Tahliller

Beta Hcg Testi Nedir? Normal Değeri Kaçtır?

Beta HCG Hamile
Dr Cömert Arıcı
Written by Dr Cömert Arıcı

Beta HCG (Human Chorionic Gonadotropin), gebelik tanısında kullanılan glikoprotein yapısında bir hormondur. İnsan Koryonik Gonadotropin olarak da isimlendirilen bu hormon hem kan hem de idrarda tespit edilir.

Beta HCG Nedir?

Spermin yumurta ile birleşmesi sonucunda oluşan embriyonun, rahim dokusuna yapışması ile gebelik süreci başlar. Bundan kısa süre sonra yapışıklığın olduğu bölgedeki özel bir dokudan (trofoblastik doku) beta HCG salınmaya başlar. Zamanla kanda ve idrarda belirir ve gebeliğin tayininde kullanılır. Embriyo yapıştıktan yaklaşık 24 saat gibi kısa bir sürede 5 mIU/mL seviyelerine çıkar.

Beta HCG Testi Neden Yapılır?

Testin temel amacı gebeliği saptamaktır. Dış gebelik şüphesi varsa, düşük tehditi varsa yapılabilir. Ayrıca bazı kanserlerin (testis tümörü, trofoblastik kanserler gibi) tanı ve takibinde de kullanılır.

Beta HCG testi ne zaman yükselir?

Döllenmeden yaklaşık 11 – 12 gün sonra kanda ölçülebilir seviyeler çıkar.

Beta HCG Normal Değerleri:

Gebelik Haftası Beta HCG Değeri (mIU/mL)
<3 hafta5 – 50
4. hafta5 – 426
5. hafta18 – 7.346
6. hafta1.080 – 56.500
7 – 8. haftalar7.650 – 229.000
9 – 12. haftalar25.700 – 288.000
13 – 16. haftalar13.300 – 254.000
17 – 24. haftalar4.060 – 165.400
25- 40. haftalar3.640 – 117.000

Gebe olmayanlarda (yada erken dönemde) < 5 mIU/mL, Menapoz sonrası dönemde < 9 mIU/mL olmalıdır.

Beta HCG’nin 5’in altındaki olması gebelik için negatif, 25’in üzerinde olması pozitif kabul edilir. 6 – 24 arasındaki değerler ise şüpheli olarak ele alınır ve kontrol tahlillerle takip edilir.

Dış gebelikte veya düşük tehditi durumlarında hormon seviyeleri gebelik haftasına göre beklenen değere çıkamaz. Test sonucuna bakarak gebelik haftası hesaplama yanıltıcı olabilir.

Normal gebeliğin erken dönemlerinde β-HCG kan seviyesi her 2-3 günde iki katına çıkar. İlk 4 haftalık süreçte 2-3 günde iki katına çıkmaya devam eder.Eğer bu artış olmazsa gebelikte problem olduğu düşünülür. Gebelik haftası ilerledikçe iki katına çıkma süresi uzar ve 4 günü bulur.

İlk atlatılan adet döneminde 50 – 100 mIU/mL seviyelerine çıkar. Son adetten 60 – 80 gün sonra en üst seviyeye(30.000 – 100.000) çıkar. Son adetten yaklaşık 4 ay sonra 5.00 – 10.000 mIU/mL seviyelerine iner ve doğuma kadar ortalama bu değerleri korur.

Beta HCG Yüksekliği Nedenleri

Gebelik dışında yükseldiği durumlar şunlardır;

  • Dış gebelik
  • Molar gebelik
  • Düşük yapma (abortus)
  • Bazı mide kanserleri (gastrik karsinomlar)
  • Bazı pankreas kanserleri
  • Tümörler:Bazı karaciğer tümörleri, gestasyonel, trofoblastik tümörler, germinal hücre kaynaklı gonadal tümörler
  • Erkeklerde testis tümöründe yükselebilir.

Gebelik esnasında yüksek olan β-HCG değerlerinin düştüğü durumlar;

  • Düşük tehditi
  • Düşük
  • Anne karnında fetusun ölmüş olması.

Adet geciktikten sonraki ilk hafta içinde idrarda gebelik tayini yapılabilir. Kanda ise daha erken tesbit edilir. Çoğu kadında adet gecikmesinden sonraki ilk günde, kan Beta HCG değeri 25 mIU/mL seviyesine ulaşmış olur.

Gebelik testlerinde dikkat edilmesi gereken durumlar;

  • İdrarda kanama veya protein kaçağı varsa idrarda yapılacak gebelik testi yalancı pozitif sonuç verebilir. Yani gebe olunmadığı halde test pozitif çıkabilir.
  • İdrar söktürücüler ve prometazin gibi ilaçlar gebelik olduğu halde testin negatif çıkmasına neden olabilir(yalancı negatif).
  • Epilepsi ilaçları, parkinson ilaçları ve bazı psikiyatri ilaçları gebelik olmadığı halde testi pozitif çıkarabilir(yalancı pozitif).

Gebelik teşhisi için tek kan tahlili yeterli midir?

Adet dönemi gecikmiş kişide bu testin anlamlı derecede yüksek olması gebeliği gösterir. Ancak normal gebeliği göstermek için tek kan tahlili yeterli olmayabilir. Seri kan tahlilleri yaparak bu testin artış miktarı takip edilmelidir. Eğer istenen düzeyde artış olmazsa dış gebelik ve düşük gibi durumlardan şüphe edilir.

Test sonucum negatif sonradan yükselebilir mi?

Evet yükselebilir. Eğer testi erken dönemde yaptırdıysanız sonradan yükselebilir. Döllenen yumurtanın rahim dokusuna yapışıp beta HCG salgılaması yaklaşık 11 günlük bir zaman alır. Eğer bu 11 günlük sürede test yaptırdıysanız sonucunuz negatif çıkabilir.

Hamilelik ultrasonla ne zaman görülür?

Gebeliğin yaklaşık 5 haftasında ve β-HCG seviyesi 2000-3000 seviyelerindeyken gebelik kesesinin görülmesi beklenir. Kese çapı ölçülerek tahmini gebelik yaşı hesaplanır.

Son adet tarihine göre gebelik haftasını hesaplamak için gebelik haftası hesaplama isimli yazımıza tıklayınız.

İdrarda gebelik tayini daha pratik ve daha rahat olsa da kan testi kadar duyarlı değildir.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.