Ağız Kokusu Neden Olur ve Nasıl Geçer?

ağız kokusu neden olur? ağız kokusu nasıl geçer

Ağız kokusu genellikle kontrol altına alınabilir sebeplere bağlı gelişse de çoğu kişide tekrarlayarak devam eder. Toplumda “nefes kokusu” olarak bilinen bu durum kişinin hem kendisini hem de çevresindekilerini oldukça rahatsız edebilir.

İnsan burnu zamanla kokuya alıştığı için ağız kokusunu bir başkasının değerlendirmesi daha gerçekçi olacaktır. Bu durumun günümüzde boşanma sebebi bile sayılabildiği unutulmamalıdır.

Ağız kokusu her zaman anormal (patolojik) bir bulgu olarak görülmemelidir. Örneğin sabah uyanınca veya uzayan açlık durumlarında ağız kokusunun olması normal olarak kabul edilir.

Birçok insan ağız kokusunun asıl nedeninin mide olduğunu düşünür. Oysa gerçek çok farklıdır. Kokunun yaklaşık %85’i ağız içi hastalıklardan kaynaklanmaktadır. Mide kaynaklı ağız kokusu ise çok daha az görülür.

Ağız Kokusu Neden Olur?

Ağız kokusu nedenlerini ağız içi ve ağız dışı olarak ikiye ayırabiliriz. En sık karşılaşılan durum ağız içi nedenlerdir. Ağız dışı nedenler daha az görülseler de genellikle daha ciddi seyreden hastalıklardır.

Ağız içi nedenler

Buradaki ağız kokusunun asıl nedeni ağız içi bakterilerdir. Ağız içindeki bakterilerin gıda artıklarını sindirmesi sonucu oluşan hidrojen sülfit ve metil merkaptan gibi gazlar ağız kokusuna neden olur.

Ağız kokusu nedenleri;

  • Ağız kokusunun en sık nedeni, diş aralarında veya ağızın başka bölgelerinde birikmiş gıda artıklarının bakteriler tarafından sindirilmesidir.
  • Diş eti, diş kökü veya diş çevresinde gelişen iltihaplar ve ağız içi yaralar ağız kokusuna neden olabilir.
  • Dil kökünde bulunan bakteriler
  • Nadir görülen ağız içi tümörler iltihaplandıklarında ciddi kokuya neden olurlar.
  • Sigara içiciliği ve alkol başlı başına bir nefes kokusu nedenidir.
  • Ağız kuruluğu yapan nedenler, ağızdaki bakterilerin aşırı çoğalmasına ve koku yapmasına neden olur. Sjögren sendromu ve tükürük bezi hastalıkları gibi… (bkz: Ağız kuruluğu nedenleri nelerdir?)

Ağız dışı nedenler

Ağız dışı nedenler daha az görülse de tanı koymak ve tedavi etmek daha zordur.  Bunlar:

  • Sinüzit hastalığı : Geniz akıntısı ve baş ağrısı ile birlikte ağız kokusu görülür.
  • Burun içimdeki iltihabi durumlar
  • Bademcik iltihabı (tonsilit) diğer bir nedenidir. Boğaz ağrısının da eşlik ettiği bu hastalıkta öncelikle boğaz iltihabı tedavi edilir. İltihap tedavi edilince koku da geriler.
  • Özellikle çocuklarda burun içine kaçan yabancı cisimler fark edilmezse ağız kokusuna neden olurlar. Bu duruma kanlı, koyu, pis kokulu burun akıntısı eşlik edebilir.
  • Ağız kokusu gırtlak kanseri habercisi olabilir. Gırtlak kanseri enfekte olmuşsa aşırı kokuya neden olabilir. Yutma güçlüğü, yutkunma ile ağrı gibi ek şikayetlerin olması beklenir. Özellikle uzun süre sigara ve alkol kullanan hastalardaki gittikçe artan ağız kokusu dikkate alınmalıdır. Ve mutlaka bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.
  • Solunum sistemi enfeksiyonları, zatüre(pnömoni) ve bronşit.  Özellikle bazı bakterilerin yaptığı akciğer ve bronş iltihaplarında ciddi nefes kokusu görülebilir.
  • Yemek borusundaki divertiküller(genişlemeler) yemek artıklarının burada birikmesine ve bunun sonucunda nefes kokusuna neden olur.
  • Adet dönemi bayanlarda farklı bir nefes kokusu olabilir.(menstural breath)
  • Mide kaynaklı ağız kokusu temelde iki nedene bağlı gelişir. Bunlar: mide reflüsü ve h.pylori enfeksiyonudur(mide mikrobu). Mide reflüsünde mide içeriği yemek borusuna geri kaçar. “Ağıza acı su gelme” şeklinde ifade edilir.
  • Şeker komasında nefeste aseton kokusu gelir
  • Karaciğer yetmezliğinde fare kokusu diye tabir edilen bir çeşit nefes kokusu görülür.
  • Böbrek yetmezliğinde idrar veya amonyak kokusuna benzer bir nefes kokusu görülür.

Bazı gıda ve baharatların kokuları sindirildikten sonra bile nefes kokusu yapabilir. Örneğin sarımsak sindirildikten 2-3 saat sonra bile çevredekileri rahatsız eder. Bunun sebebi sindirilen bu gıdaların baharatı akciğerlere ulaşır ve dışarı atılır. Bu da rahatsız edici bir nefes kokusu oluşturur. Bu durumlarda kokunun kaynağı ağızdan daha çok akciğerlerdir.

Ağız Kokusu Nasıl Geçer?

Ağız kokusunun tedavisi nedenine göre yapılır. Yani öncelikle kokunun odağını tespit edilir. Gerçekten ağız hijyenine önem verdiğiniz halde rahatsız edici bir ağız kokusu hissediyorsanız, altta yatabilecek başka bir hastalıktan şüphelenebilirsiniz.

Ağız kokusu nedeni mide reflüsü, sinüzit, akciğer enfeksiyonları gibi ağız dışı hastalıklar ise, genelde eşlik eden farklı şikayetler de görülür.

Ağız içinden kaynaklanan ağız kokusunda ise ağız hijyenini arttırmak etkili bir çözüm olacaktır.  Yaşam tarzı ve yeme alışkanlığı değiştirilirse, koku büyük oranda azalır. Ağız kokusunu gidermek için mucize bir yöntem bulunmasa da nedeni tespit edildikten sonra tedavi edilebilir.

Ağız kokusunu gidermek için yapılması gerekenler;

  • Çürük dişlerden kurtulun: Eğer çürük dişiniz varsa düzenli fırçalama alışkanlığınız olsa bile koku devam eder. Kalıcı bir çözüm için sorunlu ve çürük dişlerinizi tedavi ettiriniz.
  • Diş eti hastalığınız varsa hafife almayın. Ağız kokusunun sık karşılaşılan diğer bir nedeni de diş eti problemleridir(diş eti iltihabı gibi).
  • Yoğun diş plaklarından kurtulun. Bu plaklarda bakteriler yerleşerek koku yaparlar.
  • Yanlış yapılmış dolgular veya diş tedavileri, bu bölgelere bakterilerin yerleşmesine ve kokuya neden olurlar.

Ağız kokusunun asıl nedeni ağız içine yerleşmiş bakterilerin çoğalmasıdır. Dolayısıyla bu bakterilerin ağız içinde çoğalmasını arttıran tüm faktörler kokuya neden olur. Bu durumda düzenli diş fırçalamak bile yetersiz kalabilir.

Ağız kokusu Nasıl Önlenir?

Ağız kokusunu önlemek için şunları yapmalısınız:

  • Yemek sonrası dişlerinizi fırçalayın.
  • Gece dişlerinizi fırçaladıktan sonra hiçbir şey yemeyin. Ağız kokusunu önlemek için etkili bir yöntemdir. Ama çoğu kişi bunu önemsemez. Dişlerinizi fırçaladıktan sonra atıştırdığınız gıdalar diş aralarında kalacaktır. Bu gıdalar sayesinde çoğalan ağız içi bakteriler kokuya neden olur. Bu durum dişleri sağlıklı ve düzenli fırçalama alışkanlığı olan birisinde bile ağız kokusuna neden olabilir.
  • Diş ipi kullanın. Amaç diş aralarında gıda artıklarının kalmaması. Diş aralarında kalmış gıda parçaları koku anlamına gelir.
  • Sadece dişlerinizi değil dilinizi de temizleyin. Diş fırçalarının bazılarında dil temizleme özelliği de bulunmaktadır. Bu da yine bakterileri azaltıp ağız kokusuna iyi gelecektir.
  • Takma diş kullanıyorsanız düzenli şekilde temizleyin ve diş doktorunuzun tavsiye ettiği ürünleri kullanın.
  • Ağız kuruluğunuzu giderin. Eğer ağız kuruluğunuzun altında yatan bir hastalık yoksa ağız kuruluğunu gidermek için bol bol su için.
  • Sigara içmeyi bırakın. Ağız kokusunun nedenleri arasında ilk sırayı sigara almaktadır. Sigara hem ağız florasını bozar hem de diş çürükleri ve diş eti hastalıklarına neden olur.
  • Fazla şekerli gıdalar tüketmeniz ağız içindeki bakterilerin bu şekeri kullanarak çoğalmasına ve kokuya neden olur.
  • Diş fırçanızı düzenli olarak değiştirin ve yumuşak fırçalar seçin.
  • Dişlerinizi düzenli olarak kontrol ettirin(2 yıl arayla).
  • Ağız kokusunu gidermek için gargara ve temizleyicileri kullanabilirsiniz. Ancak altta yatan diş veya diş eti sorununuz varsa gargaralar sadece geçici bir çözüm olacaktır.

Ağız kokusunun büyük çoğunluğu bu öneriler ile önlenebilir.

Çok nadir de olsa bazı kişilerde ağız kokusu fobisi bulunmaktadır. Ağız kokusuna neden olacak hiçbir durum olmadığı halde kokudan şikayet ederler.

Ağız kokusu hamilelik belirtisi midir?

Ağız kokusu tek başına hamilelik belirtisi değildir. Ancak gebelik sırasında artan hormonlar ve bunun sonucunda oluşan değişiklikler diş ve diş eti problemlerinin artmasına katkı sağlar. Bu da ağız kokusunda artışa neden olabilir.

Ağız kokusunu gidermek için yapılacak ilk şey ağız ve diş sağlığına önem vermektir. Düzenli fırçalama alışkanlığınız olsa bile diş ve diş eti kaynaklı kokular oluşabilir. Bu durumu önlemenin yolu iyi bir diş bakımı ve muayenesidir. Sizin önemsemeyeceğiniz ufak problemler bazen ağız kokusunun asıl nedenidir .

Eğer ağız kokusuna neden olabilecek hiçbir ağız içi sorununuz yoksa ve diş doktorunuz da bunu onaylıyorsa, ağız dışı nedenleri araştırmak gerekir.

Yorum Yap