CRP Yüksekliği Neden Olur? Türbidimetrik ve Nefelometrik Nedir?

CRP yüksekliği

CRP (C-Reaktif Protein) iltihabi durumlarda karaciğerde üretilen bir proteindir. Yaygın iltihabi olayların teşhisinde ve takibinde sık kullanılır. CRP yüksekliği enfeksiyonlar başta olmak üzere birçok hastalığa bağlı gelişebilir.

Vücutta gelişen yaygın iltihabi durumlarda çeşitli maddeler (mediatörler) açığa çıkar. Açığa çıkan bu maddeler karaciğerde CRP üretimini tetikler.

Türbidimetrik ve Nefelometrik Terimleri Ne Anlama Gelir?

Kandaki C-Reaktif protein miktarı ölçülürken kullanılan yöntemlerdir. Yani testin ölçüm şeklidir. Her iki yöntemin birbirine ciddi bir üstünlüğü yoktur.

CRP Testi Normal Değeri

  • < 0.3 mg/dL olmalıdır.

Not: Laboratuvara göre referans aralıkları farklılık gösterebilir. Ölçüm yapılan laboratuvarın referans aralıkları genellikle test sonuçlarında yer almaktadır.

CRP Yüksekliği Nedenleri

Bu testin yüksekliği vücutta iltihabi bir durumun olduğunu gösterir. Ülkemizdeki çoğu doktor farklı amaçlarla da olsa bu testi kullanmaktadır.

Enfeksiyonlar

Vücuttaki enfeksiyonun varlığını araştırırken oldukça sık kullanılır. Bu testi yükselten enfeksiyonlardan bazıları şunlardır:

  • Boğaz enfeksiyonları: Bakterilerin neden olduğu faranjit, bademcik iltihabı gibi hastalıklarda yükselir.
  • Böbrek ve idrar yolları enfeksiyonları: Hafif idrar yolları enfeksiyonunda aşırı yükselme beklenmez. Ancak iltihabi durum böbreklerde ise ciddi yükseklikler görülebilir.
  • Sinüzit
  • Bronşit
  • Zatürre: Akciğerlerdeki iltihaplanma nedeniyle ciddi yükselmeler görülebilir.
  • Selülit: Ciltte kızarıklık, şişlik, ısı artışı ve ağrının görüldüğü bir tablodur. Kabaca cildin enfeksiyonu denilebilir.
  • Kulak enfeksiyonu
  • Kemik enfekisyonları
  • Bağırsak enfeksiyonları: Bazı bakterilerin neden olduğu bağırsak enfeksiyonlarında yükseklik görülebilir. Bulantı, kusma, ishal ve ateş gibi belirtiler sık görülür.
  • Menenjit (Beyin zarı iltihabı): Bakterilerin neden olduğu menenjitlerde genellikle CRP yüksekliği görülür.
  • Abseler
  • Verem (tüberküloz)
  • Eklem enfeksiyonu (septik artrit)
  • Kalp dokusunun enfeksiyonları: İnfektif endokardit
  • Açık bir yaranın enfeksiyonu: Örn: Ameliyat sonrası yaranın mikrop kapması

Bakteri kaynaklı enfeksiyonlar iltihabi bir süreci başlatırlar ve bu testte ciddi yükselmelere neden olurlar.

Virüs kaynaklı enfeksiyonlarda ciddi CRP yüksekliği beklenmez. CRP normal veya hafif yüksek görülebilir. Nezle, grip, virüs kaynaklı ishaller bu duruma örnektir.

Kanserler

Özellikle şu kanserlerde yükseklik görülebilir:

  • Akciğer kanseri
  • Meme kanseri
  • Sindirim sistemi kanserleri: Mide, kolon kanserleri gibi.
  • Lösemi, kemik iliği kanserleri

İltihabi Durumlar ve Diğer Nedenler

Herhangi bir mikroorganizma olmaksızın gelişen iltihabi olaylarda CRP yüksekliği görülebilir.

  • Pankreas iltihabı (pankreatit)
  • İltihabi barsak hastalıkları: ülseratif kolit ve crohn
  • Yanıklar
  • Ciddi travmalar
  • Vücudun herhangi bir yerinde gelişen damar tıkanıklığı: Bağırsak damarlarında, bacak damarlarında tıkanma gibi..
  • Kalp krizi: Kalp damarlarında tıkanma sonucu gelişir. Damar tıkanıklığının olduğu bölgede iltihabi bir süreç başlar. Kalp krizinde bu test uzunca süre yüksek kalabilir.
  • Eklem iltihabı
  • Akciğere pıhtı atması
  • Damar iltihaplanması (Örn: temporal arterit)
  • Lupus hastalığı (bkz: Lupus Hastalığı Nedir?)
  • İltihaplı romatizma
  • Romatizmal kalp hastalıkları
  • Obezite
  • Ameliyat sonrası bir süre yükseklik görülür.
  • Sigara içenlerde hafif yükseklikler görülebilir.
  • Hormon tedavisi (östrojen ve progesteron) alanlarda yükselebilir.

CRP Yüksekliği Tehlikeli Midir?

Enfeksiyona bağlı gelişen yüksekliklerde enfeksiyonun kaynağına göre risk değişir. Örneğin bademcik iltihabına bağlı yükseklik tehlikeli kabul edilmez ve uygun antibiyotik ile tedavi edilir. Ancak menenjit, verem, kemik enfeksiyonu gibi durumlar ise tehlikelidir.

Kalp ve Damar Hastalıkları Riskine Dikkat!

CRP yüksekliği, kalp ve damar hastalıkları açısından risk olarak kabul edilmektedir. Herhangi bir iltihaba veya enfeksiyona bağlı olmayan, artmış yüksek duyarlıklı hs-C-Reaktif protein seviyeleri (bazal seviye) kalp hastalıkları için risk kabul edilir. Yüksek duyarlıklı test klasik teste göre daha hassastır.

*C-Reaktif Protein Seviyesine Bağlı Kalp ve Damar Hastalıkları Riski
CRP Seviyesi (mg/L)Kalp Damar Hastalıkları Riski
< 1Düşük riskli
1 – 3 arasıOrta riskli
3’ün üzeriYüksek riskli

*Hastalık kontrol merkezi (CDC) ve Amerikan Kalp Derneği’ne (AHA) göre 

Kalp damarlarının duvarındaki değişikliklerin, iltihabi bir sürece neden olarak bu testi yükselttiği düşünülmektedir. Bu testin yüksek olması, kalp krizi ve inme gibi hastalıkların gelişme riskini arttırmaktadır.

Kalp ve damar hastalıkları için diğer risk faktörleri:

  • İleri yaş
  • Sigara
  • Şeker hastalığı
  • Tansiyon yüksekliği
  • Kolesterol yüksekliği
  • Obezite, aşırı kilolu olmak

CRP Yüksekliği Belirtileri

C-Reaktif protein testi iltihabi sürecin başlamasından yaklaşık 1-2 gün sonra yükselir. Yaklaşık 3. günde en yüksek seviyeye çıkar. İltihabi durum tedavi edilmişse ortalama 7-10 günde normal değerlere iner. Bu test belirtiler başladığında normal veya hafif yüksek olabilir.

  • Ateş özellikle enfeksiyonlarda sık görülür.
  • Boğaz ağrısı
  • Halsizlik, kırgınlık
  • Karın ağrısı
  • Eklem, kas ağrıları
  • Öksürük, balgam
  • Bulantı, kusma, ishal
  • Baş ağrısı
  • Nefes darlığı
  • Göğüs ağrısı

Listede yer almayan farklı birçok belirti de görülebilir.

CRP Düşüklüğü Nedenleri

  • Egzersiz,
  • Kilo kaybı,
  • Alkol tüketimi
  • Kolesterol ilaçları: statin, niasin ve fibrat

Tedavi

Tedavi yüksekliğin nedenine göre yapılır. Enfeksiyon kaynaklı yükseklikte uygun antibiyotik verilerek tedavi edilirken, romatizmal hastalıklarda çok daha farklıdır.

Eğer kişide hiçbir neden olmadan yüksek duyarlıklı hs-CRP yüksekliği varsa, kişi kalp ve damar hastalıkları açısından bazı önlemler almalıdır.

  • Düzenli egzersiz yapmalı
  • Sigara içmemeli
  • Kolesterol yüksekliği varsa uygun tedavi ile kontrol altına almalı
  • Şeker hastalığı varsa uygun ilaçlarla şekeri kontrol altına almalı
  • Sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmalı
  • Düzenli doktor kontrolüne gitmelidir.

CRP yüksekliği tek başına bir hastalığa özgü değildir. Kişinin şikayeti, hikayesi, test sonuçları ve doktor muayenesi göz önünde bulundurularak bir sonuca varılır.

53 Yorum

  • Potasyum 3.42 CRP 13.24 Doktor Lansor 30mg/Motilum 10 mg tabletler verdi.Endişe edilecek bir durum yok dedi.Sizlerce nasıl?

  • Merhaba
    9 ay kadar once crp 124 cikmisti ve igne ile tedavi olmustum .
    Bugun asiri titreme sebebiyle hastaneye kaldirildim 149.9 cikti .

    Bu degerlerin bu kadar yukselmesi nasil aciklanabilir . gidip yaptirmam gereken bir test tavsiyeniz var mi ?
    Teşekkürler

    • Titreme, ateş gibi belirtiler ile birlikte yükselmesi öncelikle enfeksiyonları düşündürür. Burda sadece tahlile bakarak yorum yapmak yanıltıcı olur. Ayrıntılı muayene eden doktorunuzun bulgulara göre gerekli tetkikleri istemesi gerekir.

  • Merhabalar benım crp değerim 5.8 cıkmıs hastane referans degerlerı 0.00-5. Ben carpıntı ve nefes darlığı sikayetı ile basvurdum kalpte sıkıntı olmayınca dahiliye genel degerlendırme olarak kan testi yaptı. Sizce bu sonuc kalp carpıntısı etki eder mi? Sonuc olumsuz bir rahatsızlığın belirtisi mı acaba?

  • CRP 66,51 çıktı değerleri 0-3 aralığı olması gerekiyor karın ağrısı nefes darlığı el parmaklarım da sol kolumda ağrı oluyor nefes darlığı şikayetlerim oldu gitmediğim bölüm içmediğim antibiyotik kalmadı 6 aydır çözüm bulamıyom ailemde kardeşlerimde akdeniz ateşi var bu belirtiler crp de de var akdeniz ateşi de olabilirmiş sizce crp den ola bilirmi selamlar

    • Bu testin yüksek olması değil bu testi yükselten hastalıklar belirtilere neden olur. Yani CRP bir neden değil sonuçtur. Örneğin Akdeniz ateşinde CRP yükselir ve karın ağrısı olur. Ağrının sebebi Akdeniz ateşine bağlı gelişen iltihabi durumdur.

  • Acil bilgi lütfen
    Merhaba sağ diz çapraz bağ revizyon olmam gerek. Bugün crp 18 çıktı normal aralık 0-5 yazıyor. Sizce revizyon ameliyatı için sorum teşkil eder mi?

  • Referans aralığı 0-0.5 benim değerim 29.2 çıktı. Nerdeyse her ay karın ağrısından gitmediğim doktor kalmadı.iltihap neden oluşmuş bilmiyorlar. Anyibiyotik alınca geçiyor. Sebebi ne olabilir acaba

  • Merhaba,Vücudumda geceleri hafif kaşıntı sonrası düzgün yapılı kızarıklık ve şişmeler oluşuyor, ancak bir kaç saat sonra sönüyor,. Dahiliye gittim çeşitli testler yapıldı.
    Bu testler sonucunda
    Crp:12 (0-5 ref.),
    Wbc:6 (3-5 ref.) ve
    Total İge: 146 (<87 ref.)
    Diğer tüm.hemogramlarim sinir değerlerde, idrar tahlili ise hepsi negatif..
    Crp nin yüksek olmasından endileselenmelimiyim

    • Referans değerlerini göz önüne alırsak hafif yükseklik var diyebiliriz. Bu seviyelerdeki yükseklikler tek başına bir hastalığı göstermez. Kronik alerjik durumlarda bile hafif yükselebilir.

  • Merhaba kızım 7 yaşında aso değeri 575.00 crp ise 2.170 referans aralığı ise 0.0 – 0.5 yaziyor trombosit ve monosit sayısı da yüksek ben kanına bacaklarim ağrıyor dediği için baktirdim bu değerler ciddi bi soruna işaretmi dir acaba yardımcı olursanız çok sevinirim

  • Merhaba babam 79 yaşında kan tahlili sonucu cep değeri 0-5 olması gerekirken 161 çıktı. Ldh 282 çıktı direkt bilirubin 0,42 çıktı.Sizce hangi hastalıklardan şüphelenmeliyiz?

  • Merhaba, 2 aylık gebeyim dün bütün eklemlerimin ağrısından doktora gittim ve crp değerim 53.1 çıktı. Referans aralığı 0-0.5. Sizce bu durumda ne yapmalıyım?
    Teşekkür ederim.

    • Merhaba, bu test tek başına bir hastalığa özgü değildir. Eklem ağrıları olması, diğer muayene bulgularınız, diğer kan sonuçlarınız ile değerlendirilmelidir. Örneğin bir enfeksiyona bağlı gelişmiş olabilir ve genel ağrılarınız buna bağlı olabilir. Yada iltihabi romatizmal bir hastalığa bağlı gelişmiştir veya farklı bir duruma bağlı… Yani burda sizleri değerlendiren doktorun yönelendirmesi gerekir.

  • Merhaba benim eşimin iki aydır sürekli tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları vardı 5 haftalık gebe en bugün crp si 103 çıktı referans aralıgı 0-15 sizce durum nedir?

    • İdrar yolu enfeksiyonlarında bu değer yükselebilir. Bazen verilen antibiyotiklere dirençli mikroorganizmalar enfeksiyona sebep olur ve tedavi zorlaşır. Böyle durumlarda idrar kültürü sonucuna göre tedavi şekillendirilir.

  • Merhaba ben geçen sene verem geçirdim bu aralar yine haksızlık hissettim CRP 0.98 çıkmış bu hastalıkta acaba daha mı yüksek oluyor tekrarlanmış olabilir mi ? Bu ciddi bi yükseklik mi ? Bu kadar takmamalımıyım ? Çok teşekkürler şimdiden ☺️

    • Referans aralığını bilmediğimiz için tahliliniz yüksek mi değil mi yorum yapamıyoruz. Verem çeşitli belirtilere, şikayetlere neden olur. Eğer daha önce yaşadığınız şikayetleriniz tekrarladıysa doktorunuzun değerlendirmesi gerekir. Eğer hiçbir şikayetiniz yoksa tek başına testin anlamı olmaz.

  • Iyi geceler nefes darligi ve 2 el orta parmaklarimda agrilarim var crp 1.22 referans araligi 0-0.5 ne degeri 7.84 referans 2-7 wbc degeri 11.84 referans 4-10 bu degerler ne anlama geliyor aciklayabilirmusiniz cok mutlu olurum

  • Merhaba. Cildimde bolgesel olarak siddetli kasinti ve kabarik kizarikliklar olustu. Crp 0.07
    Seyhan referans araligi: 0.0-0.5 Aso 43 referans araligi: 0.0- 200 Beni aydinlatabilir misiniz. Saygilar.

  • İyi günler. 11 yaşında kızımın crp si 44,5 çıktı. Sadece bir kere ateşlenmişti 39 derece. Onun dışında vücudunda birşey yok. Antibiyoptik tedavisine başladık. Herhangi bir yerde iltihap olmadığı halde çıkması normal mi

  • Mrb CRP değeri 11 mg/L normal değerlerin üzerinde Trigliserid 244 mg/dl aşırı bacak ve eklem ağrısı çekiyorum. sabahları kalktığımda bacaklarımın üzerine basamıyorum. biraz yürüdükten sonra açılıyor sanki ve normale dönüyor. Yüksek tansiyon hastasıyım aynı zamanda yoğunluktan doktora gidemiyorum. Acil gitmemi gerektiren bir durum var mı sizce , tabiki Dr’a gitmem gerek ama şu aralar yoğunluktan gidemiyorum.Şimdiden teşekkür ederim.

  • Merhabalar bende sakroiliak eklemde iltihapli romatizma teşhis edildi. 3 at önceki tahlillerde crp değeri 3.33 iken simdi 3.23’e düşmüş.Referans aralığı ise 0-3.5 olarak verilmiş . Bu pozitif bir gelişme mi yoksa negatif mi ?

Yorum Yap