Nedir

Kist Nedir?

kist nedir

Kist, içerisinde sıvı, gaz veya yarı-katı formda çeşitli maddeler barındıran kapalı bir cep veya kese şeklindeki anormal oluşumdur. Kistin temel özelliklerinden birisi kapalı bir cep veya kese şeklinde olması, diğeri ise bir kapsül ile sarılmış olmasıdır. Bu kapsülün içinde ise çeşitli sıvılar, gazlar, salgılar ve yarı katı maddeler bulunur. Eğer kese irin ile doluysa buna abse denir.

Kistler neredeyse vücuttaki her dokuda oluşabilirler. Çok küçük olabilecekleri gibi iç organları yerinden oynatabilecek büyüklüklere de ulaşabilirler.

Kist Neden Olur?

Her yaşta ve her ırkta görülebilir ve birçok nedene bağlı oluşabilirler.

Başlıca nedenleri şunlardır:

  • Genetik durum, kalıtsal hastalıklar
  • Tümörler
  • Enfeksiyonlar
  • Anne karnındaki gelişimsel sorunlar nedeniyle
  • Hücresel bozukluklar
  • Uzun süren iltihabi durumlara bağlı (kronik inflamasyon)
  • Sıvı birikimine neden olan vücuttaki herhangi bir kanal tıkanıklığı
  • Parazitler
  • Yaralanmalara bağlı kist oluşumu görülebilir.

İyi Huylu Mu, Kötü Huylu Mu?

Genellikle iyi huylu olup kanser gibi yayılmaz. Ancak bazı kist türleri kanserlerle birlikte görülebilir, kanser hücreler içerebilir veya kötü huylu bir yapıya (kanserlere) dönüşebilirler.

Çeşitleri

Yüzlerce farklı türü bulunmakta olup neredeyse her dokuda oluşabilirler. Bazı türleri:

  • Yağ(sebase) kisti: Ciltteki yağ bezlerinin tıkanması sonucu oluşur. Tıkanıklık sonucunda sebum isimli salgı birikerek kisti meydana getirir. Ciltte şişlik şeklinde farkedilir. İyi huylu bir oluşumdur.
  • Meme Kistleri: Kadınlarda sık görülen içi sıvı dolu keseciklerdir. Bunlar doktor tarafından değerlendirilerek takip edilmelidir.
  • Gangliyon (sinoviyal) kisti: El bileğinin dış yüzünde daha sık görülen içi sıvı dolu şişliklerdir. İyi huylu bir durum olup kendiliğinden gerileyebilir.
  • Baker Kisti: Diz arkasında gelişen ve içerisinde eklem sıvısının biriktiği şişliktir. Ağrıya neden olabilir. Dizin tamamen bükülmesi veya uzatılması ile şiddetlenir.
  • Araknoid kist: Beyin veya omurilikte araknoid membrandan köken alan içi sıvı dolu yapıdır. İyi huylu bir oluşum olup, büyüyüp beyine baskı yaptığında çeşitli şikayetlere neden olabilir.
  • Yumurtalık kisti: Kadınlarda yumurtalıklarda görülür ve genellikle iyi huyludurlar.
  • Şalazyon Kisti:Göz kapağında şişlik neden olur? isimli yazımızda da anlattığımız, göz kapağı bezlerinde tıkanıklık sonucu oluşan şişliktir.
  • Kist Hidatik: Nedeni echinococcus granulosus isimli parazittir. En sık karaciğerde görülür. Genellikle köpeklerden bulaşan bu parazit yıllarca hiçbir belirti vermeyebilir. Ameliyat ile tedavi edilir.
  • Karaciğer kistleri: Büyük çoğunluğu iyi huylu olan içi sıvı dolu keselerdir.
  • Böbrek kistleri: İçi sıvı dolu ve kapsül ile çevrelenmiş yapılardır. Bazıları doğuştandır(Polikistik böbrek).
  • Pankreas kistleri: Pankreasta içi sıvı dolu keselerdir.
  • Tiroid kistleri: Sıvı yada yarı katı içerikle dolu, çoğunlukla iyi huylu yapılardır. Tiroid nodülleri olarak da bilinen bu yapılarda kötü huylu hücrelerde görülebilir.

Kist Belirtileri Nelerdir?

İç organlarda bulunan küçük kistler genellikle belirti vermezler. Ciltte gelişenler ise genellikle ağrısız şişlikler şekliden kendini gösterirler. Bu şişlikler yumuşak veya sert kıvamda olabilir. Bazen bu şişliklerin boyutunda artış görülebilir.

Kistler çok büyüyüp organlara bası yaparlarsa, bulundukları organlar göre çeşitli belirtilere neden olurlar. Örneğin beyindeki kist aşırı büyürse baş ağrısı, bulantı, kusma ve baş dönmesi gibi şikayetlere neden olabilir. Karaciğerdekinin aşırı büyümesi sonucu karında şişlik, dolgunluk veya ağrı görülebilir.

Tedavi kistlerin çeşidine göre değişmektedir. Bazı basit kistler hiçbir tedavi gerektirmez. İyi huylu olsa da ciddi derecede büyüyüp belirtilere neden olanlar ameliyatla çıkartılır veya boşaltılırlar. Kötü huyluya dönme potansiyeli olanlar ise genellikle ameliyatla çıkarılabilir.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.