Tahliller

D-Dimer Testi Nedir? Hangi Hastalıklarda Yükselir?

D-dimer yüksekliği

D-dimer testi pıhtılaşma sisteminin aktifleştiğini ve pıhtı yıkımı olduğunu gösteren bir labaratuvar parametresidir.

D-dimer Nedir?

Çeşitli nedenlerle aktifleşen pıhtılaşma sistemi pıhtıyı oluşturur. Bununla birlikte pıhtıyı yıkacak ve temizleyecek sistem de (fibrinolitik sistem) aktifleşir. Pıhtının (fibrinin) yıkılması sonucunda çeşitli maddeler ortaya çıkar. Oluşan bu maddelerden birisi de d-dimerdir. Yani pıhtının eritilmesi sonucunda ortaya çıkan maddelerden biridir.

Vücutta pıhtılaşma sisteminin aktifleştiğini ve bunun sonucu oluşan pıhtının yıkıldığını gösteren bir değerdir.

D-dimer normal değeri : <250 ng/dL 

Not: Normal değerler laboratuvara göre farklılık gösterebilir. Bazı laboratuvarlarda normal değerler <.0.5 mg/L’dir.

Testin Amacı:

  • Pıhtıya bağlı damar tıkanıklıklarının dışlanmasında kullanılır. Akciğer damarlarına pıhtı atması (bkz: Akciğere Pıhtı Atması (Pulmuner Emboli) Nedir? ) veya bacak damarlarında pıhtı oluşması gibi.
  • Bacak damarlarında pıhtı 
  • Yaygın damar içi pıhtılaşma (DIC) teşhisinde kullanılabilir.
  • Covid 19 enfeksiyonu teşhisinde

D-dimer Yüksekliğinin Nedenleri

  • Covid 19 : Covid 19,  tam olarak bilinmeyen nedenlerle pıhtı oluşumunu tetiklemektedir. Özellikle hastalığı ağır geçirenlerde ve ciddi covid zatürresi olanlarda bu risk daha yüksektir.  Aktifleşmiş pıhtılaşma sistemi damarlarda pıhtı oluşmasına ve hastalığın daha ölümcül seyretmesine neden olmaktadır. Damarlarda pıhtı oluşması kanda d-dimer testinin yüksek çıkmasına neden olur.
  • Derin ven trombozu: Bacak toplardamarlarına pıhtılaşma olmasıdır. Bacakta ağrı ve şişlik görülür.
  • Pulmuner emboli: Akciğer damarlarına pıhtı atmasına denir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, kan tükürme gibi belirtilerle kendini gösterir. Covid 19 hastalarını ağır geçirenlerin önemli bir kısmında akciğer damarlarında pıhtı oluştuğunu ve bunun da hastalığın daha ölümcül seyrettiğini bildiren birçok çalışma var.
  • Aort yırtılması (diseksiyonu): Vücuda kanı dağıtan ana atardamar duvarının yırtılmasıdır. Yırtılan bölgeye geçen kan pıhtılaşır ve sonuçta fibrin yıkım ürünleri yükselir.
  • Vücudun herhangi bir yerinde damarda pıhtı oluştuğunda: Kalp krizinde, beyin damarına pıhtı atması (inme) gibi…
  • Yaygın damar içi pıhtılaşmada (DIC)
  • Gebelik: Gebelik haftası ilerledikçe testin referans aralığı değişir. Yani gebelerde hafif yükseklik görülebilir. Gebelerdeki yüksekliğin normal olup olmadığına doktorunuz karar verir.
  • Böbrek, karaciğer veya kalp yetmezliğinde belli seviyelerde yükselebilir.
  • Bazı kanserlerde,
  • Ağır yaralanmalarda,
  • Ameliyat sonrası,
  • Ciddi iltihabi durumlarda ve ciddi enfeksiyonlarda,
  • Bazı yılan ısırıklarında yükselebilir.
  • İleri yaşlarda özellikle 80 yaş üstünde belli seviyelerde yükseklik görülebilir.
  • Yüksek trigliserid seviyesi, yüksek bilirubin seviyesi, yüksek serum romatoid faktör seviyesi ve hemoliz bu testi yükselten diğer nedenlerdir.

D-dimerin normal sınırlarda olması bazı ciddi hastalıkların dışlanmasında kullanılır. Doktorunuz test sonucunu değerlendirirken yaş, hastalık öyküsü, muayene bulguları ve diğer faktörleri de göz önünde bulundurur. Bu testin yüksekliği tek başına hastalık tanısı koydurmadığı gibi normal olması da hastalığı tamamen dışlamaz.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Özel İstanbul Onkoloji Hastanesi'nde meslek hayatına devam etmekte.

error: Kopyalama yasak! Anlayışınız için teşekkürler.