El Titremesi (Tremor) Neden Olur? Hangi Hastalıklarda Görülür?

El titremesi - tremor

El titremesi karşıt görevli kas gruplarının ritmik bir şekilde istemsiz kasılmaları sonucu ortaya çıkar. Nörolojik hastalıkların belirtisi olabilen bu durum bazen de hiçbir hastalığa bağlı gelişmeyip normal olarak kabul edilir. Çevresel faktörler, psikolojik nedenler tek başına titremeye neden olabileceği gibi var olan titremeyi de arttırabilir.

El titremesi oluş şekline göre 3 altında incelenmektedir. Tremor titremenin tıp dilindeki karşılığıdır.

Duruşa Bağlı (Postüral) El Titremesi

Yer çekimine karşı bir duruşu(postürü) sürdürmek istenildiğinde kaslarda ince kasılmalar ve titremeler görülür. Kolu uzatıp parmakları gergin tutmaya çalışınca fark edilir. Dinlenmede belirgin bir el titremesi beklenmez.

  • Fizyolojik el titremesi: Sağlıklı bireylerde görülen bu tip titremelerin çoğu fizyolojiktir yani bir hastalığa bağlı gelişmez ve normal olarak kabul edilir. Anksiyete, stres, aşırı yorgunluk, heyecan, aşırı çay ve kahve tüketimi el titremesini tetikler.
  • Alkol ve madde yoksunluğu belirtisi olabilir. Özellikle alkol ve madde alımı kesildikten 24-48 saat sonra görülür.
  • Ağır metal zehirlenmeleri (civa zehirlenmesi)
  • İlaçların tetiklediği titreme; alkol, kafein, lityum, kokain, metoklopramid…
  • Karaciğer veya böbrek yetmezliği sonucu toksinlerin beyni etkilemesi (hepatik ensefalopati, üremik ensefalopati)
  • Hipertiroidi; tiroid bezinin hızlı çalışması
  • Hiperparatiroidi; paratiroid bezinin hızlı çalışması sonucu kalsiyum yüksekliği ile seyreden bir hastalık.
  • Esansiyel Tremor ; özellikle ailede titreme sorunu olan kişilerde her iki eli bazen de ses ve başı etkileyen titremedir. El titremesi artarak devam eder.
  • Kan şekeri düşüklüğü
  • Yaşlanma ile gelişen titremeler (senil tremor)
  • Feokromasitoma

Dinlenmede Oluşan El Titremesi

İstirahat tremoru da denen bu durum adından da anlaşılacağı gibi istirahat halinde oluşur. El titremesi aktiviteler sırasında günlük işlerde azalır veya kaybolurken istirahatte artar. Bazen bir elde bazen de her ikisinde birlikte görülür. Ayrıca çene, dil veya dudaklarda da görülebilir. Bu tür titremeye en iyi örnek Parkinson hastalığıdır.

Eli sürekli titreyen kişi bir bardak suyu çok rahatlıkla içer ve tek damla bile dökmez. Ayrıca uykuda titreme kaybolur. Bu titremeler de stres ve anksiyete ile artar. Parkinson hastalığında ek belirtiler de vardır. Hareketlerde yavaşlama, yüz ifadesinin silikleşmesi, kaslarda sertlik, yürüme bozukluğu ve yürürken ayaklarını yere sürmesi gibi… Bazı parkinson hastalarında el titremesi görülmeyebilir.

Yaşlılığa bağlı titremelerin bazılarında ve Wilson hastalığında istirahatte el titremeleri görülebilir. Wilson hastalığı bakırın vücutta birikimi sonucu oluşur.

Amaç Tremoru

İstirahatte kaybolan el titremesi, hareket esnasında kendini gösterir. İstirahat tremorunun tam tersi şeklinde düşünülebilir. Örneğin dinlenme esnasında hiç titremesi yokken bir bardak suya uzanınca eller titremeye başlar.

Beyincik yani serebellum kaynaklı sorunlarda bu tür titremeler görülür. Amaç tremoru nedenleri;

  • Beyincikte gelişen tümörler, damar tıkanıklıkları veya kanamalarda
  • Multipl Skleroz (MS) hastalığında
  • Friedreich ataksisi; sinirlere ilerleyici hasar veren genetik bir hastalık.
  • Bazı alkol bağımlılarında
  • Yine Wilson hastalığında
  • Uzun süre fenitoin (epilepsi ilacı) kullanımı
  • Hipotiroidi yani tiroid bezinin az çalıştığı durumlarda bazen el titremesi görülebilir.

Guillain-Barre sendromu ve nöropatilerde karışık tip el titremeleri görülür.

Diğer El Titremesi Nedenleri

Diyabet: Şeker hastalığının uzun süreçte hem sinir hem de damar sistemine verdiği zararların bir sonucudur. Ayrıca kan şekeri düşüklüğünde de el titremesi görülür. Özellikle insülin kullanan kişilerde sık karşılaşılır. Şeker hastalığı olsun yada olmasın kan şekeriniz düştüğünde elleriniz titreyebilir. Bu durum hakkında doktorunuzdan daha fazla bilgi alabilirsiniz.

Yorgunluk: Gün içerisinde çok fazla yorgunluk oluşturacak aktiviteler yapıldıysa ellerde titreme görülebilir. Çünkü yorgunluk zamanında vücut dinlenmeye geçer ve dinlenme zamanında sinirsel denetim azalır. Bu tür el titremeleri de gayet doğal olduğu gibi belirli bir süre dinlendikten sonra ortadan kalkmaktadır.

Sosyal Kaygı Bozukluğu: Sosyal fobi de denilen bu durumda, kişi bir topluluk önüne çıkarken, kalabalık yerelere girerken hatta günlük işlerde tanımadığı kişler ile iletişime geçerken stres ve kaygı hisseder.  Bu durumlarda el titremesi görülür. Bu durum başlı başına bir hastalık olup bir psikiyatri uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Psikolojenik Titremeler : Hiçbir belirti yokken aniden elinizde titreme başlıyorsa ve bazı psikolojik sorunlarınızı hatırlatan faktörlerle karşılaşıldığında el titremesi oluyorsa bunlar psikolojik el titremeleridir.

Ellerde titreme bazen vücudun verdiği normal bir tepkiyken bazen de hastalık belirtisi olabilir. Bunun ayrımını en iyi yapacak kişi doktorunuzdur.

Yorum Yap