Tahliller

BNP veya proBNP Nedir? Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

bnp-probnp
79 / 100 SEO Score

BNP (Brain Natüretik Peptid) aşırı başınca maruz kalan kalp hücrelerinin salgıladığı protein yapıda bir hormondur. Normalde insan kanında (plazmasında) belli seviyelerde bulunur. Özellikle kalp yetmezliğinin teşhis ve takibinde kullanılan bir tetkiktir.

Özellikle kalbin sol karıncığının (ventrikül) basınç yükü altında kalması, bu proteinlerin kan seviyelerini daha fazla arttırmaktadır.

Normal değerleri (referans aralığı);

  • BNP : <100 PG/dL
  • NT-proBNP : < 125 pg/dL

Not: Referans değerleri yaşa göre farklılık gösterebilir.

Bu Testler Neden Yapılır?

  • Kalp yetmezliği tedavisinin takibinde kullanılır. Tedavi sonrası düşüş olması beklenir.
  • Kalp yetmezliğinin gidişatının tahmininde (prognoz) kullanılır. Test sonucunun anlamlı derecede yükselmeye devam etmesi kötü gidişatı düşündürür.
  • Kalp yetmezliğinin şiddetini belirlemede kullanılır.
  • Nefes darlığı olan kişide, şikayetinin nedenini ayırt etmek amacıyla kullanılmaktadır. Nefes darlığı olan birinde BNP’nin 100’ün altında olması kalp yetmezliğini büyük ölçüde dışlar.

Basınç yükü altındaki kalp hücreleri öncelikle bir hormon öncüsü olan proBNP’yi sentezler. Bu protein daha sonra aktif formu olan BNP’ye ve inaktif parçası olan NT-proBNP‘ye dönüşür. Bu proteinlerin kan seviyelerini ölçen tetkikler aynı amaçla kullanılmaktadır.

Normalde belli seviyelerde kanda bulunabilen bu hormon, kalp yetmezliğinde neden yükselir?

Kalp hücreleri aşırı basınç yükü altında kaldıklarında BNP hormonu salgılar. Hücreler üzerindeki basınç yükü ne kadar yüksekse salgıladıları hormon miktarı da o kadar artar. Bu durum aslında bir savunmadır. Çünkü salgılanan bu hormon, çeşitli mekanizmalar ile kalbin yükünü azaltır. Kalbin yükünü azaltmak için:

  • Böbrekten su ve tuz atılımını sağlar. Böylece kalbin üzerindeki aşırı sıvı basıncı azalmış olur.
  • Damarlarda gevşetici etkisi vardır. Böylece kalbin kanı pompalarken karşılaştığı direnç azalmış olur.

Sonuç olarak hem kalbe gelen kan miktarı, hem de kalbin önündeki direnci azalır. Böylece kalbin yükü azalmış olur.

BNP Yüksekliği

Kalp yetmezliğinde, kalp vücuda yeterli kanı pompalayamaz. Bunun sonucunda çeşitli mekanizmalar ile vücutta su ve tuz tutulur. Bu da kalbin yükünü daha da arttıran kısır bir döngüye neden olur. Bu döngünün kırabilmek için kalp hücreleri proBNP salgılarlar.

Bu tetkik esas olarak kalp yetmezliğinde yükselir. Ancak yüksekliğe neden olabilecek başka durumlar vardır.

En sık yükseklik nedenleri:

  1. Kalp yetmezliği,
  2. Kalp kapak hastalıkları; örneğin aort darlığı.
  3. Kroner arter hastlığı (kalp damar hastalığı)
  4. Böbrek yetmezliğinde, özellikle diyaliz gerektiren yetmezlikte
  5. Ciddi kansızlık (anemi)
  6. Beyin hasarı
  7. Akciğer damarlarına pıhtı atması (pulmuner emboli)
  8. İleri derece KOAH
  9. Bazı ritim bozuklukları (atrial fibrilasyon gibi)
  10. Kan zehirlenmesi (sepsis) ve şok
  11. Kemoterapi
  12. Hipertiroidi
  13. Siroz
  14. İleri yaş

Obezlerde bu hormon daha düşük seviyelerde seyretmektedir.

Bu test özellikle kalp yetmezliği olan kişinin takibinde kullanılır. Testin giderek yükselmesi, kalp yetmezliğinin ilerlediğini düşündürür. Ayrıca tedavinin etkinliği de bu teste bakılarak değerlendirilebilir. Tedavi ile test sonuçlarında anlamlı düşüş olması, tedavinin etkin olduğu düşündürür.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

Yazar Hakkında

Kadir Demir

Kadir Demir

İstanbul Üniversitesi 2006 mezunu. 2006-2012 yılları arasında Pendik Devlet Hastanesi laboratuvarında, 2012-2017 yılları arasında Dr Lütfi Kırdar Kartal Eğitim Araştırma Hastanesinde mikrobiyoloji laboratuvarında görev yaptı. Şu an özel bir hastaneden meslek hayatında devam etmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.