Ağız Kuruluğu Neden Olur? Hangi Durumlarda Görülür?

ağız kuruluğu nedenleri nelerdir? Ağız kuruluğu nasıl giderilir

Tükürük salgısı ağız içi bakterilerin çoğalmasını kontrol altına alır ve enfeksiyonlara karşı korur. Ağız içi hijyen, diş sağlığı ve yeme fonksiyonu için oldukça önemlidir. Tükürük salgısının azalması sonucu gelişen ağız kuruluğu önemli sağlık sorunlarına neden olur.

Çoğu insan ağız kuruluğunun yarattığı rahatsızlık nedeniyle doktora başvursa da bu konuda yeterli bilgiye sahip değildir.

Ağız Kuruması Ne Tür Sağlık Problemlerine Yol Açar?

  • Konuşma ve yutma zorluğuna neden olur.
  • Ağız kokusu: Ağız kokusunun en önemli sebeplerinden biri ağız kuruluğudur. Ağız kokusunun nedenlerini ve önleme yöntemlerini Ağız Kokusu Nedenleri Nelerdir isimli yazımızda bulabilirsiniz.
  • Takma diş kullanılmasını zorlaştırır.
  • Dudaklarda çatlamaya sebep olur.
  • Ağız içi savunma sistemi bozulur, ağızdaki bakteriler aşırı miktarda çoğalır ve ağız içi mantar enfeksiyonlarına zemin hazırlanır.
  • Ağız içi yaraların, aftların oluşma sıklığını artırır.
  • Ağız kuruluğu uzun süre devam ederse diş çürüklerine ve diş eti hastalıklarına neden olur.
  • Tükürük salgısı tat alma duyusu için oldukça önemlidir. Bundan dolayı ağız kuruması tat alma ve severek yeme alışkanlığını bozulabilir.

Gıda sindirimi ağızda başlar ve tükürük salgısında bu sindirim için gerekli olan enzimler vardır. Ağız kuruması, bu mekanizmanın bozulmasına neden olur.

Ağız kuruması en sık şu şikayetlerle birlikte görülür: Baş ağrısı, baş dönmesi, diş eti iltihabı, diş etlerinde solukluk, inatçı öksürük, ses kısıklığı, gözlerde batışma, dudak çatlamaları, boğazda kuruma hissi, burunda kuruma hissi, tekrarlayan ağız yaraları.

Kadınlarda kullanılan rujun dişlere yapışıp kalması ağız kuruluğu belirtisi olabilir. Bu durum yetersiz tükürük salgısının bir göstergesi olarak kabul edilir.

Ağız Kuruluğunun Nedenleri

Ağızda kuruluk yapabilecek birçok neden vardır. Ağız kuruluğu denince akla ilk gelen şeker hastalığı olsa da en sık neden bu değildir.

  • İlaçlar: Ağız kuruluğunun en sık nedeni şeker hastalığı değil ilaçlardır.

Ağız Kuruması Yapan İlaçlar: Antidepresanlar, bulantı ilaçları (antiemetikler), antipsikotikler, alerji ilaçları (antihistaminikler), anksiyete ilaçları (anksiyolitikler), kas gevşeticiler, kemoterapi ilaçları, parkinson ilaçları, idrar söktürücüler( diüretikler)…

  • Metamfetamin ve esrar gibi uyuşturucu maddeler de ağız kuruması yapabilir.
  • Şeker Hastalığı : Şeker hastalığının ilk belirtisi olabilir.
  • Yaşlılık: Yaşla birlikte tükürük salgısı azalacağı için ağız kuruluğu riski de artar.
  • Tütün kullanımı (sigara)
  • Yetersiz sıvı alımı
  • Baş, boyun bölgesi ameliyatları sonrası sinir hasarı olursa tükürük salgısı azalabilir ve ağız kuruması görülebilir.
  • Baş, boyun bölgesine alınan radyasyon tükürük bezlerine zarar vererek ağız kuruması yapabilir.
  • Anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu)
  • Depresyon
  • Ağzı açık uyuma: Genellikle burundan nefes alma problemi yaşayanlarda sabah ağız kuruluğu hissedilir.
  • Horlama
  • HIV/AİDS
  • Tükürük bezi iltihabı, tükürük bezi taşları gibi tükürük bezi salgısını yada iletilmesini bozan durumlar
  • Kabakulak hastalığı
  • İltihaplı romatizma (romatoid artrit) ve sarkoidoz gibi hastalıklar
  • Sjögren sendromu, lupus ve liken planus gibi otoimmün hastalıklar

Ağız kuruluğu ile birlikte gözlerde kuruluk, batışma şikayeti olanlarda ilk akla gelen hastalık Sjögren Sendromu‘dur. 

  • Hızlı nefes alıp verme ağız kuruması yapan diğer bir nedendir.
  • Burun tıkanıklığı dolaylı yoldan ağız kuruması yapar. Ağızdan nefes alıp vermek tükürük salgısının azalmasına neden olur.

Ağız Kuruluğu Nasıl Geçer?

Ağız kuruluğu tedavisi nedenlerine ve şiddetine göre değişir. İlaç kaynaklı ağız kurumasında ilaçlar tekrar gözden geçirilebilir. Özellikle yaşlılarda bazı ilaçlar kesilemeyeceği için, ağız kuruması destek tedavisi ile azaltılabilir.

İlaç kaynaklı ağız kuruluğunda ilaçlar kesilemeyecekse, en yüksek ilaç dozunun sabah saatlerine gelmesi sağlanmalıdır. Gece ağız kuruluğu diş çürüğü riskini arttırır.

Ağız kuruması için tedavi yöntemleri:

Kaybedilen Tükürük Salgısının Yerine Koyma

Şekersiz sıvıların sık sık yudumlanması ve ksilitol içeren sakızların çiğnenmesi ağız kuruluğunu gidermeye yardımcı olacaktır.

Ağız kuruluğunun tedavisinde yapay tükürük ilaçları da yarar sağlayacaktır.Özellikle karboksimetilselüloz veya  hidroksietilselüloz içerenlerin tercih edilmesi önemlidir.

Tükürük Salgısını Arttırma

Ağız kuruluğunun çok fazla olduğu ve diğer yöntemler ile çözüm bulunamadığı durumlarda tükürük salgısı arttıran ilaçlar kullanılabilir. Pilokarpin ve sevimelin içeren ilaçlar tedavi amacıyla verilebilir. Ancak bu ilaçların da yan etkisi olduğu unutulmamalıdır. Özellikle yaşlı ve kalp hastalığı olanlarda tükürük salgısını arttıran ilaçlar ağız kurumasını azaltsa da yan etkileri açısından tehlikeli olabilir.

Diş Çürüklerinin ve Ağız İçi Enfeksiyonların Önlenmesi

Ağız kuruluğunun ağız ve diş sağlığına olumsuz etkileri oldukça fazladır. Gece ağız kuruluğu yaşayanlar bu olumsuz etkileri daha fazla hisseder. Yani gece ağız kuruluğu yaşayan kişilerde daha hızlı düş çürükleri gelişir. Kalsiyum ve fosfor içeren diş macunları diş çürüklerinin önlenmesine yardımcı olabilir. Günlük olarak diş fırçalamanın yanı sıra flor içeren sıvı veya jeller kullanılmalıdır. Gece yatmadan flor içeren sıvılar ile ağız çalkalanmalıdır.

Diş çürüklerini önlemenin en etkili yolu; %1,1 Sodyum florür veya %0,4 stannous florür içeren diş koruyucu protezlerin kullanılmasıdır.

Ağız kuruluğuna ne iyi gelir?

Bu konuda alınacak bazı önlemler şikayetlerin hafiflemesi ve gerilemesine yardımcı olacaktır.

  • Mümkün olduğunca burundan nefes alınmalıdır.  Ağız kuruması yaşayan herkes buna dikkat etmelidir. Az olan tükürük salgısı, ağızdan nefes alanlarda daha da azalır.
  • Sigara ve tütün içiciliği var olan tükürük miktarını azaltacağından, sigara içiciliği engellenmelidir.
  • Kafein içeren içeceklerden kaçınılmalıdır.
  • Oda havası nemlendirilmeli, özellikle yatak odasının nemlendirilmesi önemlidir. Gece ağız kuruluğu yaşayanlarda bir nebze rahatlama yaratabilir.
  • Asitli ve şekerli içeceklerden uzak durulmalıdır.
  • Aşırı sıcak ve aşırı soğuk gıdalar veya içecekler tüketilmemelidir.
  • Havuç ve kereviz gibi gıdalar ağız kuruluğuna iyi gelebilir. Tükürük bezi fonksiyonlarına yardımcı olurlar.
  • Sık sık şekersiz sıvılar tüketilmelidir.

Ağız kuruluğunda bitkisel tedavisi var mı?

Ağız kuruması bir hastalık değil şikayettir dolayısı ile altta yatan hastalık tedavi edilmedikçe geçmeyecektir.

Geleneksel tedavide özellikle bazı çaylar kullanılmıştır. Hatmi ve kaygan karaağaç bitkilerinden yapılan çayların ağız kuruluğuna iyi geldiği söylenmektedir.

Alternatif tedavi olarak akapunkturun da tükürük salgısını arttırarak tedaviye yardımcı olduğu söylenmektedir.

Stres

Stres bozuklukları ağız kuruması yapabilir. Hem hızlı nefes alıp verme yoluyla hem de tükürük salgısını baskılayarak ağız kurumasına sebep olur.

Hamilelik ağız kuruluğu yapar mı?

Gebelik ve emzirme döneminde oluşan hormon değişiklikleri ve yetersiz sıvı alımı ağız kurumasına neden olabilir.

Sonuç olarak ağız kuruluğu sadece şeker hastalığı belirtisi olmayıp birçok hastalığa bağlı gelişebilir. Ciddi ağız ve diş problemlerine neden olabilen bu durum her zaman ciddiye alınmalıdır.

2 Yorum

Yorum Yap