Tahliller

Hemoglobin Elektroforezi Nedir?

hemoglobin elektroforezi
Dr Cömert Arıcı
Written by Dr Cömert Arıcı
76 / 100 SEO Score

Hemoglobin elektroforezi, anormal hemoglobin formlarının (hemoglobinopati) tespit edilmesi amacıyla yapılan bir testtir. Bu test bizlere normal ve anormal hemoglobinlerin yüzdesini vermektedir.

Hemoglobin, alyuvar (eritrosit) içerisinde bulunan ve oksijenin dokulara taşınmasını sağlayan bir yapıdır. Bu yapının birçok alt tipi tanımlanmıştır.  Bu alt tiplerden bazıları şunlardır; hemoglobin A (HbA), hemoglobin A2 (HbA2), hemoglobin S (Hbs), hemogobin F (HbF) …  Sağlıklı erişkinlerde bulunan hemoglobin türü HbA’dır. HbF ise anne karnında bulunan fetüsteki başlıca hemoglobin türüdür.

Hemoglobin Elektroforezi Normal Değerleri

  • HbA  : %95-98 seviyesinde
  • HbA2: %2-3 seviyesinde
  • HbF  : %2’nin altında olmalıdır.

Not: Son 3-4 ay içerisinde kan almış olmak bu test sonuçlarını etkileyebilir.

Bu değerler sağlıklı erişkinlerde olması gereken değerlerdir. Görüldüğü üzere normalde baskın olan hemoglobin türü HbA’dır. HbA’nın düşmesi veya diğer hemoglobin formlarının yükselmesi çeşitli hastalıkların göstergesidir.

Anne karnında baskın olan hemoglobin türü HbF’dir. Bundan dolayı yenidoğan bebeklerde de HbF hakimiyeti vardır. Doğumdan sonra HbF oranı gittikçe azalırken, HbA oranı artar ve zamanla normal erişkin değerlerine gelir.

Çocuklarda HbF Normal Değerleri;

  • Yenidoğan ( ilk 28 gün): %50-80
  • 1 – 6 ay arası : %8
  • 6 aydan büyük çocuklarda %1-2 seviyelerine yani erişkin değerlerine iner. 

Hemoglobin Elektroforezi Neden Yapılır?

  • Akdeniz anemisi (Talasemi) hastalığı veya taşıyıcılığı şüphesinde,
  • Orak hücreli anemi hastalığı veya taşıyıcılığı şüphesinde,
  • Nedeni bilinmeyen hemolitik anemilerin değerlendirilmesinde yapılır.

Hemoglobin formlarını belirlemede HPLC ve HE isimli iki yöntem kullanılmaktadır.

Hemoglobin Elektroforezi Testinin Anormal Çıktığı Durumlar

Orak Hücreli Anemi: Orak hücreli anemide üretilen anormal hemoglobine HbS denir. Bu hemoglobin düşük oksijen seviyelerinde oraklaşarak kılcal damarları tıkamaktadır. Orak hücreli anemide hemoglobin elektroforezi şu şekildedir;

  • HbA : %0, sağlıklı kişilerde baskın olan bu hemoglobin formu orak hücreli anemide hiç bulunmaz.
  • HbS: >%85
  • HbF: %2-20 arasında çıkar.

Orak hücreli anemi taşıyıcılığı: HbA: %60-65 , HbS ise %30-35 seviyelerinde beklenir.

Akdeniz Anemisi (Beta Talasemi): Beta talasemi hastalığında hemoglobin elektroforezi;

  • Ağır hastalık formunda (Beta talasemi major): HbA: %0 , HbA2: %10-30, HbF: %70-90 seviyelerinde olur.
  • Hafif-orta hastalık formunda (Beta talasemi intermedia): HbA %30 seviyelerine kadar çıkabilse de HbF hakimiyeti vardır.
  • Taşıyıcı (Beta talasemi minör): HbA ve HbF değerleri normal aralıkta iken HbA2 değeri %3.5-7 arasındadır. Yani hafif HbA2 yüksekliği vardır.

HbF’nin arttığı hastalıklar: Orak hücreli anemi, aplastik anemi, hipertiroidizm (tiroid bezinin aşırı hormon üretmesi), lösemi, miyeloproliferatif hastalıklar, talasemi (akdeniz anemisi), anne karnındaki bebeğin kanının anne kanına sızması…

HbA2’nin arttığı hastalıklar: Talasemi (akdeniz anemisi) ve megablastik anemiler

HbH hastalığı ve HbC hastalığında da hemoglobin elektroforezi anormal çıkar. Test sonuçlarında HbH ve HbC yüksekliği (pozitifliği) görülür.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.