Kurşun Zehirlenmesi Belirtileri ve Tedavisi

kurşun zehirlenmesi kaynak dumanı

Kurşun, doğada yaygın olarak bulunan ve özellikle endüstride kullanılan bir metaldir. Kurşun zehirlenmesi 2000 yıldan uzun süredir bilinen ve daha çok kronik maruziyeti ile sonucu gelişen bir durumdur.

Kurşun hem araç egzozlarından havaya salınarak, hem de su ve gıda gibi temel maddeler yoluyla hayatımızın her anında karşılaştığımız bir madde haline gelmiştir. Günümüzde ne şehirde ne de kırsalda kurşundan kaçmak pek mümkün görünmemektedir.

En temel yaşam kaynaklarında kurşunun bulunuyor olması, zehirleneceğimiz anlamına gelmez. Kurşun zehirlenmesi diyebilmek için belli seviyelerin üzerinde bir maruziyet gereklidir. Zehirlenme açısından en riskli grup, endüstride kurşuna uzun süre maruz kalan işçilerdir.

Kurşun Nerelerde Kullanılır?

En fazla bulunduğu ve maruziyete neden olan kaynaklar :

  • Kaynak dumanı: Kaynak ve lehim işi ile uğraşanlar, buharlaşan kurşunu soluyarak maruz kalırlar.
  • Akümülatör levhaları: Bu levha yapımında oluşan buharın solunması sonucu kurşun zehirlenmesi meydana gelebilir.
  • Boya maddeleri: Bina boyaması,duvar kağıdı yapıştırma işlerini yapan kişiler, boyalı araçların sökümü veya kaynaklanması ile uğraşanlar kurşuna yüksek seviyelerde maruz kalabilirler.
  • Seramik sanayideki sır boyası: Sır boyalı seramik kaplara konan asitli yiyecekler ve içecekler, vücudumuza yüksek dozda kurşunun girmesine neden olabilir.
  • Toprak: Kurşunun uzun süre toprakta kalabileceği unutulmamalıdır.
  • Çömlekler
  • Kurşun ve çinko arama madenciliği
  • Pil üretim fabrikaları
  • Maden arıtma
  • Otomobil tamir dükkanları
  • Silahlı yaralanma sonucu vücutta kalan mermiler aracılığıyla

Kurşunun kullanıldığı diğer alanlar :

  • Kauçuk ve lastik sanayi
  • Plastik madde yapımı
  • Cam yapımı
  • Böcek ilacı yapımı
  • Kurşun borularda, levhalarda, tellerde ve kablo kılıflarında
  • Kurşun mermi ve saçmalarda
  • Kurşunlu benzinde
  • Çocuk oyuncaklarında
  • Kocakarı ilaçları olarak adlandırılan geleneksel ilaçlardaffff

Kurşunun Vücuda Alınması?

Kurşununu vücuda girişi daha çok solunum yolu yani akciğerlerden olur. Ağızdan alınan kurşunun yalnızca %20’si emilerek vücuda girebilir. Dolayısıyla yüksek miktarlarda alındığı taktirde kurşun zehirlenmesi yapabilir. Ayrıca organik kurşun ciltten de emilebilir.

Kurşun  Zehirlenmesi Belirtileri

Kurşunun ağızdan yüksek miktarda alınması sonucu ani zehirlenmelere nadir rastlanır. Daha çok uzun süreli maruziyet sonrası zehirlenme belirtileri kendini göstermektedir.

Kurşunun zararlı etkisi çocuklarda 5 mcg/dL, erişkinlerde 10 mcg/dL üzerindeki kan kurşun seviyelerinde görülmeye başlar. Kurşun zehirlenmesi belirtileri maruz kalınan miktara göre değişmektedir.

 Kurşun Zehirlenmesi Belirtileri:

  • Ağızda metalik tat
  • Kabızlık ve karın ağrısı
  • Baş ağrısı
  • Huzursuzluk ve sinirlilik
  • Yorgunluk
  • İştahsızlık
  • Kişilik değişikliği
  • Hafıza bozuklukları
  • Sabah uykusunda bozulma
  • Erkeklerde cinsel istekte azalma, sperm  sayısı ve işlevinde azalma, kısırlık,iktidarsızlık.
  • Kadınlarda adet düzensizliği, düşük tehditi, erken doğum riskinde artış, ölü doğum riskinde artış
  • Kansızlık
  • Eklem ağrıları
  • Sinir felçleri; özellikle eli uyaran sinirlerde felçler
  • Diş etlerinde mor çizgi(burton)
  • Tansiyon yüksekliği ve kalp hastalıkları riskinde artış.

Hafif  zehirlenmelerinde yorgunluk, karında hafif rahatsızlık, konsantrasyonda hafif azalma görülür.

Orta derecede zehirlenmelerde eklemlerde ağrı, yorgunluk, baş ağrısı, ciddi konsantrasyon güçlüğü, titreme, kabızlık, kusma, şiddetli karın ağrısı görülür.

Ciddi Zehirlenmelerde sinirlerde felçler, nöbet geçirme, bilinç değişikliği ve koma durumu görülebilir.

Çocuklarda Kurşun Zehirlenmesi Belirtileri:

Çocuklarda erişkinlere göre daha düşük dozlarda zararlı etkiler başlamaktadır.

  • Zeka geriliği ve öğrenme bozukluğu
  • Gelişim geriliği
  • Agresif davranış bozuklukları
  • İştahta azalma
  • Kilo kaybı
  • İnatçı kusma
  • Kabızlık (bkz: kabızlık neden olur?)
  • Saç dökülmesi
  • Nöbet geçirme

Kurşun Zehirlenmesi Tedavisi

Tüm zehirlenmelerde olduğu gibi ilk yapılması gereken kişiyi kurşunun kaynağından uzaklaştırmaktır. Kişinin kurşuna maruz kaldığı yer tespit edilip bu alandan uzaklaştırılmalıdır.

Eğer kişide belirti yoksa ve alınan kan örneklerinde kandaki kurşun miktarı 50 mcg/dL ‘nin üzerinde ise; kişinin kaynaktan uzaklaştırılması kandaki kurşunun seviyelerini anlamlı şekilde düşürecektir.

Belirtileri olan kişilerin kan seviyeleri 60 mcg/dL’nin üzerinde ise şelasyon tedavisi önerilmektedir. Zehirlenen kişiye şelatör adı verilen bazı ilaçlar verilir.

Şelasyon tedavisi nedir?

Şelasyon tedavisi, vücutta biriken metallerin ve minerallerin atılması ayrıca bu maddelerin bağırsaklardan emilmesini azaltılmasını amaçlayan bir tedavi yöntemidir. Şelatör madde ağır metallere bağlanarak atılımını sağlar veya bağırsaklardan emilimini azaltır. Aleminyum, arsenik, demir ve civa zehirlenmesi şelasyon tedavisinin kullanıldığı durumlardan bazılarıdır. Şelasyon tedavisi şu şekilde verilir:

  • Belirti olmayıp sadece kan seviyeleri yüksekse, EDTA isimli şelatör madde verilerek kan seviyeleri düşürülür.
  • Kurşun zehirlenmesi belirtileri olup kan seviyeleri yüksekse, EDTA + dimerkaprol veya EDTA+BAL(British Antilewisite) şelasyon tedavisi verilir.
  • Çocuklarda kurşun zehirlenmesi tedavisi için kullanılan şelatör süksimer‘dir. Süksimer kandaki kurşunun 45 mcg/dL seviyesinin üzerine çıktığı durumlarda verilir.

Kana geçen kurşunun %90’ından fazlası kemik ve dişte birikir. Kronik hastalıklar, stres, gebelik, uzun süreli hareketsizlik gibi durumlar, kemikte depolanmış kurşunun kana geçmesine neden olur ve kan seviyelerini yükseltir.  Şelasyon tedavisi kan ve yumuşak dokudaki kurşun seviyelerini düşürse de kemikteki birikmiş kurşunun atılmasında etkili değildir.

Yorum Yap