Nedir

Adenom Nedir? Tehlikeli Midir?

adenom nedir

Adenom, salgı bezi yapısında olan veya salgı bezlerinden gelişen iyi huylu (bening) epitelyal tümörlere verilen isimdir. İyi huylu tümörler oldukları için çevre dokuya yayılmaları veya diğer organlara sıçramaları beklenmez.

İyi huylu bir tümörün adenom olarak isimlendirilebilmesi için şu özelliklerden birini taşıması gerekir.

  1. Salgı bezinden gelişmiş olması : Böbrek üstü bezi adından da anlaşılacağı gibi bir salgı bezidir. Bu bezlerden gelişen iyi huylu tümörler, bu duruma örnektir.
  2. Salgı bezi yapısında olması : Böbrekten gelişen (böbrek bir salgı bezi değildir) ancak salgı bezi yapısında olan tümörler de bu isimle adlandırılır.

Adenom Tehlikeli Midir?

Bu tümörler birer kanser değillerdir ve kanser gibi davranmazlar. Çevre dokuya veya başka organlara yayılmazlar.

Bilinmesi gerekenler:

  • Bu tümörler yavaş bir şekilde büyürler. Kanserler gibi hızlı büyümeleri beklenmez.
  • Büyüyen tümörler zamanla çevre dokuya bası yapabilir ve sorun oluşturabilirler. Örneğin hipofiz adenomu zamanla büyüyerek hipofiz bezine bası yapabilir. Bu da hipofiz bezinin hasarlanması neden olabilir. Safra kanalında ise büyüyerek tıkanıklığa ve sarılığa neden olabilir.
  • Bu tümörler aşırı derecede hormon salgılayarak çeşitli hastalıklara ve hormon bozukluklarına neden olabilirler. Örneğin büyüme hormonu salgılayan hipofiz adenomu akromegali hastalığına neden olur. Tiroid bezindekiler ise aşırı miktarda tiroid hormonu salgılayarak hipertiroidiye neden olabilir.
  • Bazı türleri zamanla kanserleşebilirler. Örneğin kalın barsaktaki villöz adenomların, kötü huylu (malign) tümörlere dönüşme riski yüksektir. Bunlar zamanla kolon kanserlerine dönüşebilirler.

Nedenleri ve Çeşitleri

Bu tümörler birçok faktöre bağlı gelişebilir.  Tüm iyi huylu tümörlerin gelişmesini sağlayan nedenler burada da geçerlidir. Kimyasal maddeler, radyasyon, ailesel geçiş , hormonlar ve bazı mikrobik ajanlar gelişimi etkileyen faktörlerden bazılarıdır.

En sık görülen tipleri ve görüldüğü organlar:

Hipofiz Adenomları: Hipofiz bezinde gelişen bu tümörlerin kanserleşmesi beklenmez. Büyüme hormonu, prolaktin, ACTH ve TSH gibi hormonlar salgılayarak çeşitli hastalıklara neden olabilirler. Bazen büyüyerek bası yapabilirler.

Tiroid Adenomu: Tiroid bezinde gelişen ve genellikle işlevsiz olan iyi huylu tümörlerlerdir. Bunlardan bazıları yüksek miktarda tiroid hormonu salgılayabilir.

Kolon (Kalın bağırsak): Kalın barsakta görülen ve bazı tiplerinin kanserleşme riskini taşıdığı iyi huylu tümörlerdir.

Karaciğer (hepatik): Genellikle doğum kontrol ilacı kullanan kadınlarda görülür.

Kortikal adenom: Böbrekte bulunan ve oldukça sık karşılaşılan tümörlerdir. Kanserleşmeleri beklenmez.

Pleomorfik adenomlar: Tükürük bezlerinde özellikle de parotis bezinde görülür. Zamanla kansere dönüşebileceği için çıkarılmaları gerekir.

Mide: Midede görülebilen bu tümörlerin boyutu oldukça önemlidir. Boyutu büyük olanlarının (>2cm) kanserleşme riski daha fazladır.

Ailesel Adanomatoz Polipozis (FAP): Ailesel olarak geçen ve tüm kolonda çok sayıda(en az 100 adet) iyi huylu tümörün bulunduğu bir sendromdur. Bu poliplerin kanserleşme riski olduğundan kişinin kolonu ameliyatla alınır.

Paratiroid bezinde: Yüksek miktarda paratiroid hormonu salgılayarak kalsiyum yüksekliği yapabilirler.

Görüldüğü üzere bu tümörler, farklı organlarda görülebilen ve  iyi huylu oluşumlardır. Bazı tiplerinin zamanla kanserleşme olasılığı yüksek iken bazı türlerinin kanserleşmesi beklenmez. Kanserleşme riski yüksek olanlar genellikle ameliyat ile alınır. Kanserleşme riski olmayan ve herhangi bir belirti vermeyenler ise genellikle tedavi edilmezler. Bazı türleri (prolaktinoma gibi) ilaçlar ile küçültülür ve tedavi edilirler.

Yazar Hakkında

Dr Cömert Arıcı

Dr Cömert Arıcı

19 Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu, tıp doktoru. 2011 yılında tıp fakültesinden mezun olduktan sonra 6 yıl Ordu Devlet Hastanesi acil servisinde görev yaptı. Şu an özel bir hastanede meslek hayatını devam ettirmekte.

error: Kopyalamak yasak! İçeriği çalan hırsızlara karşı ufak bir önlem. Anlayışınız için teşekkürler.