Akciğerde Su Toplaması Neden Olur? Hangi Belirtiler Görülür?

akciğerde su toplaması

Akciğerde su toplaması, akciğeri saran zarlar arasında sıvı birikmesi durumuna verilen isimdir. Akciğerde su birikmesi olarak adlandırılan bu durum birçok hastalığa bağlı gelişebilir. Bu hastalıklara yazımızın devamında değineceğiz.

Resimde de görüldüğü üzere, akciğeri saran birbirinin devamı niteliğinde iki adet zar(plevra) vardır. Bunlardan biri akciğeri çepeçevre saran iç zar(visseral plevra) diğeri ise göğüs ve karın duvarında bulunan dış zardır(paryetal plevra).

akciğer zarı-plevra

Bu iki zar kapalı bir boşluk oluştururlar. İşte bu boşluğa çeşitli nedenlerle sıvı birikmesi durumuna “akciğerde su toplaması” denmektedir. Normalde bu boşlukta sürtünmeyi engelleyen 5-10 ml kadar sıvı bulunur.

Bu durumun akciğer filminde tespit edilebilmesi için zarlar arasında en az 250-300 ml sıvı toplanmalıdır

Akciğer zarları arasında biriken sıvı fazla ise, biriktiği taraftaki akciğeri sıkıştırarak ve aynı zamanda karşı taraftaki akciğeri iterek nefes darlığına neden olur.

Akciğerde Su Toplaması Nedenleri

En sık görülen nedenler şunlardır;

Kalp Yetersizliği

Akciğerde su toplanmasının en sık nedenlerinden birisidir. Sıvı genellikle sağ akciğerlerde toplanır. Nefes darlığı ön plandadır. Kalp yetmezliği zaten nefes darlığına neden olan bir hastalıktır. Akciğerde su toplaması durumda ise bu nefes darlığı giderek şiddetlenir ve kişi sırtüstü yatamaz hale gelir(sırtüstü yatınca nefes darlığı artar). Bu durum genellikle idrar söktürücü ilaçlarla tedavi edilir. Eğer sıvı miktarı çoksa boşaltılabilir.

Akciğer Tüberkülozu (Verem)

Verem ülkemizde hala önemli bir sağlık sorunudur. Verem mikrobu (mycobacterium tuberculosis) akciğer ve akciğer zarlarında iltihaplanmaya neden olur. İltihaplı akciğer zarlarının birbirine sürtünmesi ile göğüs ağrısı görülür. Bu duruma kırgınlık, ateş, gece terlemeleri ve öksürük şikayetleri de eşlik eder. Zamanla akciğer zarları arasında sıvı birikir ve zarların sürtünmesi kesildiği için göğüs ağrısı da geriler.  Veremin tedavi edilmesi durumunda biriken sıvı da gerileyecektir.

Zatürre

Özellikle bakterilerin (pnomokoklar) neden olduğu zatürrelerde, akciğerde su toplanması görülebilir. Akciğer ve akciğer zarının enfeksiyonu sonucu şiddetli göğüs veya sırt ağrısı görülebilir. Buna genellikle öksürük, balgam, ateş gibi belirtiler de eşlik eder. Uygun antibiyotik verilerek tedavi edilir.

Kanserler

Akciğerde su toplanması nedenleri arasında kanserlerde yer almaktadır. Özellikle bazı kanserlerde bu durum daha sık görülür. Bu duruma en sık sebebiyet veren kanserler;

  • Bronş kanseri
  • Meme kanseri
  • Lenf kanseri (lenfoma)
  • Akciğer zarı kanseri (mezotelyoma): Asbestin neden olduğu kanser türüdür.

Bunlar dışındaki bazı kanserlerde de akciğerde sıvı birikebilir. Kansere bağlı sıvı toplanmalarında, sıvı boşaltılsa bile hızlı bir şekilde tekrarlar.

Pulmuner Emboli

Akciğer damarlarlarına pıhtı atması durumudur. Aniden gelişen göğüs veya yan ağrısı, nefes darlığı ve çarpıntı şikayetleri görülür. Pıhıtının tıkadığı damarın büyüklüğüne göre şikayetler değişebilir. Akciğerde sıvı birikiminin de görülebileceği bu durum acil tedavi gerektirir.

Romatizmal Hastalıklar

Romatoid artrit, lupus hastalığı, sistemik skleroz, poliarteritis nodosa gibi hastalıklarda da akciğerde su toplanması görülebilir.

Akciğerde Su Toplamasının Diğer Nedenleri

  • Nefrotik sendrom: Böbrekten protein kaybı ve vücutta ödemin bulunduğu bir sendromdur. Protein kaybına bağlı damar içindeki sıvı damar dışına kaçar. Hem vücutta hem de akciğerde sıvı birikimi görülebilir.
  • Akciğer zarı iltihaplanması (plörezi)
  • Miksödem: Tiroid bezinin az çalışması sonucu tüm vücudun su topladığı bir durumdur. Şiddetli ödemi olan kişilerde hem akciğer hem de kalp zarları arasında sıvı birikebilir.
  • Karaciğer sirozu
  • Ailevi akdeniz ateşi (FMF): Akciğer zarları arasında iltihabi bir sıvı birikir.
  • Pnömotoraks: Akciğerin sönmesi anlamına gelir. Darbeye bağlı veya kendiliğinden gelişebilir. Ani keskin göğüs ağrısı ve nefes darlığı ön plandadır.
  • Pankreas iltihabı (pankreatit)
  • Yemek borusu yırtıkları (özofagus rüptürü)
  • Hemotoraks: Akciğerde zarları arasında kan toplanması durumudur. Genellikle şiddetli göğüs travmaları sonrası gelişir.
  • Böbrek yetmezliği
  • Periton diyalizi
  • Kemoterapi ilaçları(bleomisin, metotreksat, siklofosfamid gibi…)
  • Diğer bazı ilaçlar: Hidralazin, kinidin, nitrofurantoin, minoksidil, amiodaron gibi…
  • Radyoterapi tedavisi
  • Konstriktif perikardit
  • Akciğerde su toplaması nedenleri arasında diyafram altı abseler, karaciğer abseleri,mide-barsak delinmeleri de yer almaktadır. 

Cerahat şeklinde(iltihaplı) sıvının akciğerde birikmesine ampiyem denir. Genellikle bakteriyel zatürrelerde, tüberkülozda(verem) ve akciğer absesinde görülür.

Akciğerde Su Toplaması Belirtileri

Akciğer su toplaması durumunda en sık şu belirtiler görülür;

  • Akciğerde su toplaması, zatürre ve akciğer damarlarında tıkanıklık gibi nedenlere bağlı geliştiyse, batıcı tarzda şiddetli göğüs veya yan ağrısı görülebilir.
  • Akciğer dış zarının diyaframı saran kısmında iltihabi bir durum varsa omuza vuran ağrı görülebilir.
  • Nefes darlığı ve hızlı nefes alıp verme
  • Öksürük, balgam
  • Ateş, terleme, halsilik
  • Mide ağrısı, karında şişlik

Belirtiler sıvı birikiminin nedenine ve sıvı miktarına göre değişebilir. Örneğin zatürrede öksürük, balgam, ateş gibi belirtiler görülürken kalp yetmezliğinde nefes darlığı ön plandadır.

Yorum Yap