İdrar Kaçırma ve idrar Tutamama Nedenleri Nelerdir?

idrar kaçırma nedenleri

Her yaşta görülebilen idrar kaçırma problemine kadınlarda daha sık rastlanır. Kadınlar yapıları itibariyle buna daha müsaittirler. İdrar tutamama sorunu yaşayan genç kadınlarda, bunun en sık nedeni idrar yolları enfeksiyonudur.

Yaşla birlikte sıklığı artan bu problem özellikle doğum yapmış kadınları etkiler. Doğumla birlikte zayıflayan pelvik kaslar idrarı tutmayı zorlaştırır.

idrar kaçırma tipleri

Öksürük, hapşırık, gülme sonrası idrar tutamama:

Stres tipi idrar kaçırma olara bilinir(stres inkontinans). Genç bayanlarda da görülen bu durum, mesane üzerindeki basıncın ani yükselmesi sonucunda gelişir. Burada sorun idrar kesesini kontrol eden kaslardaki zayıflıktır. Bu kaslar doğum sonrası, yaşla birlikte veya ameliyatlar sonrası zayıflayabilir. Bu kasları geliştirmek için kegel egzersizleri yapmak gerekir. (bkz: Kadınlarda kegel egzersizi nasıl yapılır?)

Aniden idrara sıkışma sonrası idrar kaçırma:

Sıkışma tipi idrar kaçırma olarak bilinir. Bu durumda kişi aniden idrara sıkışır ve tuvalete yetişemeye çalışırken birkaç damla idrar kaçırır. Gençlerde de oldukça sık görülen bu durum, en çok kadınları etkilemektedir. İdrar yolu enfeksiyonu, aşırı aktif mesane gibi hastalıklar bu tip idrar kaçırmaya neden olmaktadır.

Taşma tipi idrar kaçırma:

Kişide sürekli damlama şeklinde idrar kaçırmalar olur ve kişi bunu farketmeyebilir.

Her ne kadar idrar tutamama çeşitli tiplere ayrılsa da bazı kişilerde bu tiplerden birkaçı aynı anda görülmektedir. Buna karışık tip idrar kaçırma denilmektedir.

idrar kaçırma nedenleri

Geçici idrar kaçırma nedenleri:  Yaşlılarda daha sık görülen bu durum daha çok yiyeceklere, içeceklere, ilaçlara veya enfeksiyonlara bağlı gelişir. Altta yatan sebep giderilince, şikayetler de geriler. Geçici idrar kaçırmanın en sık nedenleri şunlardır:

  • Alkol veya kafeinli içecekler içmek
  • Gazlı içecekler, yapay tatlandırıcılar tüketmek
  • Şeker ve asit oranı yüksek yiyecekler (narenciye gibi) tüketmek
  • idrar söktürücü ilaçlar, kalp ilaçları,tansiyon ilaçları, sakinleştiriciler kullanmak
  • Yüksek doz B ve D vitamini almak

Ayrıca kabızlık da idrar kaçırmayı tetikleyen bir durumdur.

idrar yolları enfeksiyonları: Yaşlılarda daha sık olmak üzere genç bayanlarda da idrar kaçırmaya neden olabilir. Kadınlarda ayrıca:

  • idrar yanması
  • ani sıkışma hissi,
  • sık sık idrara çıkma,
  • az az idrar yapma gibi şikayetlere neden olabilir.

Bu şikayetlerin varlığında enfeksiyon açısından idrar tahlili yaptırmak gerekebilir. Ayrıca fazla kilolu olmak idrar kesesi üzerindeki baskıyı arttırarak, idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

Özellikle cinsel olarak aktif olan bayanlarda inatçı şekilde idrar yanması ve idrar kaçırma şikayetleri varsa idrar tahlili normal bile olsa klamidya enfeksiyonu bağlı idrar yolu iltihabı olabileceği unutulmamalıdır.

İdrar yolları enfeksiyonu, doğru antibiyotikler seçilerek tedavi edilir.

Eğer antibiyotik kullandığınız halde şikayetleriniz geçmiyorsa, kullandığınız antibiyotiğe direnç gelişmiş olabilir. Bu durumda idrar kültürü yaptırmanız gerekebilir.

Kalıcı idrar kaçırma nedenleri:  Geçici nedenler tedavi edildiği halde devam eden veya tedavisi yapılamayan durumlardan kaynaklı idrar kaçırmalara denir.

Gebelikte idrar kaçırma

Kadınlardaki idrar tutamama nedenlerinden birisi de gebeliğin kendisidir. Hem gebelikteki hormonal değişiklikler hem de büyüyen rahmin idrar kesesine bası yapması sonucu görülen bir tür stres tipi idrar kaçırmadır. Genellikle doğum sonrası şikayetler gerilese de bazen devam edebilir.

Doğum sonrası idrar kaçırma neden olur?

Normal doğum idrar kesesini kontrol etmemizi sağlayan pelvik kasların zayıflamasına neden olabilir. Ayrıca mesane (idrar kesesi) sinirlerine ve destekleyici dokulara zarar vermekle birlikte, rahimde veya idrar kesesinde sarkmalar yapabilir. Bu da idrar kesesinin kontrolünü zorlaştırıp kadınlarda idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

Bu durumlarda pelvik kasları güçlendirmek için kegel egzersizi yapılması önerilmektedir.

Yaş: Yaşla birlikte hem idrar kesesinin hacmi azalır hem de idrar tutmayı sağlayan pelvik kaslar zayıflar. Bu du idrar kaçırmaya neden olur.

Menapoz: Menapoz sonrası kadınlarda östrojen hormonunun düşmesi mesane yapısında bozulmalara sebep olup idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

Ameliyat sonrası: Genellikle rahim ameliyatı sonrası sık karşılaşılır. İdrar kesesi ve rahimi destekleyen kasların bir kısmı aynıdır. Ameliyat sonrası bu kaslarda veya bağlarda meydana gelen hasarlar idrar kesesi fonksiyonlarını etkiler ve idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

Ayrıca erkeklerde prostat ameliyatları sonrası da görülebilir.

Prostat büyümesi:  Prostat büyümesi, erkeklerdeki idrar kaçırmanın en sık nedenlerindendir. Daha az görülse de prostat kanseri bu duruma neden olabilir. Her iki durumda da daha çok damlama şeklinde idrar kaçırılır.

Nörolojik Bozukluklar: Multipl skleroz, parkinson, beyin tümörü, geçirilmiş felçler ve omurilik zedelenmeleri idrar kesesini uyaran sinirlerin çalışmasını etkileyerek idrar kaçırmaya neden olabilir.

Aşırı Aktif Mesane: Normalde idrar kesesi belli bir seviyeye kadar dolduğunda beyne sinyaller yollayarak işemeyi başlatır. Aşırı aktif mesanede ise bu sinyallerin yollanması için mesanenin dolması beklenmez. Yani idrar kesesinde az miktarda idrar olsa bile, mesane dolmuş gibi davranıp sürekli işemeyi başlatacak sinyalleri yollar. Yani idrar kesesi dolmayı beklemeden kendi kafasına göre kasılır. Bu da  çok sık ve az miktarda idrara çıkmaya neden olur. Nörolojik hastalıklar sonucu oluşabileceği gibi altında hiçbir sebep bulunamayabilir. Tedavisi zor olan bir hastalıktır.

Referanslar

Yorum Yap