ameliyatlar, enfeksiyonlar, travmalar, tümörler ve çeşitli hastalıklar bu yetmezliklere neden olabilir.
  • Kısırlaştırma, hadım etme sonrası
  • Bazı böbrek üstü bezi hastalıkları
  • Testislerin olmaması (anorşi)
  • Bazı erken ergenlik durumlarında
  • Tiroid bezi yavaş çalışan kişilerde (hipotiroidi) yanlış yükseklikler görülebilir.
  • Bazı ilaçlar: Epilepsi ilaçları, idrar söktürücü olan spironolakton ve kısırlık tedavisinde kullanılan klomifen bu testin yüksek çıkmasına neden olabilir.

Erkeklerde bu testin yüksekliği ile birlikte testesteron düşüklüğü varsa testis yetmezliği akla gelir. Yani testisler luteinizan hormon uyarısına yanıt veremiyor ve yeterli hormon (testesteron) üretemiyordur.

Çocuklarda LH Yüksekliği: Kızlarda daha sık görülen bu durum erken ergenliğe neden olabilir. Çocuklardaki yükseklik şu durumlardan kaynaklı olabilir:

  • Kafa travması, kafaya alınan ciddi darbeler, beyin dokusu zedelenmesi
  • Beyin dokusu veya zarının enfeksiyonu veya iltihabı (menenjit gibi…)
  • Beyin ameliyatı geçirmiş olmak
  • Beyine ışın tedavisi (radyasyon) almak
  • Beyin tümörü

LH (Luteinizan Hormon) Düşüklüğü

Kadınlarda yumurtanın çatlaması için bu hormonun belli dönemlerde yükselmesi gerekir. Şayet bu hormon belirgin şekilde düşükse yumurta çatlamaz ve bunun sonucunda gebelik oluşmaz.

  • Aşırı stres
  • Yeme bozuklukları: Manken hastalığı olarak bilinen anoreksia nevrosa
  • Hipofiz bezi veya hipotalamus yetersizliği
  • Ciddi beslenme bozuklukları (malnutrisyon)
  • Kallmann sendromu: Koku alamama (az koku alma) ile birlikte FSH ve LH hormonlarının düşüklüğünün görüldüğü doğuştan bir hastalıktır.
  • Ağır hastalık durumu (kanser gibi…)
  • Prolaktin yüksekliği (bkz: Prolaktin yüksekliği nedir?)
  • Bazı ilaçlar: Kalp yetmezliği ilacı olan digoksin, doğum kontrol ilaçları, bazı sakinleştiriciler,  östrojen, testesteron ve progesteron gibi hormonlar sonuçların düşük çıkmasına neden olabilirler.

Erkeklerde luteinizan hormon düşükse akla hipofiz bezi bozuklukları gelir. Yani hipofiz bezi bu hormonu yeterli miktarda üretemiyordur.

LH testi genellikle tek başına istenmez. FSH, estradiol, TSH, progesteron, prolaktin, testesteron gibi hormonların biri veya birkaçı ile birlikte yapılmaktadır.