Tahliller

Albumin Nedir? Düşüklüğü Neden Olur? Normal Değeri Kaçtır?

albumin nedir

Albumin, kanda bulunan bir protein türüdür. Kandaki proteinlerin yaklaşık %60’ını oluşturan bu protein karaciğerde üretilir. Üretiminin azalması veya atılımının artması, kan seviyelerinde düşmelere neden olur. Ciddi düşüklüğü başta ödem olmak üzere birçok soruna yol açar.

Sağlıklı bir insanın kanında ortalama 7 gram protein varsa bunun yaklaşık 4 gramı albuminden oluşur.  Bu proteinin birçok görevi olmakla birlikte en önemli fonksiyonu kanın sıvı kısmının damarda kalmasını sağlamaktır.

Kanın yaklaşık %90’ı sudur. Kan süzgeç şeklindeki küçük damarlardan geçtiği halde damar içerisindeki su miktarını korur. Bunu sağlayan en önemli şey albuminin çekim kuvvetidir (onkotik basınç). Bir mıknatıs gibi suyu çekerek, damar içerisinde kalmasını sağlar. Albuminin olmadığı durumunlarda, kanda bulunan sıvı damarlardan süzülerek dokulara ve vücut boşluklarına kaçar. Bu da yaygın ödeme yol açar.

Kandaki sıvının damar içerisinde kalmasını sağlayan onkotik basıncın (çekim kuvvetinin) %75-80’ni albumin tarafından oluşturulur. 

Diğer görevleri:

  • Kandaki birçok maddeyi, hayati besinleri, hormonları ve alınan birçok ilacı taşır.
  • Vücudun protein ihtiyacını karşılar.
  • Vücudun asit-baz dengesini korumasına yardımcı olur.
  • Onarım, iyileşme ve büyümede gerekli olan protein ihtiyacını karşılar.

Normal Değerleri (Referans Aralığı)

  • Erken doğan bebekte: 3 – 4.2 g/dL arasında
  • Yenidoğan bebekte (0 – 28 gün): 3.5 – 5.4 g/dL arasında
  • Çocukta : 4 – 5.9 g/dL arasında
  • Erişkinde: 3.5 – 5.5 g/dL arasında olmalıdır.

Bir insanda yaklaşık 300 – 500 gram albumin vücut sıvılarına dağılmış şekilde bulunur.  Karaciğerde günlük ortalama 15 gram üretilen bu proteinin yarı ömrü yaklaşık 28 gündür.  Bu proteinin günde yaklaşık %4’ü yıkılır.

Albumin Testi Neden Yapılır?

Doktorunuz karaciğer, böbrek probleminden veya beslenme yetersizliğinden şüphelenirse bu testi isteyebilir.  Bazen tarama amaçlı da bu teste bakılabilir.

Albumin Düşüklüğü

Düşüklüğü şu mekanizmalar ile gelişebilir:

  1. Yeterli üretilememesi (üretimde bozulma)
  2. Aşırı kaybedilmesi
  3. Aşırı yıkılması

Yeterli Üretilememesi

Karaciğerde yeterince üretilemediği durumlar:

  • Karaciğer hastalığı: Alkolizm, siroz, hepatit ve karaciğer yetmezliği gibi durumlarda üretim yeterince yapılamayabilir.
  • Beslenme bozuklukları: Özellikle yaşlı yatalak hastalarda ve uzun süren açlıklarda görülür.
  • Şeker hastalığı
  • Kronik hastalıklar
  • Büyüme hormonu düşüklüğü (bkz: Büyüme hormonu nedir?)
  • Tiroid bezinin yeterli hormon üretemediği hastalıklar (hipotiroidizm)
  • Böbrek üstü bezinin yeterli hormon üretemediği durumlar (hipoadrenalizm)
  • Ciddi deri hastalıkları
  • Yatağa bağımlılık veya uzamış yatak istirahati
  • Bakteri veya parazit hastalıkları
  • Romatizmal hastalıklar
  • Mide ülseri
  • Amiloidoz

İltihabi süreçte açığa çıkan maddeler albuminin üretimini baskılamaktadır. Bundan dolayı bu testi düşük olan kişilerde iltihabi olayları araştırmak için CRP, ferritin gibi kan testleri de istenebilir.

Artmış Albumin Kaybı

Yeterince üretildiği halde aşırı kaybın görüldüğü durumlar:

  • Yanıklar
  • Çölyak hastalığı (gluten alerjisi)
  • İltihabi barsak hastalıkları (ülseratif kolit ve crohn)
  • Ciddi travma, ezikler ve yaralanmalar
  • Ameliyat sonrası
  • Böbrek hastalıkları (böbrekte protein kaçağı), nefrotik sendrom
  • Protein kaybettiren ishaller
  • Fistüller
  • Kanamalar
  • Tekrarlayan akciğerden veya karından sıvı boşaltma işlemi (torasentez ve parasentez)

Artmış yıkım

Aşırı yıkımdan dolayı düşüklük görülebilir. Bunun nedenleri:

Bu proteinin toplam miktarında bir azalma olmadığı halde, kanın sıvı kısmının artış olmasına bağlı düşüklük görülebilir. Kan sıvı kısmının (hacminin) artmasına bağlı gelişen düşüklüğün nedenleri:

  • Gebelik
  • Kalp yetmezliği
  • Doğum kontrol ilacı kullanımı
  • Aşırı su içme (su zehirlenmesi)

Albumin Düşüklüğü Belirtileri

Belli seviyelere kadar olan düşüklüklerde belirti görülmeyebilir. Ciddi düşüklüklerde ise (özellikle 2 g/dL’nin altına düştüğünde) vücutta ödem görülür. Ciddi düşüklüklerde kandaki sıvı damar dışına sızar ve diğer dokularda birikir. Bunun sonucunda:

  • Kollarda, bacaklarda şişlik
  • Testis torbasında su toplaması ve şişlik
  • Akciğerde su toplaması ve nefes darlığı
  • Karında su toplaması ve karın şişliği gelişebilir.

Karaciğer hastalığına bağlı düşüklüklerde:

  • Sarılık: Önce göz akında daha sonra ciltte sarımtrak renk değişikliği görülür.
  • Halsizlik
  • Kilo kaybı , iştahsızlık
  • Ateş
  • Bulantı, kusma
  • Karın ağrısı, karında şişlik, karnın sağ üst bölgesinde hassasiyet
  • Mide ağrısı
  • İdrar renginde koyulaşma, dışkı renginde açılma (safra kanalı tıkanıklıklarını düşündürür) görülebilir.

Böbrek hastalığına bağlı düşüklüklerde:

  • Kollarda bacaklarda şişlik ve ödem
  • Gece sık idrara çıkma
  • Kanlı, köpüklü veya kahve rengi idrar
  • Bulantı
  • Kaşıntı
  • Erkeklerde cinsel işlev bozukluğu görülebilir.

Albumin Yüksekliği

Kandaki sıvı miktarının azalması sonucu bu testte yükseklik görülebilir. Yani esti yükselten temel mekanizma sıvı kaybıdır.

Yükseklik nedenleri:

  • Aşırı susuz kalma
  • Aşırı terleme
  • Sıcak ve yüksek ateşe bağlı deriden su kaybı
  • Uzun süren ishal ve kusmalar ile gelişen sıvı kayıpları
  • İdrar söktürücü ilaç kullanımı
  • Kontrolsüz şeker hastalığı
  • Damardan tedavi amaçlı albumin verilmesi

Şeker hastalığı albumin seviyelerini hem yükseltebilir hem de düşürebilir. Kontrolsüz şeker vücuttan aşırı su atılmasına, damar içindeki sıvı miktarının azalmasına ve sonucunda bu testin yüksek çıkmasına neden olabilir. Yine uzun süreli kontrolsüz şeker, böbrekten albumunin kaybedilmesine (protein kaçağına) ve bu testin düşüklüğüne neden olabilir.

Referanslar

helathlinemedlineplus.govurmc.rochester.eduemedicine.medscape.com

Wallach’ın Tanıda Laboratuvar Testlerinin Yorumlanması Sayfa:30 – 31

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.