C-ANCA Testi Nedir? Hangi Hastalıklarda Yükselir?

c-ANCA testi

C-ANCA, bir tür damar iltihaplanması (vaskülit) olan Wegener Granülomatozu hastalığının teşhisinde kullanılan bir testtir. Aynı zamanda bu hastalığın takibinde ve tedaviye verdiği cevabı değerlendirmede de kullanılır.

c-ANCA (Antinötrofil Sitoplazmik Antikoru) Nedir?

Bağışıklık (savunma) sisteminin temel görevi, vücuda zarar verecek her tür maddeye karşı vücudu korumaktır. Bunu yaparken kendi sağlıklı hücrelerini ayırt eder ve korur.

Bazı hastalıklarda bağışıklık sistemi kendi sağlıklı dokularına saldırarak onlara hasara uğratır. Bu tür hastalıklara otoimmün hastalık denir. Bu hastalıklarda temel mekanizma bağışıklık sisteminin anormal yanıtı yani saldırısıdır.

Bağışıklık sistemi sağlıklı dokulara saldırırken otoantikor adı verilen protein yapıda maddeleri kullanır. Savunma sisteminin kendi dokularına zarar verirken kullandığı bir tür silah gibi düşünülebilir. c-ANCA da bir tür otoantikordur.

Nötrofillerin (akyuvar çeşidi) sitoplazmasındaki yapılara karşı oluşturulmuş otoantikorlara c-ANCA adı verilir. Kandaki bu otoantikorlar c-ANCA testi ile ölçülür.

c-ANCA Pozitifliği (Yüksekliği)

Bu testin normalde negatif çıkması beklenir. Testin pozitif çıkması öncelikle Wegener Granülomatozu hastalığını düşündürür.

Wegener Granülomatozu

Ufak ve orta boy damarlarda iltihaplanma ile giden bir hastalıktır. Özellikle solunum sistemi ve böbrekleri tutar. c-ANCA testi büyük oranda (>%90) bu hastalığa özgüdür. Yani bu testin pozitif çıktığı durumlarda ilk akla gelecek hastalık Wegener’dir. Bu hastalığın karakteristik özelliklerinden bahsedecek olursak:

  • Sinüzit, koyu burun akıntısı, baş ağrısı, öksürük, nefes darlığı ve kanlı balgam gibi ciddi solunum sistemi bulguları görülür.
  • Böbrek tutulumu: Böbrek damarlarının tutulumu sonucu kişide kronik böbrek yetmezliği gelişebilir. Tedavi edilmeyen kişilerde genellikle böbrek rahatsızlığı hızla ilerler. Böbrek tutulumuna bağlı idrarda kanama (hematüri) ve protein kaçağı (proteinüri) görülebilir.
  • Eklem iltihabı: Özellikle büyük eklemlerde ağrı, kızarıklık, ısı artışı, hareket kısıtlılığı görülebilir.
  • Çeşitli göz bulguları: Gözlerin öne doğru çıkması (pörtlek göz), göz yapılarında iltihaplanma (sklerit, episklerit, üveit), gözlerde kızarıklık, batışma gibi durumlar görülebilir.
  • Ateş, kırgınlık ve kilo kaybı sık görülen belirtilerdir.

c-ANCA Pozitifliği Görülen Diğer Hastalıklar

  • Bazı damar iltihaplanması hastalıkları: Mikroskopik poliarteritis, Churge-Strauss.
  • Ülseratif kolit ve crohn hastalığı.
  • Viral hepatitler: Hepatit B, hepatit C gibi.
  • Otoimmün hepatit: Vücut savunma sisteminin karaciğeri tahrip etmesi ve bunun sonucunda gelişen karaciğer iltihaplanmasıdır.
  • Primer sklerozan kolanjit: Safra yollarında kronik iltihaplanma , daralma ile seyreden nedeni tam açıklanamamış bir hastalıktır. Siroza ve karaciğer kanserine neden olabilir.

c-ANCA testinin pozitif olması tek başına teşhis koydurmaz.

Referanslar

https://emedicine.medscape.com/article/2086572-overview#showall

Laboratuvar ve Tanısal Testler Prof. Dr M.Kemal Erbil s:115

Wallach’ın Tanıda Laboratuvar Testlerinin Yorumlanması 9.Baskı S:57-58

Yorum Yap