Boğaz Ağrısı Neden Olur?

boğaz ağrısı neden olur

Boğaz ağrısı soğuk mevsimlerde daha sık karşılaşılan, bazen kısa süren bazen de haftalarca sürebilen bir belirtidir. Ateş, yutma güçlüğü,halsizlik, iştahsızlık,burun akıntısı, kas ağrıları, bulantı ve kusma eşlik edebilen diğer belirtilerdir.

Boğaz Ağrısı Neden Olur?

Boğaz ağrısının en sık nedenleri enfeksiyonlardır;

  • Bademcik iltihabı (tonsilit)
  • Faranjit
  • Tonsilofaranjit; bademcik iltihabı ve faranjitin birlikte olmasıdır.

Bademcik Enfeksiyonu ve Faranjit

Boğaz ağrısının büyük çoğunluğu bademcik iltihabı veya faranjit kaynaklıdır. Bu durumlara bakteriler ya da virüsler neden olmaktadır. Etkenin ne olduğu tedavi şeklini değiştirmektedir.

İster bademcik iltihabı olsun ister faranjit, bu durumun en sık nedeni virüslerdir. Etkenin virüs olması oldukça önemlidir çünkü virüsler antibiyotik ile ölmezler. Bundan dolayı virüs nedenli boğaz ağrılarında antibiyotiklerin verilmesi tedavide işe yaramamaktadır.

Bu enfeksiyonlara neden olan virüsler; rhinovirus,adenovirus,influenza,koronavirüs,RSV,EBV,CMV, herpes simpleks ve HİV‘dir.

Bademcik enfeksiyonu ve faranjitin diğer bir nedeni bakterilerdir. Bakteri kaynaklı boğaz enfeksiyonları daha az görülmekle birlikte tedavisi antibiyotik ile yapılmaktadır. Bakteriler arasında en sık A Grubu β-hemolitik streptokoklara (GABHS) rastlanmaktadır. GABHS enfeksiyonu sonrası, nadir de olsa kalp(akut romatizmal ateş) veya böbrek(glomerülonefrit) etkilenerek, ciddi bir tablo ortaya çıkabilmekte.

GABHS şüphesini arttıran belirtiler;

  • Bademciklerde eksuda olması yani bademciklerde beyaz veya gri renk lekelerin görülmesi
  • Ateş, özellikle 38 derecenin üstündeki ateş bakteri düşündürse de kesin ayrım kriteri olamaz
  • Öksürük olmaması , öksürük daha çok virüs düşündürür.

Burun akıntısı ve yaygın kas ağrıları virüs kaynaklı enfeksiyonu düşündürür.

Bu kriterlerler kesin ayrım için yeterli değildir. Boğazdaki enfeksiyon ister faranjit olsun ister bademcik iltihabı, etkenin virüs ya da bakteri olduğunu anlamamız oldukça önemlidir. Bu durumu ayırt etmek bazen oldukça zordur. Boğaz kültürü bu ayrımı yapmanın en sağlıklı yoludur. Bunun dışında kan tahlilleri bu konuda bizlere yol gösterici olabilir.

Kronik faranjit ve kronik tonsilit(bademcik iltihabı) boğaz ağrısının sürekli tekrarladığı bir durumdur.

Difteri

Difteri aşısı ile birlikte, görülme sıklığı oldukça azalmış olsa da boğaz ağrısı nedenleri arasında unutmamız gereken bir enfeksiyondur. Çocuklarda tedavi edilmezse ciddi sonuçlara neden olabilen difteri, hafif nezle tablosuna neden olabilse de en sık bademcik iltihabı ile kendini gösterir.

Difteride ateş çok yükselmediği gibi şiddetli boğaz ağrısı da olmayabilir. Çocuklarda bitkinlik ve nefes kokusu olabilen bu enfeksiyon alt solunum yollarına ilerlerse ölümcül tablolara neden olabilmektedir. Difteri mikrobunun toksini kalbi ve sinirleri tutabilmekte ve durumu ağırlaştırabilmektedir.

Apse

Boğaz absesi nadir görülse de oldukça şiddetli boğaz ağrısı ve yutma güçlüğüne neden olur. Neden olan mikroorganizma genellikle yukarıda da bahsettiğimiz GABHS’dır.

Absesi olan kişi ağzında sıcak bir madde varmış gibi konuşmakta güçlük çeker. Ateş, halsizlik, kırgınlık, iştahsızlık eşlik edebilir. Abse sıklıkla küçük dili diğer tarafa iter bu da muayenede görülür.

Epiglotit

Epiglot, yutakta yer alan ve yutma sırasında soluk borusunu kapatarak buraya gıdaların kaçmasını engelleyen kıkırdak bir yapıdır. Epiglotit ise bu kapak işlevi gören yapının iltihabıdır.

Özellikle çocuklarda daha sık görülen ani ve şiddetli boğaz ağrısın nedenidir. Yutma güçlüğü belirgindir ve genellikle salya artışı göze çarpar. Soluk borusunu kapatan bu yapının iltihabı ve şişliği sonucunda çocuklarda solunum sıkıntısı gelişebilmektedir. Yapılan boğaz muayenesi genellikle normaldir çünkü epiglot yutakta ve daha aşağıdadır.

Diğer Boğaz Ağrısı Nedenleri

Daha az görülse de boğaz ağrısı şikayeti olanlarda unutulmaması gereken nedenler;

  • Cinsel yolla bulaşan bel soğukluğu (gonore) mikrobu nadir de olsa boğaz ağrısına neden olabilmektedir.
  • Diğer bir cinsel yolla bulaşan hastalık olan sifiliz nadir de olsa bademcikleri tutabilir.
  • Bademcik tüberkülozu
  • Mantar enfeksiyonu, ağız boşluğunda(dil,farinks,yutak dahil) beyaz parçalar halinde zarlar görülür. Pamukçuk denilen bu durumun nedeni candida albicans isimli mantardır.
  • Diğer bakteriyel boğaz enfeksiyonları; GABHS haricinde Neisseria meningitis,klamidya,bactoriedes gibi mikroorganizmalar da az görülen boğaz ağrısı nedenleri arasında yer alırlar.
  • Bademcik taşları
  • Bademcik ve farinks tümörleri; bademciklerde epitelyal karsinom görülebilir. Hızla büyür, lenf bezlerini tutar ve yutma güçlüğüne neden olur.
  • Lenfoma yani lenf kanserleri de bazen boğaz ağrısına neden olabilirler. Genellikle lenf bezi şişliği ön plandadır.
  • Larinks hastalıkları; ses kısıklığı ön planda olan bu hastalıklarda boğaz ağrısı görülebilir. Laranjit, larinks tümörleri, larinks tüberkilozu bunlardan bazılarıdır.
  • Tiroid iltihabında da boğaz ağrısı görülebilmektedir.
  • Mide reflüsü kronik ses kısıklığı ve kronik boğaz ağrısına neden olabilir.
  • Tahriş edici maddeler; sigara dumanı,kronik alkol alımı ve çevresel tahriş edici maddelere maruz kalmak boğazda ağrıya neden olabilir.
  • Sürekli kuru hava solunması boğazda kuruluk ve hafif boğaz ağrısı yapabilir.

Antibiyotik kullandığınız halde boğaz ağrınız geçmiyorsa, nedeni virüsler olabilir. Virüs kaynaklı enfeksiyonlarda antibiyotikler etkisiz olduğu için şikayetlerinizi gidermezler. Ağrı kesiciler ile takip edilen virüs kaynaklı boğaz ağrıları, 2 hafta kadar devam edebilir. Bilinçsiz ilaç kullanmaktan kaçınınız ve şikayetiniz için kulak burun boğaz uzmanına başvurunuz.

Referanslar

http://www.healthline.com/health/sore-throat

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sore-throat/symptoms-causes/dxc-20201942

The Merc Manuel Hasta Belirtileri 455-458

Yorum Yap