İdrar Kaçırma Tedavisinde Nelere Dikkat Etmeliyiz?

idrar kaçırma tedavisi

idrar kaçırma tedavisi sebeplerine göre yapılmaktadır. Tedavi öncesinde şu soruya yanıt vermek gerekiyor “idrar kaçırma sebebim tam olarak ne?” Bu sorunun cevabına göre hangi tedavinin seçileceğine karar verilir.

İdrar kaçırma nedenlerini özetlemek gerekirse;

Sıkışma tipi idrar kaçırma(inkontinans); burada ani gelişen sıkışma hissi sonucu lavaboya yetişemeden idrar kaçırılır. Basit idrar yolu iltihabından aşırı aktif mesaneye kadar birçok sebebi vardır.

Stres tipi idrar kaçırma; bu durumda ise idrar kesesi basıncını arttıran ufak durumlarda bile kişi idrarını tutamaz. Klasik olarak öksürük hapşırık ve gülme ile idrar kaçırma durumudur.

Taşma tipi idrar kaçırma; burada kişinin idrar kesesi tam dolduğu halde ya bunu hissedemez yada hissettiği halde idrar kesesinin çıkışı daraldığı için idrar yapamaz(prostat büyümesi). Dolan idrar kesesinden taşma tarzı idrar kaçırmalar olur.

idrar kaçırma tedavisini temelde üç bölümde inceleyeceğiz. İlaçsız tedavi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi. Bunlardan ilk olarak ilaçsız tedaviler seçilmektedir çünkü maliyetleri çok ucuz ve yan etkileri yoktur.

idrar Kaçırmada İlaçsız Tedavi Yöntemleri

İdrar kaçırmada kullanılan ilaçsız tedavi yöntemlerini özetleyelim.

Yaşam Tarzı Değişikliği: Hangi tip idrar kaçırma olursa olsun, yaşam tarzı değişikliği şikayetleri hafifletmeye ve yaşam şartlarını iyileştirmeye yardımcı olur. Çoğu kişi için önemsenmeyen bu durum şikayetleri ciddi anlamda azaltabilir.

Alınacak önlemler;

  • Kafein alımını azaltın. Kafein idrar miktarını arttırıp idrar kesesini uyarabiliyor. Özellikle sıkışma tipi idrar kaçıranlar kola, enerji içeceği,kahve, çay gibi sıvıları tükettiklerinde şikayetlerinin arttığını göreceklerdir.
  • Günlük alınan sıvı miktarını dengelemek; burada az sıvı almak idrar yolları ve böbrek için oldukça tehlikelidir. Az su içmek idrar yoğunluğunu arttırıp mesanede uyarıcı bir etki yaratacaktır. Bu da şikayetleri arttıracaktır.
  • Aşırı kilolardan kurtulmak da oldukça önemlidir. Özellikle stres tipi idrar kaçırmada kilonun yaptığı basınç idrar kaçırmayı kolaylaştırır.
idrar yolu enfeksiyonlarında bol su içmek tedaviyi kolaylaştıracaktır.

Kegel Egzersizleri: Kegel egzersizi olarak bilinen yöntemin idrar kaçırma tedavisindeki etkinliği ispatlanmıştır. Çoğu kişi tarafından idrar kaçırma egzersizi olarak da bilinir. Pelvik taban kasları mesaneyi ve idrar çıkışını kontrol eden temel kaslardır. Mesaneyi(idrar kesesi) ve üretrayı(mesaneden çıkan idrar yolları) çevreleyen bu kaslar aynı zamanda rahim sarkmalarını ve mesane(idrar kesesi) sarkmalarını engellemektedir. Dolayısıyla bu kasların güçlü olması oldukça önemlidir. Bu kaslarda meydana gelecek zayıflıklar ve hasarlar idrar kaçırmaya neden olacaktır.

Pelvik taban kasları egzersizleri bu kasları güçlendirmeyi ve idrar kaçırma şikayetlerini azaltmayı(hatta ortadan kaldırmayı) sağlar. Özellikle stres tipi idrar kaçırmada önemli derecede fayda sağlayan bir yöntemdir.

Kadınlarda kegel egzersizi nasıl yapılır? isimli yazımızda, kegel egzersizinin kadınlara faydasını ve nasıl yapılacağını ayrıntılı şekilde anlatmıştık.

Diğer İlaçsız Tedavi Yöntemleri

Elektriksel Uyarı(stimülasyon) Tedavisi: Pelvik kaslara düşük doz elektrik uyarısı vererek kasların güçlenmesini sağlamaktadır. Vajina veya rektal yolla yüzeyel elektrotlar yardımıyla pelvik taban kaslarına uyarı verilmektedir. Bu yöntem hem sıkışma tipi hemde stres tipi idrar kaçırmalarda kullanılmaktadır. Haftada üç defa yarım saatlik seanslar ile 7-8 hafta uygulanmaktadır.

Biofeedback Yöntemi: Pelvik taban kaslarının çalışmasını monitörize eden bir yöntemdir. Anal bölgeye veya vajene yerleştirilen sensör ile pelvik taban kaslarının gücü takip edilir. Böylece kişi hangi kası kullanacağını ve kası ne kadar güçlendirdiğini takip edebilir.

Vajinal Kon Tedavi Yöntemi: Yine pelvik kaslarını geliştirmeye yarayan bir yöntem. Temel olarak vajinaya konan bir ağırlığın pelvik taban kasları yardımı ile taşınmasını böylece kasların güçlenmesini sağlayan bir yöntemdir. 20 gramdan 100 grama kadar konlar bulunur. En hafifinden başlanarak pelvik kaslar güçlendirilir.

Mesane(idrar kesesi) Eğitimi: idrar tutamama şikayetine karşılık idrar kesesini daha iyi kontrol etmeyi hedefleyen bir tedavi yöntemi. Belli bir programa sadık kalarak tuvalete gitmeyi öğreten bir program. Kişi idrara sıkışık olmasa bile belli saatlerde idrar yapmaya çalışır aynı zamanda idrara sıkışık olsa dahi saati gelmeden idrar yapmaz. Böylece idrara gitme alışkanlığı değişecek ve idrar kesesi buna uyum sağlayacak ayrıca idrara sıkışık olduğu halde gitmeyerek mesane kapasitesi arttırmış olacak. Bu yöntem ile bir süre sonra idrar kesesinin size uyum sağlaması planlanıyor.

İlaç Tedavisi

idrar kaçırma tedavisi için kullanılacak ilaçlar, idrar kaçırmanın tipine göre değişmektedir.

Sıkışma tipi idrar kaçırmada antimuskarinik ve antikolinerjik ilaçlar tercih edilir. Bu gruptaki  ilaçlar idrar kesesinin kasılmalarını azaltıp idrar kesesi çıkışındaki kasların kasılmasını arttırmak amaçlı verilir. Böylece idrar tutamama sorunu azaltılmış veya çözülmüş olur. Oksibutinin ve solifenacin içeren ilaçlar kullanılmaktadır. Yanıt alınamayan durumlarda mirabegron isimli etken maddeyi içeren ilaçlar kullanılmaktadır.

Stres tipi idrar kaçırmada ise psödoefedrin idrar kaçırmaları azaltabilir. Ayrıca antidepresan olarak bilinen imipramin ve duloksetin stres tipi idrar kaçırmalarda kullanılmaktadır.

Taşma tipi idrar kaçırmada sebep idrar kesesi çıkışında tıkanıklık ise bu tıkanıklığı azaltmak için gerekli cerrahi veya ilaç tedavisi verilir. Sorun idrar kesesinin kötü kasılması ise tedavi de yine bazı ilaçlar yardımcı olacaktır ama düzenli aralıklar ile sık idrara gitme(zamanlanmış idrar alışkanlığı) hem idrar kaçırmayı hem de gelişecek yan etkileri azaltacaktır.

Ayrıca genelde menapoz sonrası gelişen hormon düşüklüğü idrar yollarında yetersizliğe ve idrar kaçırmaya neden olabiliyor. Bu durumda östrojen içeren kremler veya haplar verilir.

İdrar kaçırma nedeni idrar yolları enfeksiyonu ise antibiyotik tedavisi verilerek düzeltilir.

idar yanması nasıl geçer? isimli yazımızda yanma şikayetine iyi gelen yöntemleri sıraladık.

idrar Kaçırma Tedavisi İçin Girişimsel İşlemler

İdrar kaçırmada birçok girişimsel ve cerrahi yöntem bulunmaktadır. Bazılarından bahsedecek olursak;

Üretra(idrar kesesinden çıkan idrar yolları) çevresine sentetik madde enjeksiyonu yapılarak idrar kesesi çıkışı daraltılır ve güçlendirilir. Böylece özellikle stres tipi idrar kaçırmalarda şikayetlerin gerilemesini sağlar.

Bu uygulamalar ameliyatlar kadar başarılı değiller ve bu işlemleri tekrarlamak gerekir.

Aşırı aktif mesane hastalığı olan kişilerde idrar kesesine botoks enjekte edilerek şikayetlerinde iyileşme sağlanabilir.

 Aşırı Aktif Mesane: İdrar kesesinin çeşitli nedenlerden dolayı istemsiz olarak sürekli kasılması. İdrar kesesi dolmadan yani içinde çok az idrar varken bile kasılır böylece kişi çok sık idrara gider ve az miktarda idrar yapar. Tedavisi oldukça zor olan bu durumda birden çok tedavi yöntemi verilerek şikayetler geriletilmeye çalışılır.

idrar kaçırma tedavisi için cerrahi yöntemler de kullanılmaktadır. Şimdiye kadar anlattığımız ilaç dışı ve ilaç tedavilerine rağmen kişide şikayetler devam ederse ameliyat tercih edilmekte. İdrar kaçırma nedeni başta olmak üzere bazı kriterlere göre ameliyat şekli seçilmektedir. İdrar kaçırma ameliyatları pelvik kasları onarmaktan mesane sarkma ameliyatlarına kadar çok farklı şekilde olabilmektedir.

İdrar kaçırma nedenleri nelerdir?

Referanslar

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/urinary-incontinence/basics/treatment/con-20037883

www.nhs.uk/Conditions/Incontinence-urinary/Pages/Treatment.aspx

The Merck Manual

www.istanbulsaglik.gov.tr/w/tez/pdf/kadin_hast/dr_deniz_yildiran_sarici.pdf

1 Yorum

Yorum Yap