Genital Uçuk Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

genital uçuk

Genital uçuk, herpes simpleks isimli virüsün neden olduğu kronik bir hastalıktır. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında yer alır. Bu virüs genital bölgeyi, rahim boynunu veya deri üzerinde herhangi bir bölgeyi etkileyebilir.

Uçuğa neden olan iki çeşit virüs vardır:

  1. Herpes Simpleks tip-1 (HSV-1)
  2. Herpes Simpleks tip-2 (HSV-2)

Genital uçuğa daha çok HSV-2 virüsü neden olur. Ancak HSV-1 kaynaklı genital uçuk vakalarında da anlamlı derecede artış gözlemlenmektedir. Sonuç olarak HSV-1 ve HSV-2 virüslerinin genital uçuğa neden olma oranları birbirine yaklaşmaktadır. Dudaktaki uçuklar daha çok HSV-1 virüsü ile ilişkilendirilmiştir.

Uçuk, kronik bir hastalıktır. Virüsü taşıyan çoğu kişi belirtilerin farkına bile varmaz. Virüs, vücuda girdikten sonra yıllarca pasif kalabilir.

Genital Uçuk hakkında ön bilgiler

  • Genital uçuğu olan kişiler cinsel ilişkiye girebilir fakat uçuk belirtileri varken ilişkiden kaçınmaları gerekir.
  • Prezervatif kullanımı virüsü bulaştırma riskini önemli ölçüde azaltır ama %100 koruma sağlamaz. Çünkü virüs, prezervatifin kapatamadığı bir bölgeye yerleşmiş olabilir.
  • Ortak klozet kullanımıyla bulaşmaz.
  • Vücudun bir bölgesinden başka bir bölgesine sıçrayabilir.
  • Belirti görmemiş olmanız, genital uçuğa neden olan HSV-2’yi taşımadığınız anlamına gelmez.
  • Stres uçuğun tekrarlamasına neden olabilir.
  • Genital uçuğu olan kişilerin, cinsel ilişki ile HIV kapma olasılığı 3 kat daha fazladır.
  • Kısırlığa neden olmaz.
  • Doğum sırasında genital uçuk çıkaran bir anne, virüsü bebeğe bulaştırabilir.
  • HSV-1 ve HSV-2 türlerinin ikisi de genital bölgede uçuğa neden olabilir. Bu durum, virüsün vücuda nereden girdiğiyle alakalıdır.

Genital uçukta ilk atak ağrılı geçer ve iyileşme süresi uzun sürebilir. Fakat ilk ataktan sonraki diğer ataklar daha hafiftir ve iyileşme süreleri kısadır. Bunun nedeni savunma sisteminin herpes virüsüne karşı antikor geliştirmeyi öğrenmiş olması yani savunma sisteminin virüsü tanımış olmasıdır.

Genital uçuğun tedavisi yoktur. Ancak, belirtileri hafifleten ve virüsü başkalarına bulaştırma oranını azaltmaya yardımcı ilaçlar mevcuttur. Henüz aşısı yoktur ancak aşı için yapılan çalışmalar son yıllarda hız kazanmıştır.

Genital Uçuk Belirtileri

HSV-2 taşıyıcılarının çoğu virüsü taşıdığından habersizdir. Bunun nedeni bazı kişilerde virüsün herhangi bir sağlık sorununa yol açmamasıdır.

Bazı durumlarda ise senaryo tam tersidir. Virüs vücuda girdikten 4-6 gün içinde belirtiler ortaya çıkmaya başlar. İşte bu ilk atak olarak bilinir.

Genital uçuğun ilk atağı

Genital uçuk atağının ilki, en sıkıntılı olanıdır. Belirtilerin geçmesi 20 günü bulabilir.

İlk atak belirtileri:

  • Virüsün girdiği bölgede yaralar (ülserleşme) ve sarı kabarcıklar oluşur.
  • Vajinal akıntı
  • İdrar yaparken yanma
  • Yüksek ateş
  • Kırgınlık, halsizlik
  • İştahsızlık
  • Kırmızı kabarcıklar
  • Virüsün girdiği bölgedeki (kasıklardaki) lenf bezlerinde şişlik.

Çoğu kişide yaralar iz bırakmadan tamamen iyileşir.

Tekrarlayan genital uçuk atakları

İlk ataktan sonra başka atakların da olması muhtemeldir. Fakat bu ataklar, ilk atağa göre çok daha hafif seyreder ve iyileşme süreleri daha kısadır.

Tekrarlayan ataklarında görülebilecek belirtiler:

  • Ağrı ve kaşıntı: Uçuğun çıktığı bölgede ağrı ve kaşıntı meydana gelebilir.
  • Küçük sarı veya kırmızı kabarcıklar: Uçuklar genelde sarı renkli kabarcıklar şeklinde çıkar.
  • Lezyon(Yara) oluşumu: Çıkan kabarcıklar birkaç gün içinde yara halini alır.
  • Lezyonların iyileşme evresi: Yaralar kabuk bağlar ve deri eski halini alacak biçimde iyileşmeye başlar.

genital uçuk

Yaralar (özellikle kadınlarda) idrar yaparken ağrıya neden olabilir. Ayrıca yaralar tam olarak iyileşene kadar genital bölgede ağrı ve hassasiyet görülebilir. İlk atakta olduğu gibi çoğu zaman bu yaralar tamamen iyileşir ve iz bırakmaz.

Tekrarlayan genital uçuk ataklarına kasıktaki lenf bezlerinde şişme, baş ağrısı, kas ağrısı veya ateş eşlik edebilir.

Genital uçuk nerede çıkabilir?

Virüsün vücuda girdiği yerde ya da o bölgeye yakın bir yerde çıkar. Eğer uçuğa dokunduktan sonra vücudunuzun başka bir yerine dokunursanız, virüsü dokunduğunuz yere de bulaşabilir.

Kadınlarda

  • Genital bölgede (vulva ve vajina)
  • Rahim boynunda (serviks)

Erkeklerde,

  • Peniste
  • Testislerde
  • Uylukta
  • Nadiren üretrada (idrar kesesini dışarıya bağlayan idrar kanalı)

Hem erkek hem kadınlarda

  • Kalça
  • Anüs
  • Ağız çevresinde çıkabilir.

Genital Uçuk mutlaka tekrarlar mı?

İnsan metabolizması farklıdır. Bu nedenle bu soruya genel bir cevap verilemez. Bazı kişiler yıllarca belirti yaşamazken, bazı kişiler her ay atak yaşarlar. Ama bir gerçek vardır ki, genital uçuk ataklarının sayısı ve şiddeti zaman geçtikçe azalma eğilimindedir.

Tekrarlayan genital uçuklarda, kabarcıklar ortaya çıkmadan önce bazı uyarı sinyalleri alırsınız. Bunlar:

  • Virüsün vücuda ilk girdiği bölgede yanma, kaşıntı veya karıncalanma hissi
  • Bel, kalça ya da bacakta ağrı
  • Huzursuzluk

Uyarı sinyalleri fark edildiği andan, yaraların tam olarak iyileşmesine kadar geçen sürede cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır. Çünkü virüsün bulaşma riskinin en yüksek olduğu dönem bu dönemdir.

Atakları Tetikleyen Faktörler

Genital uçuk ataklarının tekrarlama zamanı ve atak süresi kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Fakat bazı faktörler virüsü taşıyan hastaların çoğunda atağa neden olur.

Tetikleyici faktörler:

  • Fiziksel stres (Örn: Aşırı yorgunluk, uykusuzluk)
  • Duygusal stres (Örn: Depresyon)
  • Bağışıklık sisteminin baskılanması(Örn: Kemoterapi)
  • Genital organ derisini tahriş olması ve deri bütünlüğünün bozulmuş olması
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Virüsün vücuda girdiği bölgenin aşırı güneş ışığına ya da ultraviole ışına maruz kalması
  • Uçuğun çıktığı bölgedeki kılların jilet yardımıyla temizlenmesi (deri bütünlüğünü bozar)

Kadınlarda ek olarak şu faktörler genital uçuğu tetikleyebilir:

  • Adet dönemi
  • Hormonal dalgalanmalar
  • Hamilelik

Araştırmalar, bazı gıdaların da genital uçuk ataklarını tetikleyebildiğini göstermiştir. Özellikle L-Arginin(Arjinin) içeren besinlerin, virüsün çoğalmasını hızlandırıcı etki gösterdiği saptanmıştır.

L-Arginin(Arjinin) içeren besinlerden bazıları şunlardır:

  • Bazı kuru yemişler: badem, ceviz, kaju ve yer fıstığı
  • Bazı tahıl ürünleri: kepekli ekmek, yulaf, esmer pirinç ve unlu mamüller
  • Çikolata
  • Kafein içeren içecekler

Genital Uçuk Nasıl Bulaşır?

Virüs genelde, görünürdeki uçuk ve lezyonlarla temas sonucu bulaşır. Bu yüzden eğer partnerinizde ya da kendinizde herhangi bir uçuk belirtisi görürseniz enfekte bölgeyle yakın temastan kaçının.

Aşağıdaki durumlarda virüsün bulaşma riski vardır:

  • Korunmasız cinsel ilişki
  • Dudak ya da ağız çevresinde uçuğu olan bireyler ile yakın temas(ör:öpüşmek)
  • Genital bölgede uçuk varken ilişkiye girilmesi

Genital uçuğun bulaşma riskinin en yüksek olduğu dönem; uçuğun çıkmadan önce sinyal verdiği, uçukların net olarak görüldüğü ve uçukların iyileşmeye başladığı dönemdir. Cilt yüzeyi tam olarak iyileşene kadar virüsün bulaşma riski yüksektir.

Virüsün hiçbir belirti yokken de bulaşma ihtimali vardır fakat bu düşük bir ihtimaldir.

Tehşis

Doktorunuz muayene ve bazı testler sonucu tanı koyabilir. Görünürde uçuk varsa tanı koymak kolaydır. Genital uçuk tanısında kullanılan bazı testler:

  • Viral kültür: Uçuklu bölgeden doku örneği alınır ve laboratuvarda incelenir.
  • Polimeraz zincir reaksiyon testi (PCR)
  • Kan testi: Bu test kanınızda HSV antikoru olup olmadığını öğrenmeye yarar.

Genital Uçukla Bağlantılı Olabilecek Diğer Hastalıklar

  • Genital bölgede yaraların olması diğer cinsel yolla bulaşan hastalıkları kapma riskinizi arttırır. Buna HİV de dahildir.
  • Herpes virüsü bazı durumlarda mesane iltihabına neden olabilir.
  • Herpes virüsü, menenjite neden olabilir fakat bu çok nadirdir.
  • Herpes virüsü, proktite (rektal iltihaba) neden olabilir.

Genital Uçuk Tedavisi

Genital uçuğun kesin tedavisi yoktur. HSV virüsü, vücuda girdikten sonra sinir hücresi gruplarına (dorsal kök gangliyonları) yerleşir ve ömür boyu bu sinir hücrelerinde gizli şekilde yaşar. Tetikleyici faktörler sonucunda deriye geçerek uçuk belirtilerine neden olur. Günümüzde HSV virüsünü vücuttan tamamen temizleyecek bir tedavi yöntemi yoktur.

Doktorunuz, atak sayısını azaltmak, belirtileri hafifletmek ve atakların iyileşme süresini kısaltmak için bazı ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçlar, virüsün çoğalmasını önlemeye yöneliktir.

Bu ilaçlar kullanıldıktan sonra da uçuk tekrarlayabilir. Tekrarlayan uçuk belirtileri hafif seyrediyorsa sürekli (baskılayıcı) kullanımına gerek kalmayabilir.

Bu ilaçların (antiviral) iki tür kullanımı mevcuttur:

  • Epizodik tedavi: Bu tedavi şekli, yıl içerisinde atak sayısının altı veya daha az olduğu hastalara uygulanabilir. İlaçlar yalnızca uçuk belirtilerinin olduğu süre içinde doktorun önerdiği şekilde alınır.(Ortalama 5 gün)
  • Baskılayıcı tedavi: Eğer kişi, yıl içerisinde altıdan fazla atak yaşıyorsa ya da belirtiler çok şiddetli seyrediyorsa tedavi daha uzun sürebilir. Buradaki amaç atakların tekrarlamasını önlemektir. Bazı hastaların, ilacı aylarca hatta yıllarca kullanması gerekebilir.

Sizin için en doğru tedavi biçimini doktorunuz belirleyecektir.

Alternatif Tedavi Yöntemleri

  • Bazı  ağrı kesicilerin yardımı olabilir. (Lütfen herhangi bir ilacı kullanmadan önce doktorunuza danışın)
  • Bazı hastalar uçuk üzerine buz torbası koymanın faydası olduğunu belirtmiştir. Fakat buz direk olarak ciltle temas ettirilmemelidir. Buzu, bez ya da havluyla sarabilirsiniz.
  • Uçuğun çıktığı bölgeyi saran dar kıyafetler giymekten kaçının.
  • Ellerinizi temiz tutmaya özen gösterin.
  • Eğer evinizde küvet varsa tuzlu su içerisinde oturmak rahatlama sağlayabilir.
  • Lizinden(L-lysine) zengin bir diyet yapmaya özen göstermeniz yararlı olabilir.

Genital Uçuktan Korunma Yöntemleri

Virüsü kapma ya da bulaştırma riskini en aza indirmek için:

  • Mutlaka prezervatif kullanın.
  • Görünürde uçuk varsa cinsel ilişkiden kaçının. Uçuklarla temas etmeyin.
  • Dudak çevresinde uçuk varsa öpüşmeyin.
  • Tek eşliliği tercih edin.

Eğer taşıyıcı konumundaysanız, genital uçuk atağını tetiklediğini bildiğiniz faktörleri not edin ve bu faktörlerden kaçınmayı öğrenin.

6 Yorum

  • Benim çocukluğumdan beri ağzımın içinde arada sırada 2 yılda bir belki uçuk çıkar. Ben hiç onemsemedim bir hafta içinde kendiliğinden iyileşir geçer. Yine agzimda uçuk çıktı bir hafta oldu şuan geçmek üzere. Fakat ilk defa genital bolgemde çıktı ve sayisi çok fazla. Kadın doğum uzmanı muayene sonrası uçuk olduğunu söyledi. Krem ve solüsyon yazdı. İdrara çıkınca ağlıyorum resmen. Yerimde zıplıyorum. Öyle bir yanıyor ki idrar değdiği için. Çok zor birseymis. Yapacak birşey yok bu virüsün kesin bir tedavisi yok ilaçlar kontrol altına almak ve biraz acıyı hafifletmek için var. Ama ne faydaaaa… Bunun bir aşısını bulsalar keşke

  • Merhabalar 5 gündür vajinal bölgemde uçuk var doktora gitti krem kullanıyorum ama 5 gündür herhangi bir gelişme yok nedeni konusunda yardımcı olabilir misin?

    • Nedeni herpes simplex isimli virüstür. Tedavi ile düzelmesi uzun sürebilir. Eğer tedaviden fayda görmediyseniz doktorunuza bunu bildiriniz. Yazımıza tekrar göz gezdirebilirsiniz. Geçmiş olsun.

    • Gecmis olsun bende 1 yldir bu dertten mustaribim hemde 3 yiilik kiz arkadasimdan kaptim Allah belasini versin size ve digerlerine onebilecegim teksey alkol ve kuru yemisleeden uzak durun ve her sabah kalkarken limonu yarisi kesin bir su bardagina sıkın ve bir cay kasigi bal ve sicak suyla karsitirin her sabah bunu yapip ve icin anca oyle kontrol altina alabilirsiniz ..

  • Merhabalar, öncelikle yapmış olduğunuz bilgilendirmeden dolayı çok teşekkürler. Benim yaklaşık 3 gündür fark ettiğim vajina yaram var ve bu 3 gün boyunca geceleri ateşim çıkıyor ve şiddetli baş ağrısı çekiyorum. Daha sonra genital bölgemde kırmızı kabarcıklar orataya çıkmaya başladı ve gittikçe yayılıyor. Ne oturabiliyorum ne dügün hareket edebiliyorum. Pazartesi doktora gidicem ama o zamana kadar nasıl dayanırım bilmiyorum. Bepanthen sürüyürum arada, belki iyi gelir diye ama hiçbir değişikilik göremiyorum. Ağrı kesicide kullanıyorum, çok az etkisini görebiliyorum onda ama acımı dindirmeye yetmiyor. Çok acil tavsiyelerinize ihtiyacım var. Geceleri uyuyamıyorum artık o hale geldim.
    Şimdiden ilginiz için teşekkürler.

    • Doktor görmeden kullanacağınız ilaçlar size zarar verebilir. Tedavi için hastalığa tehşis koyulmalı. Ağrı kesiciler ve lidokain içeren bir krem kullanarak ağrıyı hafifletmeye çalışabilirsiniz.

Yorum Yap