İdrar Kaçırma Tedavisi

idrar kaçırma tedavisi

İdrar kaçırma tedavisi, nedene göre yapılır. Yani idrar kaçırmanın tipine göre verilecek tedavi değişir. Bundan dolayı öncelikle nedeni bulmak gerekir.

İdrar kaçırma nedenlerinin özeti:

Sıkışma tipi idrar kaçırma(inkontinans): Ani gelişen sıkışma hissi sonucu lavaboya yetişemeden idrar kaçırılır. Basit idrar yolu iltihabından, aşırı aktif mesaneye kadar birçok sebebi vardır.

Stres tipi idrar kaçırma: Bu durumda ise idrar kesesi basıncını arttıran ufak durumlarda bile kişi idrarını tutamaz. Klasik olarak öksürük hapşırık ve gülme ile idrar kaçırma durumudur.

Taşma tipi idrar kaçırma: Kişinin idrar kesesi tam dolduğu halde ya bunu hissedemez yada hissettiği halde idrar kesesinin çıkışı daraldığı için idrar yapamaz(prostat büyümesi). Dolan idrar kesesinden taşma tarzı idrar kaçırmalar olur. (bkz: idrar kaçırma nedenleri nelerdir?)

İdrar kaçırma tedavisini temelde üç bölümde inceleyeceğiz. İlaçsız tedavi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi. Bunlardan ilk olarak ilaçsız tedavilerden bahsedeceğiz.

İlaçsız idrar kaçırma tedavisi

Yaşam Tarzı Değişikliği

Tüm idrar kaçırma tiplerinde yaşam tarzı değişikliği şikayetleri hafifletmeye ve yaşam şartlarını iyileştirmeye yardımcı olur. Çoğu kişi için önemsenmeyen bu durum şikayetleri azaltabilir.

Alınacak önlemler:

  • Kafein alımını azaltmak: Kafein idrar miktarını arttırıp idrar kesesini uyarır. Özellikle sıkışma tipi idrar kaçıranlar kola, enerji içeceği, kahve, çay gibi sıvıları tükettiklerinde şikayetlerinin arttığını hissederler.
  • Günlük alınan sıvı miktarını dengelemek: Az sıvı almak idrar yolları ve böbrek için oldukça tehlikelidir. Az su içmek idrar yoğunluğunu arttırıp mesanede uyarıcı bir etki yaratır. Yoğunluğu artan idrar bir bakıma mesaneyi tahriş eder. Bu da şikayetleri arttırır.
  • Aşırı kilolardan kurtulmak: Özellikle stres tipi idrar kaçırmada kilonun yaptığı basınç idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

İdrar yolu enfeksiyonunda bol su içmek ve bol idrar çıkmak , idrar yollarının daha rahat temizlenmesine yardım eder ve tedaviyi kolaylaştırır.

Kegel Egzersizleri

 Kegel egzersizilerinin idrar kaçırma tedavisindeki etkinliği ispatlanmıştır. Çoğu kişi tarafından idrar kaçırma egzersizi olarak da bilinir.

Pelvik taban kasları, mesaneyi ve idrar çıkışını kontrol eden temel kaslardır. Mesaneyi (idrar kesesini) ve mesaneden çıkan idrar yollarını çevreleyen bu kaslar, aynı zamanda rahim sarkmalarını ve mesane sarkmalarını engellemektedir. Dolayısıyla bu kasların güçlü olması oldukça önemlidir. Bu kaslarda meydana gelecek zayıflıklar ve hasarlar idrar kaçırmayı kolaylaştırır.

Pelvik taban kasları egzersizleri (kegel egzersizleri) bu kasları güçlendirmeyi ve idrar kaçırma şikayetlerini azaltmayı (hatta ortadan kaldırmayı) sağlar. Özellikle stres tipi idrar kaçırmada fayda sağlayan bir yöntemdir.

Kadınlarda kegel egzersizi nasıl yapılır? isimli yazımızda, kegel egzersizinin kadınlara faydasını ve nasıl yapılacağını ayrıntılı şekilde bulabilirsiniz.

Elektriksel Uyarı (stimülasyon) Tedavisi

Pelvik kaslara düşük doz elektrik uyarısı vererek kasların güçlenmesini sağlamaktadır. Vajina veya rektal yolla (yüzeyel elektrotlar yardımıyla) pelvik taban kaslarına uyarı verilmektedir. Bu yöntem hem sıkışma tipi hemde stres tipi idrar kaçırmalarda kullanılmaktadır. Haftada üç defa yarım saatlik seanslar ile 7-8 hafta uygulanmaktadır.

Biofeedback Yöntemi

Pelvik taban kaslarının çalışmasını monitörize eden bir yöntemdir. Anal bölgeye veya vajinaya yerleştirilen sensör ile pelvik taban kaslarının gücü takip edilir. Böylece kişi hangi kası kullanacağını ve kası ne kadar güçlendirdiğini takip edebilir.

Vajinal Kon Tedavi Yöntemi

Yine pelvik kaslarını geliştirmeye yarayan bir yöntem. Temel olarak vajinaya konan bir ağırlığın pelvik taban kasları yardımıyla taşınmasını ve sonucunda kasların güçlendirilmesini sağlayan bir yöntemdir. 20 gramdan 100 grama kadar konlar bulunur. En hafifinden başlanarak pelvik kaslar güçlendirilir.

Mesane (idrar kesesi) Eğitimi

İdrar tutamama şikayetine karşılık idrar kesesini daha iyi kontrol etmeyi hedefleyen bir tedavi yöntemi. Belli bir programa sadık kalarak tuvalete gitmeyi öğreten bir program. Kişi idrara sıkışık olmasa bile belli saatlerde idrar yapmaya çalışır aynı zamanda idrara sıkışık olsa dahi saati gelmeden idrar yapmaz. Böylece idrara gitme alışkanlığı değişecek, idrar kesesi buna uyum sağlayacaktır. Ayrıca idrara sıkışık olduğu halde gitmeyerek mesane kapasitesi arttırmış olacak. Bu yöntem ile idrar kesesinin size uyum sağlaması planlanır.

İlaç Tedavisi

İdrar kaçırma tedavisi için kullanılacak ilaçlar, idrar kaçırmanın tipine göre değişir.

Sıkışma tipi idrar kaçırmada antimuskarinik ve antikolinerjik ilaçlar tercih edilir. Bu gruptaki  ilaçlar idrar kesesinin kasılmasını azaltmak ve idrar kesesi çıkışındaki kasların kasılmasını arttırmak için verilir. Böylece idrar tutamama sorunu azaltılmış veya çözülmüş olur. Oksibutinin ve solifenacin içeren ilaçlar kullanılmaktadır. Yanıt alınamayan durumlarda mirabegron isimli etken maddeyi içeren ilaçlar kullanılabilir.

Stres tipi idrar kaçırmada ise psödoefedrin idrar kaçırmaları azaltabilir. Ayrıca antidepresan olarak bilinen imipramin ve duloksetin stres tipi idrar kaçırmalarda kullanılmaktadır.

Taşma tipi idrar kaçırmada sebep idrar kesesi çıkışında tıkanıklık ise bu tıkanıklığı azaltmak için gerekli cerrahi veya ilaç tedavisi verilir. Sorun idrar kesesinin kötü kasılması ise tedaviye yardımcı bazı ilaçlar kullanılabilir. Ancak düzenli aralıklar ile sık idrara gitme (zamanlanmış idrar alışkanlığı) hem idrar kaçırmayı hem de gelişecek yan etkileri azaltacaktır.

Genelde menapoz sonrası gelişen hormon düşüklüğü idrar yollarında yetersizliğe ve idrar kaçırmaya neden olabilir. Bu durumda östrojen içeren kremler veya haplar verilir.

İdrar kaçırma nedeni idrar yolları enfeksiyonu ise antibiyotik tedavisi verilerek düzeltilir.

İdar yanması nasıl geçer? isimli yazımızda yanma şikayetine iyi gelen yöntemleri bulabilirsiniz.

idrar Kaçırma Tedavisi İçin Girişimsel İşlemler

İdrar kaçırmada birçok girişimsel ve cerrahi yöntem bulunmaktadır.

  • Üretra (idrar kesesinden çıkan idrar yolları) çevresine sentetik madde enjeksiyonu yapılarak idrar kesesi çıkışı daraltılır ve güçlendirilir. Böylece özellikle stres tipi idrar kaçırmalarda şikayetlerin gerilemesini sağlar.Bu uygulamalar ameliyatlar kadar başarılı değildir ve bu işlemleri tekrarlamak gerekir.
  • Aşırı aktif mesane hastalığı olan kişilerde idrar kesesine botoks enjekte edilerek şikayetlerinde iyileşme sağlanabilir.

Aşırı Aktif Mesane: İdrar kesesinin çeşitli nedenlerden dolayı istemsiz olarak sürekli kasılması. İdrar kesesi dolmadan yani içinde çok az idrar varken bile kasılır böylece kişi çok sık idrara gider ve az miktarda idrar yapar. Tedavisi oldukça zor olan bu hastalıkta, birden çok tedavi yöntemi verilerek şikayetler geriletilmeye çalışılır.

İdrar kaçırma tedavisi için cerrahi yöntemler de kullanılmaktadır. Şimdiye kadar anlattığımız ilaç dışı ve ilaç tedavilerine rağmen kişide şikayetler devam ederse ameliyat tercih edilmektedir. İdrar kaçırma ameliyatları pelvik kasları onarmaktan mesane sarkma ameliyatlarına kadar çok farklı şekilde yapılabilir.