Bebeklerde Sarılık Nasıl Geçer? Bebeklerde Sarılık Tedavisi?

Bebeklerde sarılık nasıl geçer, yeni doğan sarılığı nasıl geçer

Bebeklerde sarılık nasıl geçer, bebeklerde sarılık tedavisi nasıl yapılır sorularına yanıt vereceğiz.

Sarılık bilindiği üzere kanda bilirubin pigmentinin artışı sonucu önce gözün beyaz kısmının sonrasında ise cildin, sarımtrak bir renk almasına verilen isimdir. Sarılık tek başına bir hastalık olmayıp belirtidir. Bazen birçok hastalığın ilk belirtisi olabilmektedir.

Bebeklerin çoğunun hayatlarının ilk dönemlerinde yaşadığı bu süreç bazen fizyolojik durumlardan kaynaklanırken bazen de patolojik bir durumun belirtisi olabilir. Bebeklerde yükselen indirekt bilirubin seviyeleri belli seviyelerin üzerinde, bebeğin özellikle beynine zarar vererek geri döndürülmesi zor hasarlara yol açabilir. Bu nedenle her ne sebeple olursa olsun indirekt bilirubin yüksekliği ile seyreden sarılıklar fizyolojik değilse mutlaka tedavi edilmelidir. Tedavi hem nedene yönelik hem de bilirubin değerlerini düşürme amacıyla verilmelidir. Daha ayrıntılı bilgi için “Bebeklerde Sarılık Neden Olur?” isimli yazımızı okuyabilirsiniz.

Bebeklerde Sarılık Nasıl Geçer

Bebeklerde sarılık tedavisi, sarılık yapan nedene ve sarılığın derecesine(bilirubin değerine) göre değişmektedir. Ancak neden ne olursa olsun yüksek indirekt bilirubin seviyelerini düşürme amacıyla verilen ortak tedavi yöntemleri vardır.

İndirekt bilirubin seviyesine ve sarılık nedenine göre takip, fototerapi, kan değişimi ya da ilaç tedavisi yapılabilmektedir.

Bebeğinizi Sık Sık Emzirin

Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusunu soran çoğu annenin yapabileceği en etkili tedavi yöntemi, bebeği anne sütü ile yeterli beslemek olacaktır. Bilirubin yüksekliği ile anne sütüyle beslenme arasında güçlü bir ilişki gösterilmiştir.* Yetersiz beslenen bebeklerde düşük kalori alımı nedeniyle oluşan dehidratasyon(vücudun su kaybetmesi) hem sarılık gelişmesinde hem de var olan sarılığın şiddetlenmesinde rol oynar.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi, bebeklerde sarılık nasıl geçer

 

Emzirme sıklığını arttırmak bilirubin yüksekliği dolayısıyla sarılık riskini azaltır. Bundan dolayı annelerin, ilk günden itibaren bebeği en az 8-12 kez emzirmeleri önerilir.

Eğer bebeğinizde sarılık geliştiyse kendinize soracağınız ilk soru “Bebeğimi yeterli sıklıkta ve miktarda emziriyor muyum?” olmalıdır.

Geç anne sütü sarılığı bu konuda tek istisnadır. Bu durumda anne sütüne ara verilmez ve fototerapi tedavisi uygulanır. Fototerapiye rağmen bilirubin değerleri düşmezse anne sütüne 24 saat ara verilir. Sonrasında yeterli ve sık emzirmeye devam edilir.

Sıvı Kaybını Engelleyin

Sıvı kaybı(dehidratasyon) bebeğin yetersiz beslenmesi sonucu oluşur ve bebeklerde sarılığa neden olur. Dehidratasyonu önlemede en etkili, en doğal ve en iyi tedavi yöntemi bebeğin anne sütü ile sık ve yeterli beslenmesidir. Ancak herhangi bir sağlık sorunundan dolayı bebeğinizi emziremiyorsanız, doktor önerisi ile verilecek sağılmış süt,formüle süt gibi ek besinler sıvı kaybını önleyerek bebeğin sarılığını geçirmeye yardımcı olacaktır.

Zorunlu bir durum olmadıkça anne sütü ile beslenme, sıvı kaybına bağlı(dehidratasyon) sarılıkta en etkili tedavidir.

Fototerapi

Fototerapi, bebeklerde sarılık tedavisi için sık kullanılan bir yöntemdir. İndirekt bilirubin yüksekliğine bağlı sarılıklarda, fototerapi sınırındaki bebeklere, fototerapi başlanmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Fototerapi Sınırı Nedir? yazımızı okumanızı öneririz. Fototerapi bebeklerdeki çoğu sarılıkta ilk kullanılan tedavi yöntemlerindendir. Safra tıkanıklıklarına bağlı direkt bilirubin yüksekliği ile seyreden sarılıkta fototerapi tedavisinin yeri yoktur.

Evde Fototerapi Yapılabilir Mi?

Bebeğin düşük riskli olduğu durumlarda doktor önerisi ile evde fototerapi yapılabilmektedir. Ev için tasarlanmış fototerapi cihazları hastanedeki cihazlar kadar etkili değillerdir ancak yan etki potansiyelleri daha düşüktür.

Kan Değişimi

Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusuna verilecek cevaplar arasında en etkili tedavi yöntemlerinden birisi de kan değişimidir. Kan değişimi tedavisi etkili olsa da fototerapi ile kıyaslayınca daha girişimsel ve yan etki potansiyeli daha yüksek bir tedavi yöntemidir. Bebeklerde indirek bilirubinin bebeğe zarar verecek değerlere(kan değişimi sınırı) ulaşması ve kan uyuşmazlığına bağlı sarılıklarda kan değişimi yapılır.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi için Kullanılan İlaçlar

Yenidoğan bebeklerde gelişen sarılıklarda kullanılabilecek ve bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusuna yanıt olabilecek birkaç ilaç grubu bulunmaktadır.

  • Glukorinil transferaz enziminin aktivitesini arttıranlar; fenobarbitalin isimli ilaç karacğerdeki bu enzimin aktivitesini arttırarak indirekt bilirubinin direkt bilirubine dönüşümünü dolayısı ile atılımını hızlandırır.
  • Barsaklardan bilirubinin emilimini azaltılması; aktif kömür gibi maddeler bunu yapsa da pratikte çok kullanılmaz.

Yukarıda anlattığımız genel prensipler indirekt bilirubinin bebeğe zarar vermesini engellemek yani sarılığın kendisinden doğacak hasarları önlemek için yapılmaktadır. Bunlara ilaveten sarılık nedeninin ortadan kaldırılması gerekmektedir. Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusuna verilecek cevaplardan birisi de sarılık nedeninin ortadan kaldırılması olacaktır.

  • immunglobulin tedavisi (IVIG); kan uyuşmazlığında özellikle Rh uyuşmazlığına bağlı sarılıkta etkin bir tedavidir.
  • Hipotroidi nedeniyle sarılık gelişmişse verilecek troid hormonu verilmesi sarılığı geçirecektir.

Bebeklerde patolojik sarılığa neden olabilecek birçok durumun olduğunu ve bu yazımızın sadece özet olduğunu unutmayalım.

Güneş Işığı Sarılığı Tedavi Eder Mi?

Tıbbi otoriteler güneş ışınının bebeklerde sarılık tedavisi için kullanılmamasını önermektedirler. Güneş ışığının sarılıkta tedavi edici olmadığını ve bu konuda ispatlanmış bir çalışmanın bulunmadığını söylüyorlar. Ayrıca bebeği güneş ışığına direk maruz bırakmanız zarar verebilir. Eğer bu konuda ısrarcıysanız bebeğin güneş ışığına direk maruz kalmayacağı saatte ve şekilde bebeği kısa aralıklarla dışarı çıkarınız.

Referanslar

*Pediyatri 1.cilt Prof Dr Olcay Neyzi, Prof Dr Türkan Ertuğrul, 4. Baskı S: 479-480

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/lifestyle-home-remedies/con-20019637

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/treatment/con-20019637

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/lifestyle-home-remedies/con-20019637

http://www.wikihow.com/Prevent-Jaundice-in-Newborns

Yorum Yap