ALT Nedir? Hangi Hastalıklarda Yükselir?

ALT Alanin amino transferaz

ALT (Alanin Amino Transferaz), karaciğer hasarını gösteren önemli bir labaratuvar parametresidir.

ALT Nedir?

Hücre içi bir enzim olan Alanin Amino Transferaz karaciğer ve böbrekte yüksek, iskelet ve kalp kasında ise düşük miktarlarda bulunur. Bu enzim amino asit metabolizmasında görevlidir.

Hücre içinde yüksek, kanda ise düşük miktarlarda bulunur. Eğer hücre hasara uğrar ve bütünlüğü bozulursa (veya ölürse) hücre içindeki bu enzim kana geçer ve kandaki seviyeleri de yükseltir. Yani hücre hasarını dolaylı yoldan gösterir.

Temelde karaciğer hasarı için kullanılan bu enzim, ciddi böbrek, kas ve kalp hasarının olduğu hastalıklarda da yükselebilir. Örneğin kalp krizinde, ciddi kas hasarının olduğu travmalarda yükselme görülebilir. Ancak bu yükselmeler karaciğer hasarındaki kadar anlamlı değildir. Bundan dolayı AST ile birlikte temelde karaciğer hastalıklarının (hasarının) teşhis ve takibinde kullanılır.

ALT Normal Değeri Kaçtır?

  • Erkeklerde : 10 – 40 U/L
  • Kadınlarda: 10 – 35 U/L
  • Çocuklarda erişkinlerin 2 katı kadar yükseklik görülebilir.
  • Yaşlılarda ise erişkinlere kıyasla hafif yükseklik görülebilir.

ALT Testi Neden Yapılır?

Karaciğer hasarını gösteren en duyarlı testlerde birisidir. Karaciğer hastalığı düşünülen her durumda yapılabilir.

ALT Yüksekliği Nedenleri

Alanin Amino Transferaz, AST’ye kıyasla karaciğere daha özgü bir testtir.

Karaciğer Hastalıkları

  • Hepatit A , Hepatit B, Hepatit C gibi viral hastalıklarda ciddi yükseklikler görülür. Bu hastalıklarda ALT, AST’den daha fazla yükselir.
  • Alkolik Hepatit: Alkol kullanıma bağlı gelişen karaciğer iltihaplanmasıdır. Viral hepatitlerin aksine AST daha çok yükselir.
  • Karaciğer abseleri
  • Karaciğer sıçramış kanserler (metastaz)
  • Siroz
  • Reye Sendromu: Çocuklarda viral enfeksiyonlar(su çiçeği gibi) esnasında aspirin kullanılması ile ciddi karaciğer hasarı gelişir.
  • Toksik hepatit, otoimmün hepatit, iskemik hepatit

Safra Tıkanıklıkları

Safra yollarının taş veya tümör gibi bir nedenle tıkanması durumunda AST ve ALT yüksekliği görülür. Ayrıca GGT, Alkalen fosfataz, LDH gibi labaratuvar değerleride yükselir ve kişide sarılık gelişir. Şiddetli karın ağrısı, bulantı ve kusma görülür.

Non-Alkolik Karaciğer Yağlanması

Hem beslenme alışkanlığı, hemde hareketsiz yaşam tarzının benimsendiği günümüzde oldukça yaygın görülmektedir. Hiçbir belirti vermeyeceği gibi halsizlik, yorgunluk gibi genel şikayetlere neden olabilir.

Sağlıklı beslenerek, spor yaparak ve ideal kilonuza inerek bu durumu azaltabilirsiniz.

Diğer Nedenler

  • İleri derecede kalp yetmezliği (sağ kalp yetmezliği) olanlarda
  • Alkolizm
  • Ciddi kas travmaları
  • Pankreas iltihabı (pankreatit)
  • Ebstein Barr(EBV) virüsünün neden olduğu Enfeksiyoz Mononükleoz
  • İleri derecede sıvı kaybı (dehidratasyon)
  • Kalp kası iltihabı (miyokardit)
  • Kalp krizi
  • Akciğer damarlarına pıhtı atması (pulmuner emboli)
  • Kas hastalıkları
  • Dermatomiyozit, polimiyozit gibi otoimmün hastalıklar
  • Sepsis (kan zehirlenmesi), şok
  • Nöbet geçirme, epilepsi atağı
  • Çin otlarının kullanımı
  • Yabani mantar zehirlenmesi
  • Bitkisel ilaç kullanımı : Bazı bitkisel ilaçlar karaciğere ciddi zarar verebilir.
  • Aşırı doz ilaç alımı, özellikle ağrı kesici(NSAİİ) ilaçların yüksek doz alınması sonucu AST ve ALT yüksekliği görülebilir. Doğum kontrol ilaçları, ampisilin, azotiopürin, parasetemol, karbamazepin, kodein, indometazin, metotreksat, metildopa… Bu gruba girebilecek birçok ilaç vardır.
  • Güneş çarpması
  • Tarım ilacı zehirlenmesi
  • Wilson Hastalığı; bakır birikim hastalığı
  • Hemokromotoz; demir birikim hastalığı

ALT Düşüklüğü Nedenleri

ALT düşüklüğü klinik olarak çok önemsenmemektedir.

  • İlerlemiş kronik böbrek yetmezliği ve üre yüksekliği
  • Beslenme bozukluğu
  • B6 vitamin eksikliği
  • Metronidazol kullanımı Alanin Amino Transferaz düşüklüğüne neden olabilir.