El Titremesi (Tremor) Neden Olur? Hangi Hastalıklarda Görülür?

El titremesi - tremor

El titremesi karşıt görevli kas gruplarının ritmik ve istemsiz kasılmaları sonucu ortaya çıkan bir belirtidir.  Nörolojik hastalıkların belirtisi olabileceği gibi altta herhangi bir hastalık barındırmayabilir. Çevresel faktörler, psikolojik nedenler tek başına titremeye neden olabilir veya var olan titremeyi arttırabilir.

El titremesi oluş şekline göre 3 başlık altında incelenir. Tremor titremenin tıp dilindeki karşılığıdır.

Duruşa Bağlı (Postüral) El Titremesi

Yer çekimine karşı bir duruşu (postürü) sürdürmek istenildiğinde kaslarda ince kasılmalar ve titremeler görülür. Kol uzatılıp parmaklar gergin tutulmaya çalışılınca fark edilir. Dinlenme esnasında belirgin bir titreme beklenmez.

  • Fizyolojik el titremesi: Sağlıklı bireylerde görülen bu tip titremelerin çoğu normal kabul edilir. Yani bir hastalığa bağlı gelişmez(fizyolojik). Anksiyete, stres, aşırı yorgunluk, heyecan, aşırı çay ve kahve tüketimi titremeyi tetikler.
  • Alkol ve madde yoksunluğu belirtisi olabilir. Özellikle alkol ve madde alımı kesildikten 24 – 48 saat sonra görülür.
  • Ağır metal zehirlenmeleri (civa zehirlenmesi gibi) sonucu görülebilir.
  • İlaçların tetiklediği titreme: Alkol, kafein, lityum, kokain, metoklopramid gibi ilaçlara bağlı gelişebilir.
  • Karaciğer veya böbrek yetmezliğine bağlı toksinlerin beyni etkilemesi sonucu gelişebilir (hepatik ensefalopati, üremik ensefalopati).
  • Tiroid hormonlarına artış (tirotoksikoz): Tiroid bezinin hızlı çalışması veya çeşitli nedenlerle kanda artan tiroid hormonları bu titremelere neden olabilir. Zehirli guatr olarak bilinen hastalık buna neden olan hastalıklardan birisidir.
  • Hiperparatiroidi: Paratiroid bezinin hızlı çalışması sonucu kalsiyum yüksekliği ile seyreden bir hastalıktır.
  • Esansiyel Tremor: Özellikle ailesinde titreme sorunu olan kişilerde her iki elde (bazen de seste ve kafada) oluşan titremedir. Ellerdeki titremeler artarak devam eder.
  • Kan şekeri düşüklüğü
  • Yaşlanma ile gelişen titremeler (senil tremor)
  • Feokromasitoma (bkz: Feokromasitoma nedir?

Dinlenmede Oluşan El Titremesi

İstirahat tremoru da denilen bu durum adından da anlaşılacağı üzere istirahat halinde olur. El titremesi aktiviteler sırasında günlük işlerde azalır veya kaybolurken istirahatte artar. Bazen bir elde bazen de her ikisinde birlikte görülür. Ayrıca çene, dil veya dudaklarda da görülebilir. Bu tür titremeye en iyi örnek parkinson hastalığıdır.

Eli sürekli titreyen kişi bir bardak suyu çok rahatlıkla içer ve tek damla bile dökmez. Ayrıca uykuda titreme kaybolur. Bu titremeler de stres ve anksiyete ile artar.

Parkinson hastalığında ek belirtiler de vardır. Hareketlerde yavaşlama, yüz ifadesinin silikleşmesi, kaslarda sertlik, yürüme bozukluğu ve yürürken ayakların yere sürmesi gibi… Bazı parkinson hastalarının ellerinde titreme görülmeyebilir.

Yaşlılığa bağlı titremelerin bazılarında ve Wilson hastalığında istirahatte el titremeleri görülebilir. Wilson hastalığı bakırın vücutta birikimi sonucu gelişen genetik bir hastalıktır.

Hareket Esnasında Gelişen Titremeler (Amaç Tremoru)

İstirahatte kaybolan el titremesi, hareket esnasında kendini gösterir. İstirahat tremorunun tam tersi şeklinde düşünülebilir. Örneğin dinlenme esnasında hiç titremesi yokken bir bardak suya uzanınca eller titremeye başlar.

Beyincik kaynaklı sorunlarda bu tür titremeler görülür.

Nedenleri:

  • Beyincikte gelişen tümörler, damar tıkanıklıkları veya kanamalarda
  • Multipl skleroz (MS) hastalığında
  • Friedreich ataksisi: Sinirlere ilerleyici hasar veren genetik bir hastalık.
  • Bazı alkol bağımlılarında
  • Wilson hastalığında
  • Uzun süre fenitoin (epilepsi ilacı) kullanımı
  • Hipotiroidi yani tiroid bezinin az çalıştığı durumlarda görülebilir.

Guillain-Barre sendromu ve nöropatilerde karışık tip el titremeleri görülür.

Diğer El Titremesi Nedenleri

Diyabet: Şeker hastalığının uzun süreçte hem sinir hem de damar sistemine verdiği zararların bir sonucudur. Ayrıca kan şekeri düşüklüğünde de el titremesi görülür. Özellikle insülin kullanan kişilerde sık karşılaşılır. Şeker hastalığı olsun yada olmasın kan şekeriniz düştüğünde elleriniz titreyebilir. (bkz: Şeker hastalığı nedir? Nedenleri, belirtileri, tedavisi)

Yorgunluk: Gün içerisinde çok fazla yorgunluk oluşturacak aktiviteler yapıldıysa ellerde titreme görülebilir. Çünkü yorgunluk zamanında vücut dinlenmeye geçer ve dinlenme esnasında sinirsel denetim azalır. Bu tür el titremeleri gayet doğal olduğu gibi belirli bir süre dinlendikten sonra ortadan kalkar.

Sosyal Kaygı Bozukluğu: Sosyal fobi de denilen bu durumda kişi bir topluluk önüne çıkarken, kalabalık yerelere girerken (hatta günlük işlerde) tanımadığı kişler ile iletişime geçerken stres ve kaygı hisseder. Bu durumlarda ellerde titremeler görülebilir. Bu durum başlı başına bir hastalık olup bir psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Psikolojik Titremeler : Hiçbir belirti yokken bazı olayları ve psikolojik sorunları hatırladıktan sonra başlayan titremelerdir.

El titremesi bazen vücudun verdiği normal bir tepkiyken bazen de hastalık belirtisi olabilir. Bunun ayrımı sadece doktor tarafından yapılabilir.

Yorum Yap