Henoch Schönlein Purpurası (Hsp Hastalığı) Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

HSP hastalığı

Henoch Schönlein Purpurası, diğer adıyla HSP hastalığı, çocukluk çağının sık rastlanan iltihabi bir hastalığıdır. Küçük kan damarlarının iltihabı sonucu (vaskülit) ortaya çıkmaktadır.

HSP hastalığı her yaşta görülebilse de daha çok çocukluk çağı hastalığıdır. Bu hastalığa yakalananların yaklaşık %90’ı on yaşından küçüktür. İleri yaşlarda bu hastalık daha ağır seyretmektedir.

Henoch Schönlein Purpurası Neden Olur?

Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemektedir. Henoch Schönlein Purpurası genellikle bir solunum yolu enfeksiyonu sonrası gelişmektedir. Bu da bazı bakteri ve virüslerin, bu hastalığı tetiklediğini düşündürmektedir. Bunun dışında bazı ilaçların, aşıların, besin katkı maddelerinin ve çevresel faktörlerin de hastalığı tetiklediği düşünülmektedir.

Hastalık kış ve bahar aylarında daha sık, yaz aylarında ise daha nadir görülür.

HSP Hastalığı Belirtileri

Henoch Schönlein Purpurası başlıca deri, eklem, mide-barsak sistemi ve böbreklerdeki küçük kan damarlarını tutmaktadır. Bunun sonucunda şu belirtilere neden olur;

Döküntüler: Bu hastalığın karakteristik bir döküntüsü vardır. Hastaların tamamında döküntü bulunmakla birlikte yaklaşık yarısında hastalığın ilk belirtisidir. Döküntü daha çok bacaklarda, uyluklarda, kalça bölgesinde olmaktadır. Daha az sıklıkla kollarda, gövdede veya yüzde görülebilir.

Henoch Schönlein Purpurası döküntüsü

Döküntüler deriden kabarık ve kümeler halindedir.

Eklem İltihabı: Döküntüden sonra en sık rastlanan bulgudur. En sık diz ve ayak bileğini tutmaktadır. Eklemde ağrı ve buna eşlik eden şişlik, kızarıklık, ısı artışı görülebilir. HSP hastalığının ilk belirtisi olabilir. Genellikle birkaç gün içinde kalıcı bir hasar bırakmadan iyileşir.

Sindirim Sistemi Belirtileri: Sindirim sistemi belirtilerinden en sık görüleni, kramp tarzı karın ağrısıdır. Kusma bu ağrıya eşlik edebilir ve diğer hastalıklarla karışabilir. Karın ağrısı bazen döküntülerden önce ortaya çıkabilir ve şiddetli olabilir.

Diğer önemli sindirim sistemi bulgusu ise kanamadır. Mide-barsak sisteminden gelişen bu kanama genellikle gözle görünemeyecek derecede az (gizli kanama) olsa da bazen ciddi kanamalar görülebilir. Bu kan mideden kaynaklanırsa, dışkı zift veya katran gibi siyah bir renge dönüşücektir. Henoch Schönlein Purpurası nadiren barsak delinmesi gibi ciddi durumlara neden olabilir.

Böbrek Tutulumu: Bu hastalık böbreklerdeki damarları tutarsa kişide genellikle idrarda kanama (hafif) veya  böbrekte hafif protein kaçağı görülür. Böbreklerin tutulumu çoğunlukla döküntülerden sonra başlamaktadır ve hasarsız gerilemektedir. Ancak nadiren ciddi böbrek tutulumuna neden olarak kalıcı böbrek hasarı yapabilir. Hasta bireyleri hastalık boyunca böbrek tutulumu açısından takip etmek gerekebilir.

HSP hastalığı nadiren testis torbasında (skrotum) şişlik, pankreas iltihabı, akciğerde kanamalar, nöbetler ve üveit gibi durumlara neden olur.

Teşhis

Hsp hastalığına özgü bir tahlil yoktur. Henoch Schönlein Purpurası tanısı klinik olarak konulamaktadır. Yani tipik döküntüler ile birlikte diğer belirti ve bulguların olması tanıyı koydurur. Kişinin kan tahlillerinde, eritrosit sedimentasyon hızı ve lökosit yüksekliği görülebilir. Ancak bu durum hastalığa özgü olmayıp birçok hastalıkta görülebilir.

Tedavi

HSP hastalığı için özel bir tedavi yöntemi yoktur. Kişiye destek tedavisi verilmektedir. Ağır tutulumlarda yatırılarak, hafif tutulumlarda ise ayaktan takip edilir. Ciddi eklem ağrılarında ağrı kesiciler doktorunuzun önerisiyle tercih edilebilir(ciddi böbrek tutulumu yoksa). Bazı durumlarda steroidler, plazmaferez ve bazı savunma sistemi baskılayıcı ilaçlar kullanılabilmektedir.

Henoch Schönlein Purpurası genellikle kendini sınırlayan ve 1-2 hafta içerisinde iyileşen bir hastalıktır. Hastalığın diğer bir önemli özelliği ise 1-2 ay içinde tekrarlama eğilimi göstermesidir. Hastalık bulaşıcı değildir.

Referanslar

https://emedicine.medscape.com/article/984105-overview

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/henoch-schonlein-purpura/symptoms-causes/syc-20354040

Rudolph Pediatri 1.cilt s:810-812

Yorum Yap