Kronik Prostatit Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

kronik prostatit (bakteriyel ve nonbakteriyel)

Prostat idrar kesesinin çıkışında yer alan ceviz büyüklüğünde bir organdır. İdrar kesesinin çıkışını çepeçevre saran bu organın iltihaplanmasına prostatit adı verilir. Belirtilerin yavaşça başladığı ve birkaç haftadan uzun sürdüğü iltihaplanmalara kronik prostatit denir.

Prostat bir tür salgı bezidir. Ürettiği salgı sperm ile birleşerek meniyi oluşturur. Menideki spermlerin kadın üreme kanalında yaşaması ve hareket edebilmesi için prostat salgısına ihtiyacı vardır.

Temelde 2 çeşit kronik prostatit tipi vardır:

  • Kronik bakteriyel prostatit: Bakterilerin neden olduğu prostat enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon prostatın iltihaplanmasına ve şişmesine neden olur.  Her yaştaki erkeği etkileyebilen bu hastalık genç ve orta yaşlarda daha sık görülür. İdrardaki bakterilerin prostata sıçraması nedeniyle ortaya çıkar.
  • Nonbakteriyel (bakteriyel olmayan) kronik prostatit: Belirtileri bakteriyel prostatite benzeyen bu hastalıkta iltihaba neden olan bir bakteri tespit edilemez. Bu hastalığın neden olduğu veya nasıl geliştiği tam olarak bilinmemektedir. Prostat iltihaplarının en sık görülen tipidir.

Kronik Prostatit Belirtileri

Hem bakteriyel hem de bakteriyel olmayan (nonbakteriyel) kronik prostatit benzer şikayetlere ve belirtilere neden olur. Genellikler belirtiler hafif bir şekilde başlayarak zamanla belirginleşir.

En sık görülen belirtiler:

  • İdrar yaparken yanma
  • Sık idrara çıkma
  • Ani sıkışma hissi
  • İdrar yapmakta zorlanma, idrara başlamada zorlanma
  • İdrarını tam yapamama hissi
  • Ağrı: Sırtta, karnın alt bölgesinde, kasıklarda, idrar torbasında, testisler ile anüs arasında ağrı görülebilir.
  • Ağrılı ejekülasyon
  • Sertleşme (ereksiyon) sorunu gibi çeşitli cinsel işlev bozuklukları
  • İdrarda kanama
  • Semende (spermde) kanama

İltihaplanan prostat şişerek idrar kanalını daraldır. Bu da idrar yapmada zorlanmanın nedenidir.

Belirtilerin şiddeti kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Kimilerinde belirtiler daha hafiftir ve kişi bunu hissetmeyebilir. Kimilerinde ise günlük yaşamı olumsuz etkileyen belirgin şikayetler vardır.

Kronik Prostatit Nedenleri ve Risk Faktörleri

Bakteriyel formda neden, idrardaki bakterilerin prostata geçmesidir. Prostata geçen bakteriler enfeksiyona, iltihaba ve prostatın şişmesine neden olurlar. Bakteriyel kronik prostatiti olanlarda sık idrar yolu enfeksiyonu hikayesi vardır.  Prostat iltihabına en sık neden olan bakteriler: E.coli, klebsiella, pseudomonas, proteus türleri ve enterococcus türleridir.

Bakteriyel olmayan formun nedeni ise tam olarak bilinmemektedir. Yapılan testlerde herhangi bir bakteri üretilemez.

Riks Faktörleri:

  • Prostat taşları
  • Sık idrar yolu enfeksiyonu geçirmek
  • İdrar sondası ve kateter gibi uygulamalar
  • Prostat biyopsisi
  • İdrar yolları veya prostat ameliyatı geçirmek

Bu faktörler hastalığa yakalanma riskini arttırır.

Teşhis

Belirtileri olan kişilerde, kronik prostatitten şüphelenilirse muayene ve bazı testler yapılabilir. Doktorun parmakla yaptığı prostat muayenesi önemli bilgiler verir. Belirtiler, tetkikler ve muayene bulguları bir bütün olarak değerlendirilerek teşhis konulur. Teşhis koymak için şu işlemler yapılabilir:

  • Prostat muayenesi: Doktorunuz parmakla prostat muayenesi yapabilir. Bu muayenede iltihaplı ve şişmiş prostatı hissedebilir. Ayrıca prostatta hassasiyet olup olmadığını fark eder. Bu işlemde prostat bezine masaj yapılarak prostattaki sıvının idrar kanalına boşalması sağlanır. Bu sıvı bakteri ve iltihap hücreleri açısından incelenir.
  • Kan tetkikleri: Kanda lökositlere, enfeksiyon değerlerine bakılabilir. Ayrıca prostat iltihabında PSA (prostat spesifik antijen) seviyeside yükselebilir. (bkz: PSA nedir?)
  • İdrar tahlili: İdrarda lökosit görülebilir veya idrar tahlili tamamen temiz çıkabilir.
  • Prostat sıvısı incelemesi: Prostat masajı ile alınan prostat sıvısının incelenmesi bu hastalığın teşhisi için en kritik bilgileri verir. Bu sıvıda lökosit ve iltihap hücrelerinin olması prostat iltihabını düşündürür. Yine bu sıvıda bakteri tespit edilirse olayın bakteriyel bir iltihap olduğu düşünülür.

Kronik bakteriyel prostatit: Prostat masajı ile alınan sıvıda iltihap hücreleri tespit edilir. Sıvının kendisinden veya prostat masajı sonrası alınan ilk idrar örneğinden bakterinin üretilmesi teşhis koydurur.

Nonbakteriyel kronik prostatit: Prostat masajı sonrası elde edilen sıvıda iltihap hücreleri (lökosit, makrofaj) tespit edilir. Ancak hiçbir şekilde bakteri üretilemez. Bu hastalığın teşhisi için şikayetlere neden olabilecek diğer hastalıkların ekarte edilmesi gerekir.

Kronik Prostatit Tedavisi

Her iki formunda tedavisi nisbeten zordur. Özellikle kronik nonbakteriyel  prostatitin (nedeni bilinmediğinden dolayı) tedavisi daha zor ve tekrarlama şansı daha yüksektir.

Kronik prostatit tedavisinde kullanılan ilaçlar:

  • Antibiyotikler: Bakteriyel prostatit tedavisinde kullanılan en önemli ilaçlardır. Verilen antibiyotiklerin prostat dokusuna geçmesi zor olduğu için uzun süreli bir tedavi gerekir. Bu süre 12 haftaya kadar uzayabilir. Nonbakteriyel formda her ne kadar bakteri tespit edilemese de antibiyotik tedavisi verilir. Kişi bu tedaviden yarar görürse süre uzatılabilir. Tedavide en sık kullanılan antibiyotikler: trimetoprim-sulfametoksazol, siprofloksasin, levofloksasin, karbepenisilin, eritromisin ve sefaleksin
  • Alfa blokör ilaçlar: İltihaplı ve şiş olan prostat bezi idrar kesesi çıkışını daraltır ve kişide işeme zorluğuna neden olur. Alfa blokör ilaçlar prostatta ve idrar boynunda yer alan kasların gevşemesini sağlar. Böylece darlık azalmış veya giderilmiş olur. Özellikle idrarını tam yapamama hissi, idrara başlamada zorlanma gibi belirtilere iyi gelir. Bu amaçla kullanılan alfa blokörler: tamsulosin, terazosin, alfuzosin gibi…
  • Ağrı kesiciler: Kişinin şikayetlerini rahatan ilaçlardır.
  • Sıcak oturma banyosu: Yine kişinin şikayetlerinde geçici rahatlama sağlar.
  • Alkol ve kafein içeren içeceklerin engellenmesi şikayetleri hafifletebilir.

Hem bakteriyel hem de nonbakteriyel kronik prostatit tedavisi zor hastalıklardır. Uzun süren antibiyotik tedavileri özellikle bakteriyel formda şikayetleri geriletebilir. Nonbakteriyel (bakteriyel olmayan) formda ise tedavinin başarısı çok daha düşüktür. Bakteriyel olmayan form sık tekrarlayan, nedeni bilinmediği için tedavisi zor ve can sıkıcı bir hastalıktır. Bazı kişilerde tüm tedavilere rağmen şikayetler devam eder.

Tedaviye yanıt vermeyen bazı kronik prostatit hastalarına, doktorlar ameliyat önerebilirler. Ancak gençlerde ameliyat tercih edilmez. Çünkü ameliyatlar bazı cinsel ve üreme sorunlarına neden olabilir.

Yorum Yap