İdrar Yanması Neden Olur ve Nasıl Geçer?

idrar yanması neden olur?idrar yolu enfeksiyonu bulgusu olabilir.

idrar yanması neden olur ve nasıl önlenir sorularını yanıtlayacağız.

idrar yanması başta kadınlar olmak üzere çoğu kişinin çeşitli nedenlerle hayatlarının bir bölümünde karşılaştığı bir problemdir. idrar yaparken yanma veya idrar yaparken ağrı olarak da bilinen bu durumun görülme sıklığı yaşla birlikte artmaktadır.

idrar Yanması

idrarda yanması,nedenleri farklı olsa da, temel olarak idrar kesesinin veya üretranın(idrar kesesinden idrarı dışarıya taşıyan kanalın) tahriş olmasına(irritasyon) bağlı gelişen bir şikayettir. Mesane(idrar kesesi) tahriş olunca sık sık kasılmaya başlar bu da sık ve ağrılı idrar yapmaya neden olur.

idrarda yanma en sık alt üriner sistem enfeksiyonuna bağlı gelişse de, daha az sıklıkla üst üriner sistem enfeksiyonlarında da görülür. Enfeksiyonlar dışında idrarda yanma yapabilen başka nedenler de vardır. Bu nedenleri aşağıda anlatacağız.

 Alt üriner sistem: idrar kesesi(mesane) ve üretradan(idrar kesesinden idrarı dışarı taşıyan kanal) oluşmaktadır.

Üst üriner sistem: Böbrek ve üreterden(idrarı böbrekten idrar kesesine taşıyan kanaldan) oluşur.

idrar yanması neden olur

idrar yolları anatomisi

idrar yanması neden olur?

idrarda yanma en sık idrar yolları enfeksiyonu sonucu olsa da enfeksiyon dışı nedenler de önemlidir. Erkeklerdeki ve kadınlardaki idrar yanması nedenleri değişebilmektedir.

En sık idrar yanması nedenleri;

Enfeksiyonlar;

Toplumda görülen idrar yanmasının en sık nedeni enfeksiyonlardır. Enfeksiyonun seviyesine göre başka şikayetlerde eşlik edebilir.

  • Böbrek enfeksiyonları; idrar yanmasına genellikle yüksek ateş, bulantı, kusma ve böğürde ağrı eşlik eder. Normal idrar kesesi enfeksiyonuna göre daha ateşli ve ağır bir durumdur.
  • idrar kesesi enfeksiyonları(sistit); Ateş genellikle olmaz veya çok hafiftir. idrar yaparken yanma,ağrı ve sık sık idrara çıkma ön plandadır.
  • Üretrit; idrar kesesindeki idrarın boşaltılmasını sağlayan kanalın enfeksiyonudur. idrar yanması ve idrar yaparken ağrı ön plandadır.
Üretrite genellikle bir akıntı eşlik eder. Cinsel yolla bulaşan hastalıkların yaptığı bir idrar yanması sebebi olabileceği için dikkat edilmelidir.
 

  • Prostat enfekisyonu; erkeklerde idrar yanması nedenlerindendir.
  • Rahim ağzı ve vajina enfeksiyonu; idrar yolları dışından kaynaklı olup idrar yanması yapan nedenlerdendir. Ayrıca bu bölgedeki mantar enfeksiyonları da  kadınlarda idrar yanmasına neden olabilir. Genellikle idrar yanmasına kötü kokulu akıntı, kaşıntı ve ağrılı cinsel ilişki eşlik eder.
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıklar; Bel soğukluğu(gonore), genital herpes ve klamidya enfeksiyonları idrarda yanma ve ağrıya neden olabilirler.

Cinsel yolla bulaşan hastalıklarda şu şikayetler görülebilir;

  1. idrar yanması
  2. kaşıntı
  3. anormal akıntı
  4. genital bölgede kabarcıklar veya yaralar

Enfeksiyon dışı nedenler;

  • Taş düşürme veya kum dökme; idrar yollarında, idrar kesesinde,böbrekte bulunan taşlar idrar yanmasına ve idrar yaparken ağrıya neden olurlar. Bu şikayetlerin yanında idrarda kanama da eşlik eder.
  • İlaçlar; bazı kemoterapi ilaçları idrar kesesi tahrişine neden olup idrarda yanma yaparlar
  • Tümör; idrar yolları tümörlerinde (genellikle prostat ve mesane kanserlerinde) idrar yanması şikayeti olabilmektedir. Genellikle idrarda kanama da eşlik eder.
  • Menapoz sonrası gelişen vajinadaki değişiklikler de idrarda yanma yapar
  • Uzun süreli bisiklete veya ata binmek
  • idrar kesesi iltihabı(interstisyel sistit)
  • Behçet hastalığı gibi bazı sistemik hastalıklar da idrar yanmasına neden olabilir
  • Dehidratasyon yani aşırı sıvı kaybı da idrar yanması şikayetine neden olabilir. Aşırı sıvı kaybı olduğunda var olan suyu korumak için böbrekler tüm kapasitelerini kullanırlar. Bunun sonucunda atık oranı daha fazla olan daha yoğun bir idrar ortaya çıkar. Bu yoğun idrar mesaneyi(idrar kesesini) tahriş ederek idrar yaparken yanma hissine neden olabilir. Uzun süre su içmediğimiz zaman idrarın aşırı koyu olması ve bazen idrarda yanmaya sebep olması bundandır.

Erkeklerde idrar yanması neden olur?(diğer nedenler); epididimit denilen epididim enfeksiyonu da erkekte idrar  yanması yapabilir. Epididim testislerin üzerinde bulunan spermlerin bir bakıma depo edildiği bir organdır. Burada gelişecek bir enfeksiyonda da idrar yanması görülebilir. Prostat büyümesi(BPH) tıkanıklığa yol açarak idrar yolları enfeksiyonu için zemin hazırlar.

idrar yanması nasıl geçer, tedavisi nedir

“idrar yanması neden olur?” sorusunun yanıtına göre yani nedene göre tedavi değişebilir. idrar yolları enfeksiyonları en sık idrar yanması sebebi olduğu için burada seçilecek doğru antibiyotik tedavisi şikayetlerin gerilemesini sağlayacaktır.

idrar yolları enfeksiyonuna bağlı idrar yanmasından en sık Escherichia coli isimli bakteri sorumludur. Verilecek ilaçların bu bakteriye karşı etkili olması gerekiyor. İlaç seçiminde(antibiyotik) ilk olarak trimethoprim-sulfamethoxazole ve siprofloksasin kullanılmakta ancak bilinçsiz antibiyotik kullanımı nedeniyle bu ilaçlara da direnç gelişmektedir.

Tedavide dikkat edilmesi gereken nokta bilinçsiz, eksik veya düzensiz antibiyotik kullanımı bakterilerde direnç gelişimine neden olacağından, hem tam iyileşmeyi engelleyecek hem de ilerde tekrarlayacak enfeksiyonlarda antibiyotiklerin işe yaramamasına neden olacaktır. Bu yüzden ilaçları mutlak doktorunuzun önerdiği şekilde ve dozda kullanınız.

Taş düşürme veya kum dökme gibi bir durumdan kaynaklı idrar yanmasının geçmesi için en iyi tedavi bol su içmek ve hareketli olmaktır. Kum tamamen dökülmeden veya taş düşmeden idrar yanması geçmeyecektir.

Cinsel yolla bulaşan bir hastalıktan kaynaklı idrar yanması şikayetiniz varsa geçmesi için mutlaka doğru antibiyotiği yeterli sürede ve dozda almanız gerekecektir. İdrar yanmasına eşlik eden akıntı şikayetiniz varsa mutlaka cinsel yolla bulaşan hastalıklardan şüphelenmeniz gerekir.

idrar yanması nasıl geçer?

Gebelerde idrar yanması

idrar  yanması gebelikte daha da önem kazanıyor. Nedeni ise idrar yolları enfeksiyonu gebe kadınların suyunun erken boşalmasına(erken membran rüptürüne) ve istenmeyen bazı durumlara neden olabilmesi.

Hamilelikte yaşayacağınız idrarda yanma,idrar yaparken ağrı şikayetiniz için mutlaka doktorunuza başvurmalı ve idrar tahlilinizi yaptırınız.

idrarda yanma nasıl önlenir

idrar yanmasını engellemek için temel olarak idrar yolları enfeksiyonunu önlemek gerekecektir. Burada da bol su içmek idrar yanmasını önlemenin en etkili yoludur.

idrar yolları enfeksiyonlarında idrarda yanma şikayeti ile birlikte sık idrara çıkma ve ani sıkışma hatta idrar kaçırma durumu görülebilir. İdrar kaçırma nedenleri ve önleme yöntemleri için tıklayınız

Çok sık idrara çıkmaktan ve idrar kaçırmaktan rahatsız olan bayanlar genelde daha az su içerek çözüm bulmaya çalışırlar oysa bu oldukça yanlıştır. Az su içmek geçici olarak idrara çıkma sıklığını azaltsa da hem enfeksiyona yatkınlığı arttırır hem de var olan enfeksiyonun iyileşmesini yavaşlatır.

Az su içme sonucunda oluşan az idrara çıkma, bakterilerin mesaneye(idrar kesesine) ulaşma şansını arttıracaktır. İdrar normalde sterildir(mikrop içermez). İdrar yaparken oluşan akım ve idrarın steril olması idrar yollarının sürekli temizlenmesine yardımcı olur bu da enfeksiyonlara karşı koruyucu bir mekanizmadır. Siz çok idrara çıkıyorum diye az su içerseniz altta yatan enfeksiyonun daha da artmasına ve idrar yanmasının çoğalmasına yardım etmiş olursunuz.

idrar yolları enfeksiyonunu önlemenin diğer bir yolu ise, özellikle kadınlarda cinsel ilişki sonrası idrara çıkmaktır. Bu bakterilerin idrar yollarından idrar kesesine geçmesinin engellenmesine yardımcı olacaktır.

Ayrıca özellikle kadınların hijyenine dikkat etmeleri idrar yolları iltihabını dolayısıyla idrar yanmasını engellemede oldukça önemlidir.

Gebeler, şeker hastası bayanlar, ileri yaşta olanlar, taş düşürenler idrar yolları enfeksiyonuna daha yatkındırlar. Dolayısıyla idrar yanması daha sık görülür.

Görüldüğü üzere idrar yanması neden olur sorusunun birçok yanıtı olsa da tehlikeli ve acil tedavi gerektiren birkaç bulguyu diğerlerinden ayırmak lazım.

Dikkat edilecekler;

  • Ateş
  • Böğür ağrısı
  • Şiddetli kusma

İdrar yanmasına yukarıdaki şikayetler eşlik ediyorsa mutlaka acil şartlarda bir doktora başvurmanız gerekecektir. Bu şikayetler genellikle idrar yolu enfeksiyonunun böbreklere doğru çıktığının göstergesidir.

İdrar yanması şikayeti için hangi doktora gidilir?

idrarda yanma şikayetiniz varsa üroloji(bevliye) doktoruna gitmelisiniz. Hangi doktora gidilir?

Referanslar

http://my.clevelandclinic.org/health/diseases_conditions/hic-painful-urination,

http://www.mayoclinic.org/symptoms/painful-urination/basics/causes/sym-20050772

http://www.webmd.com/women/dysuria-causes-symptoms#1

Merk manuel hasta belirtileri s:163

https://www.drugs.com/health-guide/dysuria.html

Yorum Yap