Büyüme Hormonu Nedir? Growth Hormon Eksikliği ve Fazlalığı Neden Olur?

büyüme hormonu growth hormon (GH)

Büyüme hormonu diğer adıyla Growth Hormon (GH), hipofiz bezinden salgılanan ve büyümeden sorumlu bir hormondur.

Hipofiz, beyin tabanında yer alan ve önemli hormonların salgılandığı bir organdır. Burada üretilen hormonlardan biriside Growth hormondur. Büyüme hormonu testi ise kandaki miktarı ölçmek amacıyla yapılmaktadır.

Büyüme Hormonu Normal Değerleri

  • Erkeklerde 5 ng/mL değerini altında olmalı
  • Kadınlarda 10 ng/mL değerini altında olmalı
  • Çocuklarda 10 – 20 ng/mL aralığında olmalı
  • Yenidoğanlarda ise 10 – 40 ng/mL aralığında olmalı

Bu değerler labaratuvara göre değişebilir.

Büyüme Hormonu Görevleri

Growth homon neredeyse vücuttaki tüm hücreleri etkilemektedir. Büyüme yeteneğine sahip tüm dokuları etkileyerek, büyümeyi sağlamaktadır. Diğer etkilerini şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Yağ yakımını arttırır. Vücudun enerji olarak yağ yakmasını sağlar.
  • Glikozun (şeker) hücreler tarafından kullanımını azaltır.
  • Protein sentezini ve dokularda protein depolanmasını arttırırken protein yıkımını azaltır.
  • Tüm dokularda büyümeyi sağlayan bu hormon en belirgin etkisini kemikler üzerinde gösterir. Büyüme çağında yani kemiklerdeki büyüme plakları (epifiz) kapanmadan önce, kemiklerin boylarının uzamasını sağlar. Büyüme çağı sonrasınde ise kemiklerde kalınlaşmayı sağlar.
Growth hormonun etkili olabilmesi için yeterli miktarda karbonhidrat (glikoz) ve insüline ihtiyaç vardır. 

Büyüme Hormonu Eksikliği

Büyüme hormonu eksikliği genellikle hipofiz bezinin hasarlanması sonucu gelişir. Bu durumda growth hormon ile birlikte diğer hipofiz bezi hormonlarında da eksiklik görülür. Hipofiz Bezi Nedir? Görevleri Nelerdir? isimli yazımızda hipofiz bezinin salgıladığı hormonları ve bu hormonların görevlerini bulabilirsiniz.

Growth Hormon(GH) Salgısını Azaltan Durumlar

  • Artmış kan şekeri
  • Artmış kan yağ asidi seviyesi
  • Şişmanlık
  • Yaşlanma
  • Büyüme hormonu baskılayıcı hormon (somatostatin)
  • İGF yani İnsülin Benzeri Büyüme Faktörleri
  • Kortizol tarzı ilaçlar

Çocuklukta gelişen hipofiz hasarı kişide cücelik, gelişim geriliği, cinsel gelişimde eksiklik ve ergenlikte gecikme (veya girememe) gibi durumlara neden olur. Büyüme çağından sonra ise kişide halsizlik, enerji azlığı, depresyon, cinsel isteksizlik, cinsel fonksiyon bozuklukları, kilo alma gibi çeşitli belirtilere neden olur.

Büyüme Hormonu Fazlalığı

Growth hormon(GH) fazlalığı genellikle hipofiz bezindeki iyi huylu bir tümöre (hipofiz adenomu) bağlı gelişir. Growth hormon fazlalığı büyüme çağında gerçekleşirse kişide devlik (jigantizm) gelişir. Büyüme çağından sonra bu hormonun fazlalığı ise akromegali hastalığına neden olur.

Growth Hormonu (GH) Arttıran Durumlar

  • Kan şekeri düşüklüğü
  • Travma
  • Stres, heyecan
  • Egzersiz
  • Testesteron, östrojen ve Ghrelin hormonları
  • Derin uyku
  • Kanda serbest yağ asitlerinin azalması
  • Kanda amino asit artışı
  • Bazı ilaçlar; amfetamin, arginin, dopamin, histamin, insülin, metildopa, levodopa gibi…

Büyüme Hormonu testi özellikle hipofiz fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılmaktadır.

Yorum Yap