Bebeklerde Sarılık Nasıl Geçer? Bebeklerde Sarılık Tedavisi?

Bebeklerde sarılık nasıl geçer, yeni doğan sarılığı nasıl geçer

Sarılık, kanda bilirubin isimli pigmentin artışı sonucu, önce gözün beyaz kısmının sonra da cildin sarımtrak bir renk almasına denir. Sarılık tek başına bir hastalık olmayıp belirtidir. Bazen birçok hastalığın ilk belirtisi olabilir.

Bebeklerin çoğunun hayatlarının ilk dönemlerinde yaşadığı bu durum genellikle normal bir süreçtir (fizyolojik sarılık). Bazen de bir hastalığa bağlı (patolojik) gelişir.

Bebeklerde yükselen indirekt bilirubin, belli seviyelerin üzerinde bebeğin özellikle beynine zarar vererek geri döndürülmesi zor hasarlara yol açar. Bu nedenle her ne sebeple olursa olsun indirekt bilirubin yüksekliği ile seyreden sarılıklar fizyolojik değilse mutlaka tedavi edilmelidir. Tedavi hem nedene yönelik hem de bilirubin değerlerini düşürme amacıyla verilir. Daha ayrıntılı bilgi için Bebeklerde Sarılık Neden Olur? isimli yazımıza bakabilirsiniz.

Bebeklerde Sarılık Nasıl Geçer

Bebeklerde sarılık tedavisi, sarılık yapan nedene ve sarılığın derecesine(bilirubin değerine) göre değişmektedir. Ancak neden ne olursa olsun yüksek indirekt bilirubin seviyelerini düşürme amacıyla verilen ortak tedavi yöntemleri vardır.

İndirekt bilirubin seviyesine ve sarılık nedenine göre fototerapi, kan değişimi ya da ilaç tedavisi yapılabilir.

Bebeğinizi Sık Sık Emzirin

Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusunu soran çoğu annenin yapabileceği en etkili tedavi yöntemi, bebeği anne sütü ile yeterli beslemek olacaktır. Bilirubin yüksekliği ile anne sütüyle beslenme arasında güçlü bir ilişki gösterilmiştir.* Yetersiz beslenen bebeklerde düşük kalori alımı nedeniyle oluşan dehidratasyon(vücudun su kaybetmesi) hem sarılık gelişmesinde hem de var olan sarılığın şiddetlenmesinde rol oynar.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi, bebeklerde sarılık nasıl geçer

 

Emzirme sıklığını arttırmak bilirubin yüksekliğini dolayısıyla sarılığın gelişme riskini azaltır. Bundan dolayı annelerin, ilk günden itibaren bebeği en az 8-12 kez emzirmeleri önerilir.

Eğer bebeğinizde sarılık geliştiyse kendinize soracağınız ilk soru “Bebeğimi yeterli sıklıkta ve miktarda emziriyor muyum?” olmalıdır.

Geç anne sütü sarılığı bu konuda tek istisnadır. Bu durumda anne sütüne ara verilmez ve fototerapi tedavisi uygulanır. Fototerapiye rağmen bilirubin değerleri düşmezse anne sütüne 24 saat ara verilir. Sonrasında yeterli ve sık emzirmeye devam edilir. (bkz: Anne sütü sarılığı nedir?)

Sıvı Kaybını Engelleyin

Sıvı kaybı(dehidratasyon) bebeğin yetersiz beslenmesi sonucu oluşur ve bebeklerde sarılığa neden olur. Bunu önlemede en etkili, en doğal ve en iyi tedavi yöntemi bebeğin anne sütü ile sık ve yeterli beslenmesidir. Ancak herhangi bir sağlık sorunundan dolayı bebeğinizi emziremiyorsanız, doktor önerisi ile verilecek sağılmış süt, formüle süt gibi ek besinler sıvı kaybını önleyerek bebeğin sarılığını geçirmeye yardımcı olabilir.

Zorunlu bir durum olmadıkça anne sütü ile beslenme, sıvı kaybına bağlı(dehidratasyon) sarılıkta en etkili tedavidir.

Fototerapi (Işın Tedavisi)

Fototerapi, bebeklerde sarılık tedavisi için sık kullanılan bir yöntemdir. İndirekt bilirubin yüksekliğine bağlı sarılıklarda, fototerapi sınırındaki bebeklere, fototerapi başlanmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Fototerapi Sınırı Nedir? yazımızı okuyabilirsiniz. Fototerapi bebeklerdeki çoğu sarılığın tedavisinde ilk tercih edilen tedavi yöntemlerindendir. İstisna olarak safra tıkanıklıklarına bağlı sarılıklarda fototerapi tedavisinin yeri yoktur.

Evde Fototerapi Yapılabilir Mi?

Bebeğin düşük riskli olduğu durumlarda doktor önerisi ile evde fototerapi yapılabilir. Ev için tasarlanmış fototerapi cihazları hastanedeki cihazlar kadar etkili olmasa da yan etki potansiyelleri daha düşüktür.

Kan Değişimi

Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusuna verilecek cevaplar arasında en etkili tedavi yöntemlerinden birisi de kan değişimidir. Kan değişimi tedavisi etkili olsa da fototerapi ile kıyaslayınca daha girişimsel ve yan etki potansiyeli daha yüksek bir tedavi yöntemidir. Bebeklerde indirek bilirubinin bebeğe zarar verecek değerlere(kan değişimi sınırı) ulaşması ve kan uyuşmazlığına bağlı sarılıklarda kan değişimi yapılabilir.

Bebeklerde Sarılık Tedavisi için Kullanılan İlaçlar

Yenidoğan bebeklerde gelişen sarılıklarda kullanılabilecek birkaç ilaç grubu bulunmaktadır.

  • Glukorinil transferaz enziminin aktivitesini arttıranlar: Fenobarbitalin isimli ilaç karacğerdeki bu enzimin aktivitesini arttırarak indirekt bilirubinin direkt bilirubine dönüşümünü dolayısı ile atılımını hızlandırır.
  • Barsaklardan bilirubinin emilimini azaltılması: Aktif kömür gibi maddeler bunu yapsa da pratikte çok kullanılmaz.

Yukarıda anlattığımız genel prensipler indirekt bilirubinin bebeğe zarar vermesini engellemek yani sarılığın kendisinden doğacak hasarları önlemek için yapılmaktadır. Bunlara ilaveten sarılık nedeninin ortadan kaldırılması gerekmektedir.

Bebeklerde sarılık nasıl geçer sorusuna verilecek cevaplardan birisi de sarılık nedeninin ortadan kaldırılması olacaktır.

  • immunglobulin tedavisi (IVIG); kan uyuşmazlığında özellikle Rh uyuşmazlığına bağlı sarılıkta etkin bir tedavidir.
  • Hipotroidi nedeniyle sarılık gelişmişse troid hormonu verilmesi sarılığı geçirecektir.

Bebeklerde patolojik sarılığa neden olabilecek birçok durumun olduğunu ve bu yazımızın sadece özet olduğunu unutmayınız.

Güneş Işığı Sarılığı Tedavi Eder Mi?

Sağlık otoriteleri güneş ışınının bebeklerdeki sarılık tedavisinde kullanılmamasını söylemektedir. Güneş ışığının sarılıkta tedavi edici olmadığını ve bu konuda ispatlanmış bir çalışmanın bulunmadığını bilmelisiniz. Ayrıca bebeği güneş ışığına direk maruz bırakmanız zarar verebilir. Eğer bu konuda ısrarcıysanız bebeğin güneş ışığına direk maruz kalmayacağı saatte ve şekilde bebeği kısa aralıklarla dışarı çıkarınız.

Referanslar

*Pediyatri 1.cilt Prof Dr Olcay Neyzi, Prof Dr Türkan Ertuğrul, 4. Baskı S: 479-480

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/lifestyle-home-remedies/con-20019637

http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/infant-jaundice/basics/treatment/con-20019637

http://www.wikihow.com/Prevent-Jaundice-in-Newborns

4 Yorum

  • Kolay gelsin 05.01.2018 günü doğan bebekte bilirubin seviyesi ışık tedavisi uygulanıyor buna rağmen değerler aşağıda yazdığım şekilde devam ediyor. Bilginiz varsa yardımcı olabilir misiniz

    Tarih 06.01.2018 Bilirubin direkt 0.67 Total 13.03

    Tarih 08.01.2018 Bilirubin direkt 1.52 Total 14.59

    Tarih 10.01.2018 bilirubin direkt 0.72 Total 14.85

  • Benim bebeğim 50 günlük ama hala sarılığı geçmedi sürekli uyuyor ne yapmalıyım bi zararı var mi bu kadar uzun süre sarılık olmasının?

    • Sarılık değerlerinin (bilirubinin) ne kadar yüksek olduğuna bağlı. Ciddi yükseklikler bebeğe zarar verebilir. Ancak doktorlar bunu engellemek için fototerapi dahil birçok tedaviyi kullanmaktalar.

Yorum Yap