Kaşıntı Neden Olur? Cilt Kaşıntısı Hangi Hastalıklarda Görülür?

kaşıntı neden olur

Kaşıntı bazen basit bir alerjiye bağlı gelişirken bazen de ciddi karaciğer hastalığının belirtisi olabilir. Bundan dolayı göz ardı edilmemesi gereken bir belirtidir.

Kaşıntı temelde dört ana nedene bağlı gelişir:

  1. Cilt hastalıkları, cilt yüzeyindeki bir nedenden oluşur (örn: ürtiker,egzema).
  2. Sistemik hastalıkların belirtisi olarak görülebilir (örn: safra tıkanıklığı).
  3. Sinir sistemindeki bozuklukların neden olabilir (örn: multipl skleroz)
  4. Psikolojik durum ile ilişkili gelişebilir.

Kaşıntı farklı nedenlere bağlı ortaya çıksa da, stres ile şikayetlerin şiddetlenmesi ortak olarak görülür.

Deri Hastalıklarına Bağlı Kaşıntı Nedenleri

Derinin kendisinden kaynaklı hastalıklara bağlı gelişen cilt kaşıntılarını kapsar. Toplumda görülen kaşıntıların çoğu bu grupta yer almaktadır. Deri hastalıklarına bağlı kaşıntının en sık nedenleri :

Temas dermatiti: Kontakt dermatit olarak da bilinen bu durum, değişik maddelerin (ilaç,kozmetik,deterjan,metal,bitki…) cilde teması sonrası gelişmektedir. Genellikle maddenin temas ettiği yerde kaşıntının olması beklenir. Saat kordonunun kaşıntıya neden olması buna güzel bir örnektir.

Atopik dermatit: Alerjik egzema olarak da bilinen bu durum, genellikle ailevi alerji öyküsü olan kişilerde görülür. Deri testlerinde birçok maddeye karşı alerji tespit edilir. Şikayetler genellikle bebeklik döneminde başlar, ergenlikte geriler ve erişkin dönemde tekrar ortaya çıkar.

Işığa aşırı duyarlılık: Fotodermatit adı verilen bu durum, güneş ışığına maruz kalınması sonucunda gelişir. Ultraviole ışınların neden olduğu bu durum yaz aylarının başlarında daha sık görülür. Özellikle vücudun güneş gören bölgelerinde; göğüste, kollarda, bacaklarda, el sırtında, yüzde ve burunda kaşıntının eşlik ettiği döküntüler görülür.

Nörodermatit: Liken simpleks kronikus ismi ile de bilinen bu hastalıkta elin ulaşabildiği vücut bölgelerinde(ense,bacak,kasık gibi) şiddetli kaşıntılar olur. Psikolojik sorunları olan kişilerde olur. Kaşıntının tekrarlamaması için psikolojik durumun düzeltilmesi gerekir.

Staz Dermatiti: Varislere bağlı bacaklarda görülen bir durumdur. Özellikle ayak bileğinin iç bölgesindeki ciltte kaşıntının eşlik ettiği renk değişikliği görülür.

Seberoik Dermatit: Yağ bezlerinin yoğun bulunduğu yüz, burun kenarları, dış kulak yolu, kulak arkası, göğüs ve koltuk altında yağlı kabuklanmalara eşlik eden kaşıntının olması tipiktir.

Sedef: Tipik olarak dirseklerde, dizlerde, kafada saçlı deride kaşıntının eşlik ettiği pullu plaklar şeklinde kendini gösterir.

Mantar Hastalıkları: Erişkinlerde ayaklarda ve kasıklarda, çocuklarda ise saçlı deride ve gövdede sık görülür.

Uyuz: Sarcoples scabie isimli akarın, insan derisi içerisinde kanallar açarak yumurtalarını bıraktığı ve şiddetli kaşıntıya neden olduğu bir hastalıktır. Parmak aralarında, meme başı çevresinde, genital bölgede, karında, kalçalarda gece boyu yoğun kaşıntı olur. Uyuz bulaşıcı bir hastalık olduğu için aynı evde yaşayan veya aynı ortamı paylaşan bireylere de bulaşır. Zamanla benzer şikayetler evdeki yada yaşam alanındaki diğer kişilerde de görülür.

Bit enfeksiyonu veya pire ısırması da kaşıntıya neden olur. Özellikle çocuklarda saçlı deride gözle görülebilir.

Ürtiker: Alerjik reaksiyonlar sonucu gelişen, genellikle yuvarlak, sınırları belirgin, çevresi kırmızı, kızarık ve ortası soluk kaşıntılı lezyonlara neden olur. Bazen aylarca devam eden bu durumda, kızarıklıklar günün farklı saatlerinde farklı mekanlarda oluşabilir veya sönebilir.

Liken Planus: Nedeni tam olarak bilinmeyen kaşıntılı bir deri hastalığıdır. En çok el ve ayak bileklerinde mor renkli kabarıklar ile kendini gösterir.

Kuru Cilt: Özellikle kış aylarında oluşan kaşıntılı, kuru ve pullu deri vardır. Bacaklarda sık görülen bu durumda şikayetler genellikle sıcak ile artar.

Sistemik Hastalıklara Bağlı Kaşıntı Nedenleri

Derinin kendisinden değil de altta yatan sistemik bir hastalığa bağlı vücutta kaşıntı görülür. Cilt hastalıklarına göre daha az görülse de daha ciddi sonuçlar doğurabilir.

 Sarılık: Safra tıkanıklıklarına bağlı ciltte biriken safra asitleri kaşıntıya neden olur. Ciltte, göz akında veya vücutta sararma olması önemlidir. Karın, ağrısı, kusma, ateş eşlik edebilir. Bu sarılık ciddi karaciğer hastalıklarına bağlı gelişmişebilir.

Karaciğer Sorunları: Alkol veya diğer nedenlere bağlı gelişen karaciğer yağlanmasında veya sirozda vücutta kaşıntı görülebilir.

Böbrek Yetmezliği: Özellikle diyaliz hastalarında inatçı kaşıntıya neden olur.

Şeker Hastalığı: Şeker hastalığında vücutta kaşıntı görülebilir.

Tiroid Hastalıkları: Tiroid bezinin yavaş veya hızlı çalışması kaşıntıya neden olabilir.

Hiperparatiroidi: Kalsiyum seviyelerini ayarlayan paratiroid hormonunun yüksek olmasıdır.

Kanserler: Lenf kanserlerinde (Hodgkin Lenfoma), KLL, ve karsinoid tümörlerde görülebilir.

MS (Multipl Skleroz) Hastalığı: Kadınlarda daha sık görülen MS hastalığı aralıklı yoğun kaşıntıya neden olabilir. Ayrıca kollarda ve bacaklarda hissizlik, karıncalanma, halsizlik, görme kaybı, güçsüzlük, baş dönmesi gibi şikayetler eşlik eder.

Kan Yüksekliği: Kanda alyuvar yüksekliği ile kendini gösteren polisitemi vera isimli kan yapımının arttığı hastalıklarda, özellikle sıcak banyo sonrası vücutta kaşıntı görülür.

Demir eksikliği anemisi (kansızlık) kaşıntıya neden olabilir.

İlaçlara Bağlı Kaşıntılar: Bazı ilaçlar çeşitli yollarla kaşıntıya neden olurlar. Örneğin: aspirin,morfin,penisilin, bazı mantar ilaçları, kemoterapi ilaçları.

Psikojenik Kaşıntılar: Psikolojik ve duygusal nedenlerle, deride bir sorun bulunmadığı halde vücutta kaşıntı olmasıdır. Bu durumun psikolojik olduğunu söyleyebilmek için diğer nedenleri ekarte etmek gerekir.

Yorum Yap