Anti HBs Nedir? Pozitif veya Negatif Olmasının Anlamı

anti HBs elisa testi

Anti HBs, hepatit B virüsüne karşı bağışıklığı gösteren bir laboratuvar testidir. Kişinin geçmişte hepatit B geçirdiğini veya hepatit B aşısı yaptırdığını gösterir.

Vücuda hepatit B virüsü girdiğinde, bağışıklık sistemi bu virüsü tanıyarak yok etmeye çalışır. Bunu yaparken, virüsün yüzeyinde yer alan HBsAg isimli proteine (antijen) karşı antikorlar üretir.Üretilen bu antikorlara anti HBs adı verilir. Virüsün temizlenmesine yardımcı olurlar ve kalıcı bağışıklıktan sorumludurlar.

Bu antikorların seviyesini ölçmek için elisa yöntemi kullanılır. Bundan dolayı test sonuçlarında “anti HBs elisa” şeklinde yazabilir. Burdaki elisa kelimesi testin yapılış şeklini gösteren teknik bir ayrıntıdır.

Anti HBs (Hepatit B virüsü antikoru) Normal Değerleri:

  • Aşı olmamış kişilerde < 5 mIU/ml (negatif) olmalıdır.
  • Aşılanmış kişilerde ≥12 mIU/ml (pozitif) olmalıdır.
  • 5 ile 12 arasında yer alan değerler belirsiz kabul edilir. Kişi tek doz aşı yaptırıp diğer dozlara devam etmezse bu şekilde arada bir değer ortaya çıkabilir.

Anti HBs testi neden yapılır?

  • Hepatit B aşısı yaptıranlarda bağışıklığın sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek amacıyla yapılır. Yani aşının tutup tutmadığını gösterir.
  • Kişinin geçmişte hepatit B enfeksiyonu geçirip geçirmediğini kontrol etmek için kullanılır.

Kimilerinin test sonuçlarında 100 hatta 1000 gibi yüksek değerler görülebilir. Bu kişinin bağışıklığının olduğunu gösterir.

Anti HBs Pozitif

Bu testin pozitif olması Hepatit B’ye karşı bağışıklığın olduğunu gösterir.

Aşı yaptırmamış kişilerde testin pozitif (yüksek) olması:

  • Aşı yaptırmayanlarda testin negatif olması beklenir.
  • Testin 5 mIU/ml seviyesinden yüksek olması pozitif kabul edilir. Kişinin hepatit B enfeksiyonu geçirdiğini ve iyileştiğini düşündürür.

Aşı yaptırmış kişilerde testin pozitif (yüksek) olması:

  • Aşı yaptırmış kişilerde testin pozitif olması normaldir. Negatif olması aşının tutmadığını gösterir.
  • Aşı yaptıranlarda testin pozitif kabul edilmesi için, sonucun 12 mIU/ml veya üzerinde olması gerekir. Aşı yaptıran kişilerde bu teste bakılarak bağışıklığın sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Eğer test 12’nin üzerindeyse genel olarak bağışıklığın sağlandığı kabul edilir.
  • Sonuç 5 – 12 mIU/ml arasında ise aşı yetersiz kabul edilir. Yani kişi tam bağışıklık kazanamamıştır. Kişi aşılarını eksik yaptırmış veya atlamış olabilir.

Anti HBs Negatif

Hepatit B virüsüne karşı bağışıklığın olmadığını gösterir. Aşı yaptırmamış kişilerde sonucun negatif çıkması normaldir.

Bu testin negatif olması Hepatit B enfeksiyonu olmadığı anlamına gelmez. Akut veya kronik hepatit B geçirenlerde yada taşıyıcılarda bu testin negatif olması beklenir.

Kişinin şu anda hepatit B geçirip geçirmediğini veya kronik taşıyıcı olup olmadığını anlamak için başka hangi testlere bakılmalı?

  • HBsAg (bkz: HBsAg nedir?)
  • Anti-HBc IgM (her zaman bakılmaz)
  • Anti-HBc IgG (her zaman bakılmaz)
  • Karaciğer testleri olarak bilinen AST ve ALT

Akut Hepatit B, Kronik Hepatit B ve taşıyıcılarda testler nasıl olmalı?

Şu an hepatit B enfeksiyonu geçirenler akut hepatit B olarak isimlendirilir.  Bu enfeksiyonun 6 aydan uzun sürmesi hastalığın kronikleştiğini gösterir.

Akut Hepatit BKronik Hepatit BTaşıyıcı
Hbs Ag+++
Anti HBs
Anti HBc IgM+
Anti-HBc IgG++
AST, ALTYüksekYüksekNormal

Not: “+” işareti pozitif anlamına gelmekte ve testin yüksek olduğunu göstermektedir. “-” işareti ise negatif anlamına gelmekte ve testin yüksek olmadığını göstermektedir.

Taşıyıcının kronik Hepatit B’den farkı, karaciğer testlerinin (AST, ALT) normal olmasıdır.

Akut hepatit B geçirenlerde virüsün kandan temizlendiği halde bağışıklığın henüz oluşmadığı bir dönem (pencere dönemi) vardır. Bu dönemde tüm testler negatif çıkarken sadece Anti HBc IgM testi pozitif çıkmaktadır.

Hepatit B geçirmiş ve iyileşmiş kişilerde, hepatit B aşısı yaptırmış kişilerde test sonuçları nasıl olmalı?

Hepatit B Geçirmiş ve İyileşmişAşılı
Hbs Ag
Anti HBs++
Anti HBc IgM
Anti-HBc IgG+
AST, ALTNormalNormal

Hastalığı geçirenlerin aşılılardan farkı Anti-HBc IgG testinin pozitif (+) olmasıdır.

Hepatit B Taramasının Önerildiği Riskli Grup

Riskli grupta yer alan bireylerin Hepatit B aşısı yaptırmaları önerilir. Bu grupta yer alanlar öncelikle hepatit B açısından taranır daha sonra bağışıklıkları yoksa aşı yapılması önerilir. Riskli grupta yer alanlar:

  • Diyaliz hastaları
  • Birden çok cinsel partneri olanlar
  • Damardan uyuşturucu madde kullananlar
  • Hepatit B’li anneden doğan bebekler
  • Uzun süre bakım evinde kalan ve kalacak kişiler
  • Düzenli olarak kan ve kan ürünleri taktıranlar
  • Direkt kan ürünleri ile temas halinde olanlar
  • Sağlık çalışanları

Hepatit B enfeksiyonu araştırılırken Anti HBs testi tek başına kullanılmaz. Yukarıda bahsedilen testlerle birlikte yorumlanır.

Referanslar

Wallach’ın Tanıda Laboratuvar Testlerinin Yorumlanması S: 440-441

Tanıda Laboratuvar Testler Prof Dr M.Kemal Erbil S:315

http://www.hepb.org/prevention-and-diagnosis/diagnosis/hbv-blood-tests/

https://emedicine.medscape.com/article/2109144-overview#showall

as
Anti HBsAnti HBsAnti HBsAnti HBs