Karaciğer Enzimleri Neden Yükselir? Tehlikeli Midir?

karaciğer enzimleri neden yükselir

Yükselmiş karaciğer enzimleri, karaciğerde iltihaplanmanın olduğunu veya hasarın geliştiğini düşündürür. Karaciğer hücresinde yüksek oranda bulunan bu enzimler, hücreler hasarlanınca daha fazla kana geçerler. Bunun sonucunda kan seviyeleri yükselir. Karaciğer enzimleri neden yükselir? sorusuna geçmeden önce bu enzimleri tanıyalım.

En Yaygın Kullanılan Karaciğer Enzimleri

Karaciğer enzimleri denildiğinde akla ilk AST ve ALT gelir. Şikayeti olmayan kişilerde yapılan rutin kan tetkiklerinde bu testlerin hafif yüksekliğine sık rastlanır. Geçici hafif yükseklikler çoğu zaman ciddi bir karaciğer hastalığını göstermez. Ancak uzun süren yükseklikler ciddi karaciğer hastalıklarına sebep olabilir.

Karaciğer Enzimleri Neden Yükselir?

Karaciğerde iltihaplanmaya veya karaciğer hasarına neden olan her durum bu testlerin yükselmesine neden olur.

En sık nedenler:

  • İlaçlar: Sık kullanılan ağrı kesici ilaçlar bu testlerin yükselmesine neden olabilir. Ağrı kesicilerin sık ve yüksek dozda alınması riski arttırır. Örn: asetaminofen, ibuprufen, naproksen gibi… Karaciğer enzimlerini yükselten diğer ilaçlar: kolesterol ilaçları (statinler), bazı antibiyotikler, mantar ilaçları, bazı antidepresanlar (trisiklikler).
  • Karaciğer yağlanması (Hepatosteatoz): Hareketsiz yaşam tarzı, aşırı fruktozlu gıdalar (mısır şurubu) ve dengesiz beslenme alışkanlıkları bu hastalığın sıklığını arttırmaktadır. Hiçbir şikayete neden olmadan karaciğer enzimlerini yükseltebilir. Uzun seneler devam ettiğinde siroza kadar ilerleyebilir. Ayrıntılı bilgi için Hepatosteatoz Nedir? isimli yazımıza bakabilirsiniz. Tedavi için ise Karaciğer yağlanmasının tedavisi ve önleme yöntemleri nelerdir? isimli yazımıza okumanızı öneririz.
  • Alkol: Uzun süre alkol alımı karaciğer hasarına ve testlerde yükselmeye neden olabilir. Alkol alımına devam edilirse süreç siroza kadar ilerleyebilir.
  • Hepatitler: Erişkinlerde Hepatit B ve C, çocuklarda ise Hepatit A daha sık görülür.
  • Otoimmün hepatit: Bağışıklık sisteminin karaciğer dokusuna saldırdığı ve iltihaplanmasına neden olduğu bir hastalıktır.
  • Zehirlenmeler: Zehirli maddelerin çoğunun ilk uğradığı ve işlendiği organ karaciğerdir. Özellikle mantar zehirlenmeleri ciddi karaciğer hasarına neden olabilir.
  • Hemokromatozis: Karaciğer başta olmak üzere birçok dokuda demir birikimi ile giden genetik bir hastalıktır. Karaciğerde birikten demir iltihabi süreci başlatır.
  • Bitkisel ilaçlar: Her bitkisel ilaç zararsızdır görüşü oldukça yanlıştır. Bazı bitkisel ürünler karaciğere ciddi zarar verebilir.
  • Polimiyozit: Kas güçsüzlüğüne neden olan iltihabi bir hastalık.
  • Kalp yetmezliği
  • Karaciğer kanseri
  • Obezite
  • Enfeksiyonlar: EBV, CMV gibi
  • Wilson hastalığı
  • Çölyak hastalığı
  • İltihabi bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit ve crohn hastalığı)
  • Kan zehirlenmesi (sepsis)
  • Karaciğere yaralanmaları (darbeye bağlı yırtılma, kanama gibi)
  • Safra kanalı tıkanıklıklarında ve pankreas iltihabında karaciğer enzimleri yükselebilir.

Karaciğer Enzimlerinin Yüksek Olması Tehlikeli Mi?

Toplumda karşılaşılan hafif karaciğer enzim yükseklikleri çoğunlukla alkol, hepatitler (kronik), karaciğer yağlanması ve ilaç kullanımına bağlıdır. Hafif yükseklikler kısa dönemde ciddi bir hastalığa neden olmasa da uzun dönemde tehlikeli sonuçlar doğurabilir.

Alkol nedenli yükseklikte kişi alkol alımına devam ederse, yağlanma sorunu olan kişiler hareketsiz yaşamaya ve düzensiz beslenmeye devam ederlerse uzun süreçte ciddi hastalıklar (siroz gibi) gelişebilir.

Testlerin aşırı yükselmesi tehlikeli bir durumdur ve tedavi gerektirir.

Karaciğer Enzimleri Yüksekliğinin Belirtileri

Enzimleri yükselten hastalığa göre belirtiler değişebilir.

En sık görülen belirtiler:

  • Halsizlik, yorgunluk, isteksizlik
  • Sarılık (Bkz: Sarılık Nedir?)
  • İdrar renginde koyulaşma
  • Dışkı renginde açılma (renksiz)
  • Bulantı
  • Kusma
  • İshal
  • Ateş
  • Karında, bacaklarda şişlik
  • Karın ağrısı, karın sağ üst bölgesinde dolgunluk hissi ve ağrı

Karaciğer testleri yüksek kişilerde hiçbir belirti görülmeyebilir.

Karaciğer Enzim Yüksekliği Olanlarda Hangi Testlere Bakılır?

Doktorun şüphe ettiği hastalıklara göre farklı testler istenebilir.

En sık istenen testler:

  • Kan tahlilleri: Total bilirubin, direkt bilirubin, tam kan sayımı, albumin
  • Hepatit Testleri: Hepatit A, hepatit B ve hepatit C gibi virüsleri saptamak amacıyla istenebilir.
  • Ultrason: Karın ultrasonu ile karaciğer yağlanması, kitleler, safra kesesi hastalıkları ayırt edilebilir.
  • Tomografi
  • MR: Karaciğer dokusunu ayrıntılı görmek amacıyla yapılabilir.

11 Yorum

  • Selam.. Ast 61 Alt 53 çıkmış, bunlar yüksek mi? Yüksekse bir hastalık mı var? 10 gündür antibiyotik iğne kullanıyorum, ağrı kesici ondan dolayı olabilir mi? Bu değerler çok mu yüksek Saygılarımla.

    Hepatit b testi ise bağışıklık kazanmış olduğum iyileştiğim söylenmiş.

    • Testler bildiğimiz referans değerlerine göre hafif yüksek. Bu yüksekliğe hastalığınız veya hastalık için kullandığınız ilaçlar (antibiyotik, ağrı kesici gibi) neden olabilir. Bunların dışında farklı bir nedene bağlı da yükselmiş olabilir. Yani nedenini bizler bilemeyiz. İlaçlarınız ile birlikte doktora muayene olmanız gerekir.

  • Merhaba oğlum 8 yaşında karaciğer enzimleri ilk tahlillerde 118 ve 65 çıkmıştı 4 gün sonra bu değerler 133 ve 75 oldu şimdi gastroenteroloji birtakım testler istedi hicbir bildiğimiz problem yok tamamen tesadüfi öğrendik ne yapmalıyız bilmiyoruz

  • Merhaba dün doktara gittim kan tahlilinde karaciğer değerleriniz yüksek dendi 31 yaşındayım 78 kilo haftada iki veya üç gün alkol kullaniyorum

  • Yaklaşık 3 haftadan uzun süredir mide bulantısı ve karnımın üst bölgesinde şişme yaşıyorum. Sabah uyanmamla beraber başlıyor ve hiç bir şekilde geçmiyor. İki haftada yaklaşık 8-9 kilo kaybettim. Karaciğer enzimlerimde yükseklik olduğunu söylediler. 2 hafta üstüne endoskopi ve alınan biopsilerden bir şey çıkmadığını ultrasonun da temiz çıktığını belirttiler. Kontrol amaçlı bir kan tahlili alıp tekrardan enzim seviyesine baktılar. Enzimlerde daha da artış olduğunu, iki hafta sonra tekrardan gelip kan vermemi söylediler. Bu artışın neden kaynaklanabileceğini öğrenmek istiyorum. 25 yaşındayım ve 13-14 senedir sigara kullanıyorum. Alkolü ise son 6-7 senedir yaklaşık her gün tüketiyorum. Bunların dışında başka bir sağlık sorunu geçmişim yok.

    • Nedeni açıklanamayan enzim yükseklikleri hakkında net birşey söylemek mümkün değil. Doktorunuzun söylediğinden fazlasını söylemeyiz. Alkol enzimleri yükseltebilir ancak biyopsi temiz çıkmış.

  • Merhaba,
    Annemin karaciğer enzimleri 1000 çıktı.Bunun nedeni ne olabilir?
    Neler yapılması gerekir?
    Çok ciddi bir durum mu?

Yorum Yap